Вести

Од 44 цели за храната, светот ќе ја исполни само најбаналната

Светот е на добар пат да исполни само една од 44-те глобални цели за заштита и развој на прехранбените системи до 2030 година, и тоа веројатно најбаналната - бројот на претплати за мобилни телефони. Најголемо е потфрлањето во остварување на целите за намалување на емисиите на стакленички гасови. Во некои категории е забележано назадување.

Ризикот да се премине Ормуз чини милион долари на ден

Војната во Иран создаде сосема нова категорија милионери кои профитираат од високата цена на нафтата и огромната глобална побарувачка - бродосопственици кои испраќаат танкери преку блокираниот Ормуски проток, со надеж дека Иран или САД нема да им ги потопат. Ако поминат, дебело го наплаќаат ризикот: по 1 милион долари за секој ден пловење до Кина.

САД ќе почнеле војна со Кина поради лоша проценка на ВИ

Реагирајќи на разузнавачка проценка на алатка со ВИ дека кинески брод носи нуклеарни компоненти за Иран, американските воен сили наредиле акција за преземање на бродот, но во последен момент ја откажале. Проверката покажала дека алатката направила погрешен заклучок. Инцидентот бил сериозен и интервенцијата можела да ескалира во војна со Кина.

Речник

Што толку згреши ЕУ за да ја заслужи Урсула?

Во монотон и празен говор за Состојбата на Европската Унија, Урсула фон дер Лајен ги спомна сите омилени фрази од бриселскиот жаргон и најави нови иницијативи. А сепак, не понуди никакви вистински одговори за огромните проблеми со кои се соочува блокот и за кои делумно самата е одговорна, заедно со другите еврократи.

Трамп сака бизнис со Москва пред да заврши војната

Откако Конгресот му ги прошири овластувањата да воведе построги санкции за Москва, Трамп планира да склучува деловни договори со Русија, со единствен услов да бидат замрзнати сè додека не заврши војната во Украина. Потпишувањето договори со одложена реализација би требало да ги убеди јастребите во Кремљ дека САД сериозно настојуваат да ги ресетираат односите. 

Економската бесмисленост на бесплатниот автобуски превоз

Демократскиот социјалист Зохран Мамдани во кампањата за градоначалник на Њујорк ветуваше бесплатен автобуски превоз. Тоа е непресушна тема за популистите, затоа што редовно пали кај гласачите. Но, искуствата од други градови покажуваат дека од економска гледна точка, бесплатните автобуси се ужасно решение, од кое се чини дека веќе се откажува и Мамдани.

Со вештачките засладувачи го забрзувате Џо Бајден во себе

Истражување утврдило сериозна поврзаност на користење вештачки засладувачи со пад на конгинитивните функции како што е размислувањето и меморијата. На умерените потрошувачи стапката на опаѓањето била за 35% а на сериозните косументи дури за 65% повисока. Мозокот предвреме им остарел 1,6 години.  

Производителот на „тиленол“ со години го криел ризикот од аутизам

Медиумите и експертите за јавно здравје, сè до СЗО, го отфрлаат заклучокот на претседателот Трамп и министерот за здравство Роберт Ф. Кенеди Џуниор, дека лекот тиленол земан во текот на бременоста е поврзан со зголемување на случаите на аутизам. Не и производителот на лекот, кој со години знаел за ризиците и наместо да ја предупреди јавноста барал начин да ја избегне одговорноста.

Нема доволно пари за незаситната ВИ

Откако Нвидиа инвестираше 100 милијарди долари во ОпенАИ, се чини дека парите бесконечно течат кон вештачката интелигенција. Економисти од Дојче банк и од Вол стрит предупредуваат дека актуелниот глобален бум на ВИ е неодржлив, освен ако развојот на новата технологија не ја следат инвестиции по „параболична линија“. Анализи покажуваат дека фалат уште 800 милијарди долари.

Платина од илјадници милијарди долари чека рудари на Месечината

Што сè астрономи нема да откријат на Месечината за да охрабрат мисии за рударење по нејзината површина. Едно време беше вода (која е ептен скапа кога не е на Земјата), па изотоп на хелиум... сега се платина и други ретки метали од дното на периодичниот систем што останале по ударите на комети и астероиди. Копањето би било комерцијално исплатливо, но забрането е од 1967 година.

