Три фудбалски Светски првенства по ред Германија не успева да стигне до осминафиналето. Од 1954 до 2014 година редовно била во четвртфиналето. Идентично е и со економијата. Но, репрезентациите одвреме-навреме се реорганизираат и се обновуваат. Државата се чини не е способна за тоа. А, сега Германците го немаат ниту фудбалот за да си го одвлечат вниманието.

Војната во Украина влегува во исклучително опасна нова фаза. Во пресрет на самитот на НАТО во Анкара на 7-8 јули, европските сили го ескалираат конфликтот со Русија, трансформирајќи ја Украина во лансирна рампа за длабоки напади на руска територија, спремајќи политички, воен и индустриски терен за директна војна меѓу НАТО и Русија. Таквата војна нема да остане ограничена само на Украина.

Актуелната криза меѓу Европа и САД означува крај на една ера. Без оглед на тоа кој ќе го наследи Доналд Трамп, никој нема да дојде во Европа и да каже „Америка се врати!“. Врските изградени врз специфични глобални карактеристики се прекинати. Со трансатлантизмот е завршено како идеологија, но тоа не значи дека Европа и САД по бурниот развод не можат да останат пријатели.

Кога Америка и Европа ќе се соочат во дебата за БДП-то, исходот не е толку јасен како на фудбалски натпревар. Економистите знаат да исчекорат од економскиот терен во етнографијата. САД прашуваат: Ако Европа осиромашува, зошто се чувствува толку пријатно? Европа возвраќа: Американското предградие можеби нема шарм на средновековен град, но затоа е богато.

Западот ја доби Студената војна нудејќи подобар живот, полни супермаркети, рокенрол и нецензурирани книги, а не поради тоа што Русите им завидувале на цврстината на НАТО или на строго контролирање на мислите. Политичката елита сега нуди трајно обезбедувана ЕУ, отсечена од евтина руска енергија и суровини, пад на животниот стандард и бесконечни морални поуки.

Кир Стармер пред две години влезе во Даунинг стрит кога неговите медиумски навивачи ветуваа ера на можеби здодевна но блажена. А оставија немири, поделби и напад врз древните слободи на англиската. „Наравоучение од Стармер? Никогаш не му верувајте на технократ“, пишува Брендан О' Нил.

Трамп по потешкиот пат откри зошто никој претседател пред него не се осмелил да тргне во војна против Иран. Тие, за разлика од него, ги пресметале силите. Одбивајќи да го прифати поразот, Трамп вели дека САД ќе останат „чувари на Блискиот Исток“. Реалноста одговара дека ќе треба да направи уште нешто како ниту еден пред него: да ги повлече САД од Блискиот Исток.

Блискоста со Трамп му помогна на Нетанјаху да ја зачува премиерската функција и да ја протурка својата агенда. Сега токму поради оваа блискост може да падне од власт и да замине од политичката сцена. Единствената личност чии интереси се важни за Трамп е Трамп. Тие интереси честопати се совпаѓаа со оние на Нетанјаху, но тоа отсекогаш било брак од интерес.

На својата втора инаугурација Доналд Трамп изјави дека изборите на кои победи ќе бидат запаметени како најзначајните во историјата. Ја постигна таа цел со поразот од Иран во војната што самиот ја избра. Предизвика стратешка катастрофа со подолготрајни и подлабоки последици од поразот на САД во Виетнамската војна.

Наместо да ја потврди капитулацијата пред Иран, Трамп дава изјави бизарни дури и според неговите стандарди. Режимот во Техеран, кој беше „олицетворение на злото“ сега е „разумен партнер“. Нуклеарниот материјал кој беше „егзистенцијална закана“ за Америка, сега можеби засекогаш ќе остане во Иран. Дали претседателот сè уште ги разбира зборовите што ги кажува?

Доналд Трамп и Владимир Путин почнаа војни што не можат да ги завршат. И двајцата очекуваа нивните непријатели да капитулираат за неколку недели. И двајцата ги игнорираа советниците дека победата нема да дојде толку лесно. И двајцата сè уште веруваат дека можат да го диктираат исходот. И двајцата се изолираа во меури од ласкање и незнаење.

Кој ја скрши Британија? Изминатите 18 години, цела изгубена генерација, не донесоа ништо друго освен стагнација и масовно разочарување. Некои ја обвинуваат лошата среќа - финансискиот крах, пандемијата и енергетската криза. Но, и други земји ги издржаа овие предизвици. Она што ја разликуваше Британија беа нејзините самоубиствени одговори на овие и други проблеми.