Стармер ги заострува мерките за мигрантите

Британскиот премиер Стармер призна дека лабуристите воделе лоши политики за миграцијата. Дури и за време на неговиот мандат, партијата била слепа за јасната загриженост на граѓаните во однос на нелегалната миграција. За да го промени тоа, воведува дигитална лична карта, која ќе ги спречи мигрантите да работат на црно. Британците се плашат дека ќе им ги загрози граѓанските слободи.

Мајкрософт му одзеде моќно шпионско оружје на Израел

На израелската војска ѝ е прекинат пристапот до напредната технологија на Мајкрософт со која секојдневно снима милиони телефонски повици на Палестинците од Газа и од Западниот Брег. Иако се наведени технички причини, одлуката е последица на притисокот од вработените и инвеститорите, кои не сакаат да дозволат Мајкрософт да биде соучесник во геноцидот во Газа.

Блер се мести за премиер на повоена Газа

Сер Тони Блер лобира да раководи со привремената влада на Газа што би била формирана кога ќе заврши војната. Веќе добил поддршка од Трамп за „да го жртвува своето скапоцено време“. Навистина е скапоцено. Неговата тарифа за политички говор се движи од 200.000 до 300.000 долари. А, неговиот институт беше вклучен во проектот за претворање на Газа во луксузна „ривиера“.

Трамп попусто се гребе за Нобел?

Наспроти огромните напори и лобирања на Трамп да ја добие Нобеловата награда за мир, како круна на неговите мировни напори и „запирањето на седум војни“, историчарите, букмејкерите, па и мнозинството Американци се убедени дека не ја заслужил и нема да ја добие. Но, не решаваат тие, туку членовите на Норвешкиот комитет, кои не толку одамна му дадоа Нобел и на Барак Обама.

ЕУ ќе плаќа и свои долгови со руски пари

Брисел објави дека со низа финансиски и сметководствени финти успеала да најде „легален“ начин да грабне 175 милијарди евра од руските заробени средства. Главнината од 130 милијарди ќе ги префрли во „Заемот за репарација“ за Украина, а со рестото ќе ги плати сопствените обврски од заемот за Украина што го договори со Г-7. Киев ќе го враќа долгот кога ќе добие воени репарации од Русија.

Данска му се извини на Гренланд за присилната контрацепција

Во кампања за десеткување на популацијата на Гренланд, дански лекари им вметнувале контрацептивни спирали на илјадници жени, без да ги известат. Меѓу жртвите имало и голем број малолетни девојчиња. Организираната практика прекинала во 1970 година, но била применувана и од локалните власти кога ја презеле контролата врз здравствениот систем. Сега се извинуваат.

Здрави гени и јогурт се испробан рецепт за долговечност

Нутриционисти и лекари не бомбардираат со информации за диети, вежби и други рецепти со кои човек може да си го продолжи животот. Сега прв пат е спроведено темелна студија на конкретен пример. Научници ги истражувале гените, протеините, метаболитите, микробиомот и животните навики на своевремено најстарата жена на светот. Нивниот заклучок накратко: Јогурт три пати на ден.

Кина не копа песок, го произведува

Речиси 90% од песокот што се користи во Кина сега е произведен во каменоломи или од рударски отпад. Тоа е многу важно затоа што светот всушност нема доволно количество квалитетен песок што би ги задоволил потребите на градежната индустрија. Пустинскиот е неупотреблив, а копањето од плажите и од реките го достигнало врвот и сега само прави штета за природата и за луѓето.

Прв пат излекувани пациенти од Хантингтонова болест

Лекари првпат успеаја да излекуваат пациент од Хантингтонова болест, една од најсуровите и најразорните за мозокот. Болеста генетски се пренесува и немилосрдно ги убива мозочните клетки предизвикувајќи симптоми што се комбинација од деменција, Паркинсонова и моторна невронска болест. Третманот е сложен и скап, но надеж дава успехот од 75% при првичните истражувања.

На младите Грци не им се мрда од кај мама и тато

Грците и Хрватите не се баш млади кога ги напуштат родителите и формираат сопствен дом. Во просек тоа го прават кога ќе навлезат во четвртата деценија. Влијание за ова има силната традиција повеќе генерации да живеат во еден дом, но главната причина е поскапувањето на станбениот квадрат и кириите. Секое трето семејство во Грција троши за домување 40% од заработеното.