По кревкото примирје, војната на САД со Иран преминува во нова фаза, во која Техеран свесно и пресметано го прифаќа ризикот да биде цел на нови бомбардирања. Иранците имаат волја, а убедени се дека имаат и капацитети, во одмазднички напади да нанесат непропорционално поголема штета врз американските сојузници во регионот од онаа што самите ќе ја претрпат.

Сликата како осомничениот во Белфаст замавнува со крваво задоволство додека неговата исцрпена жртва се бори за својот живот ќе остане врежана во умовите на луѓето. Заслужува да стане дефинирачка слика во животот на британската нација. Бидејќи мрачно ги отелотворува двојните ужаси на убиствената намера на поединецот и убиствената рамнодушност на државата.

Западот станува авторитарен, користејќи ги истите алатки за кои некогаш тврдеше дека се ексклузивен домен на неговите непријатели. Се разбира, ништо од ова не е случајност. Тоа е логичен потег на империја која со децении проектираше насилство надвор, додека ја одржуваше фикцијата за својата невиност дома. Западот не е спротивност на авторитарните режими што ги осудува. Западот е сè што ви кажуваше дека се овие „режими“.

Западните елити со години го плашат народот дека ќе има војна со Русија до 2030 или некоја друга година. Ниту еден министер за одбрана, началник на Генералштаб, директор на разузнавање, ниту еден шеф на влада во изминатите четири години не кажал: „Ќе има мир!“. И никој не вели дека има конкретни закани од Русија, туку со елегантна реторика манипулира со претпоставки.

„Односите меѓу Брисел и Западен Балкан се едноставни. Тие се преправаат дека искрено спроведуваат реформи, ние се преправаме дека им веруваме“. Ова пред 20-тина години, на искусен хрватски дописник му го кажал еден од највисоките функционери на Европската комисија. Од тогаш се изгубија 20 години и ништо не се смени, освен што се појави уште едно преправање, сега во обратна насока.

Трамп постојано тврди дека неговата цел е да го спречи Иран да добие нуклеарно оружје. Но, тој не прави разлика помеѓу атомски бомби и збогатување ураниум. Изминатите две децении и актуелната војна покажаа дека со сила може да бидат оштетени некои капацитети, но ништо не може да го принуди Техеран да прифати услови што ги смета за безусловна капитулација.

Шест месеци по првото отворено писмо до канцеларот Мерц, влијателниот економист и дипломат Џефри Сакс му пишува уште едно, во кое го повикува веднаш да почне разговори со Путин за мир. Ситуацијата ескалира и војната може да се прелее во Европа. Сакс укажува на стратешките грешки на Берлин, поради кои загинале илјадници луѓе во војната, а германската економија е на колена. 

Економската зависност на континентот е во сржта на европската дефанзивност. Таман ќе решат на Пекинг да му покажат заби, некој од автомобилската индустрија ќе ги потсети дека без кинеските полупроводници и ретки магнети, ќе изгорат како чкорчиња. Секогаш кога ЕУ ќе подготви офсајд стапица за Кина, ќе се најде некој што среде трчање ќе се предомисли и ќе се закопа во место. 

Визијата на Трамп за претседателската функција е да издава наредби, да зграпчува пари, да ласка, да крева споменици за себе. Така не се води нација низ војна. Сега ќе ги употреби своите методи за да ги убеди Американците и светот да поверуваат дека војната што ја изгубил била голема победа, најголема досега. Веројатно ќе открие дека всушност никој не верува во тоа.

Најпознатиот советски дисидент своевремено (јуни,1978 година) одржа говор пред 20.000 луѓе на Харвард. Со оглед на неговата биографија, гулази и страдања, публиката очекуваше да распали по тиранијата во својата матична земја. Но, Солженицин пред нив си го постави прашањето: Дали би ја препорачал американската слобода за својата татковина? Одговорот му беше: Не.

Иран, земја со длабоки традиции, поминал 200 години заробен помеѓу притисок однадвор и неуспех одвнатре. Странците постојано барале влијание и контрола. Иранските владетели, без разлика дали се кралеви или револуционери, одговарале со заострување на авторитетот. Тоа доведе и до актуелниот ќорсокак: не само за Ормускиот проток, туку и за иранскиот суверенитет.

„Ако ова не е шах-мат, тогаш сме многу блиску до тоа. Според последните  извештаи, Трамп побарал од американската разузнавачка заедница да ги процени последиците од сценарио во кое тој едноставно прогласува победа и се повлекува. Тешко е да му замераш за тоа,“ пишува човек од влијателниот институ Брукингс. Ако Трамп се реши да чека режимот во Иран да падне, може да се случи попрво тој да падне.