Гугл признава дека цензурирал под притисок од Бајден

Компанијата Алфабет, која ги управува Гугл и Јутјуб, призна дека попуштила од притисокот од поранешната администрација на Џо Бајден да цензурира содржини што не се вклопуваат во владините политики, особено за време на пандемијата и по претседателските избори во 2020 година. Сега им се извинува на блокираните корисници и ги моли да се вратат на платформите.

Масовен надзор на најјако во Лондон

Лондонската општина со најразгранета мрежа на CCTV камери ќе поставува нови и ќе ги надградува во вештачка интелигенција, за да можат да препознаваат лица во живо, да ги следат нивните движења и да ги чуваат податоците долго во базите. На камерите ќе бидат вградени и звучници, преку кои службите директно ќе може да им се обраќаат на минувачите. Се планираат и дронови.

Европа неодговорно потпалува војна

Веројатноста за ескалација во жестока војна е доволно голема и мора да се сфати сериозно. Освен општата волја за војна, најголемиот ризик денес е што ние, како и Германците во 1914 година, погрешно го проценуваме непријателот. И Путин погрешно ги процени западниот одговор на неговата инвазија и отпорноста на украинската армија. Но, западните погрешни проценки се поупорни.

Европа засилено го труе светот со забранети пестициди

Иако Европската комисија пред пет години забрани користење и извоз на долг список пестициди за кои оцени дека се претерано токсични, европските биотехнолошки корпорации за близу 50% го засилиле производството токму на забранетите хемикалии. Со нив ќе се запрашуваат фарми во САД, Бразил и низа други земји, а дел од отровите ќе се вратат во Европа преку увезената храна.

Научници бараат да го разнесеме 2024 YR4 со атомски бомби

НАСА пред три години намерно удри вселенско летало во мал астероид и му ја измести траекторијата за да открие дали со таа техника може да ја заштити Земјата од вселенски карпи. Научници сега бараат уште порадикална акција – со нуклеарни бомби целосно да се уништи големиот астероид 2024 YR4, кој е насочен кон нашата планета, иако е мала веројатноста дека ќе ја погоди.

Нвидиа вложува 100 милијарди долари во ОпенАИ

Нвидиа, кој е највредна компанија во светот, ја користи својата финансиска моќ за да се обезбеди дека нејзините напредни чипови ќе ја напојуваат технологијата за развој на вештачка интелигенција и градење бази на податоци, кои ќе бидат двигател на глобалната економија во блиска иднина. ОпенАИ, пак, добива финансиска стабилност и инфраструктура за развој на нови модели со ВИ.

Признавањето на Палестина може да ја чини Британија 2.000 милијарди фунти

Одлуката на премиерот Кир Стармер официјално да ја признае Палестина отвора пат на палестинските власти да побараат репарации за штетата од британската управа пред еден век. Палестинскиот лидер Махмуд Абас отворено го побара тоа пред две години пред ОН. Сумата што треба да ја плати Обединетото Кралство експерти ја проценија на 2.000 милијарди фунти.

Преку 70% од оние кои ја имаат визата која поскапува се Индијци

Одлуката на Доналд Трамп драстично да ја зголеми цената на визата за високостручни кадри Х-1Б, предизвика паника во технолошкиот сектор во Америка и особено во индијските заедници чии државјани се најголемата група на иматели на вакви визи. Од компаниите, Амазон има ангажирано најмногу ваков профил, преку 10.000 лица.

Милиони Германци не можат да платат струја

Одлуката на Берлин да се откаже од увоз на евтиниот руски гас поради војната во Украина ги принуди Германците да почувствуваат што значи да не може да се врзе крај со крај во месецот. Поскапувањето на енергијата, комуналиите и неочекуваните трошоци финансиски ги преоптовари домаќинствата, па на милиони Германци им останале неплатени сметки за струја и греење. 

Албански селанец: Дури и гангстерите избегаа во Англија

Селото Голај во северна Албанија е богато по вили, а сиромашно по луѓе. Од околу 4.000 жители, во Британија заминале речиси 60% од младите. Се враќаат секое лето за да се погрижат за старите, да се пофалат со лимузини или да градат вили. Многумина така ги перат фунтите од криминалот. Тоа ги прави горди нивните семејства, кои не прашуваат од каде им се парите.