Кога ќе се спомене средновековното банкарство, повеќето луѓе помислуваат на трговци, благородници или богати семејства. Но во средновековна Виена важна улога во финансискиот живот на градот имале и женските манастири. Во време кога модерни банки сè уште не постоеле, калуѓерките не само што управувале со значителни средства, туку и позајмувале пари, финансирале имотни трансакции и придонесувале за стабилноста на градската економија.

Без разлика дали се работи за натпревар во Англија, Аргентина, Германија или Бразил, едно нешто е заедничко за фудбалските навивачи ширум светот – шаловите. Денес тие се неизбежен дел од навивачката култура и симбол на припадност кон омилениот клуб. Но нивната историја не започнала како маркетиншки производ или навивачки реквизит. Напротив, првите фудбалски шалови имале многу попрактична намена – да ги заштитат навивачите од студот на британските зими.

Најпрестижната музичка награда во светот продолжува да се прилагодува на промените во музичката индустрија. Организаторите на Греми наградите најавија воведување на пет нови категории и низа измени во правилата за гласање и номинации, кои ќе важат од изданието во 2027 година. 

Американскиот актер ќе режира нов филм посветен на настаните од 6 јануари 2021 година, кога приврзаници на Доналд Трамп насилно упаднаа во зградата на Конгресот во Вашингтон. Проектот, кој ќе го реализира во соработка со студиото Ворнер брос, е заснован на сценарио на Пен, а снимањето се очекува да започне во 2027 година.

Денес без домати не може да се замисли европската софра - го има во салати, пици, тестенини. Но кога првпат пристигнал во Европа од Америка, наместо во чиниите, завршил во градините како украсно растение. Со векови многу Европејци верувале дека доматот е отровен, па дури и поврзан со вештерство и магија. Потребни биле речиси двеста години за ова црвено овошје да ја надмине својата лоша репутација и да стане едно од најомилените во европската кујна.

Необичен рок-дует од Канада стана вистинска интернет сензација со музика што звучи како да доаѓа од друга планета. Облечени во костими со точки и маски, членовите на групата „Анжин де Поатрин“ (Aнгина пекторис) привлекоа милиони гледачи на Јутјуб со звук што не се вклопува во традиционалните правила на западната музика. Нивниот успех не ги заинтересира само љубителите на музиката, туку и научниците, кои преку физиката и невронауката се обидуваат да објаснат зошто токму овие необични мелодии толку силно го привлекуваат вниманието на публиката.

Ако побараат од вас да станете и да почнете да одите во која и да е насока, веројатно прво ќе тргнете право. Но кога ќе ви здосади или кога пред вас ќе наидете на некоја препрека, на која страна ќе свртите? Истражувачи случајно откриле дека повеќето луѓе вртат на лево. 

Денес Светското првенство е најголемиот фудбалски настан во светот, но малкумина размислуваат колку време поминало од неговото прво издание. Првиот Мундијал се одржал во Уругвај од 13 до 30 јули 1930 година и завршил со триумф на домаќинот. Речиси еден век подоцна, интересно е да се потсетиме кои познати личности биле живи во тоа време. Меѓу нив има научници, писатели, спортисти и актери кои оставиле неизбришлива трага во историјата.

Малкумина знаат дека во античко време Грците и Кинезите не само што имале индиректни контакти преку трговијата, туку и влегле во вооружен судир. Овој речиси заборавен конфликт, познат како „Војната за небесните коњи“, се случил меѓу 104 и 102 година п.н.е. и ги спротивставил Грчко-бактриското кралство и кинеската династија Хан. 

Нашата навика да копаме по гајбите на сè почесто организираните настани со продажба и размена на стари книги низ градов, ни донесе уште еден „бисер“ - збирка статии објавени во 2001, во кои се истражува феноменот на забраните во поранешна Југославија и независна Македонија на театарски претстави, книги и полемички текстови. За некои од нив знаевме, но други навистина нè изненадија, дури и насмеаа.

Со смртта на Дејвид Хокни на 88 години, светот на уметноста загуби еден од своите највлијателни и најиновативни творци. Британскиот сликар, графичар и фотограф, кој остави длабока трага во уметноста на 20 и 21 век, беше препознатлив по својата смела употреба на боите, необичните перспективи и постојаната подготвеност да експериментира со нови технологии. А живееше во духот на слободата кој го промовираше и во своите дела.

Необична изложба на современа уметност во официјалната резиденција на германскиот претседател предизвика големо внимание во јавноста. Најмногу реакции предизвика бронзена скулптура инспирирана од јапонска секс-кукла, која на Штајнмаер му се бендисува, бидејќи се поврзува со главната идеја на поставката - слободата на изразување. 

Фудбалот денес е еден од најпопуларните и најпрофитабилни спортови во светот. Играчите заработуваат милиони, клубовите се во сопственост на милијардери, а натпреварите привлекуваат огромно внимание. Иако страстите често се разгоруваат, фудбалот генерално не се смета за насилен спорт на теренот. Токму затоа ретките инциденти на екстремно насилство остануваат запаметени во историјата.

Филмот, кој беше номиниран за Оскар за 2026, ја буди носталгијата по детството и потсетува колку силно раните искуства и луѓето што ги среќаваме во тие години го обликуваат нашиот идентитет. 

Денес зборуваме за „брнаут“, ментална и физичка исцрпеност предизвикана од постојан притисок, прекувремена работа и неможност да се исклучиме од обврските. Но иако поимот изгледа современ, луѓето се соочувале со слични проблеми и пред повеќе од еден век. Викторијанците како лек препорачувале нешто што и денес би звучело како добра идеја: неколку месеци, па дури и години, поминати на сонце покрај Медитеранот.

Сигурно ви се случило да забележите реклама или објава која користи графички урнек, а во кој е заборавен мистериозен текст - мешавина од латински зборови, непотполни реченици и бесмислени конструкции. Токму тој со векови е незаменлив дел од светот на типографијата, графичкиот дизајн и дигиталното издаваштво.

Мал број места во светот имаат толку големо историско и духовно значење како Академијата на Платон во Атина. Токму тука, пред речиси 2.400 години, се поставени темелите на западната филозофија и интелектуална традиција. Но наместо да биде уреден и жив простор што привлекува посетители, научници и љубители на историјата од целиот свет, денес овој археолошки локалитет остава впечаток на запуштеност и негрижа.

Во последните десетина години светот на брендирањето беше преплавен од минимализам, рамни графички решенија и санс сериф фонтови – едноставни букви без завршни украси. Но во последно време се забележува јасна промена. Сè повеќе компании повторно се свртуваат кон сериф-от, а особено интересен е фактот што токму брендовите поврзани со вештачката интелигенција се меѓу најголемите поддржувачи на овој тренд.

Пред да постојат работни места, ТВ серии и фудбалски преноси, луѓето сепак имале исполнети денови. Денес, кога некој фантазира за живот без работа, најчесто замислува богатство и безгрижен живот – ретко кој помислува на секојдневието на нашите предци од пред илјадници години. Но вистината е дека концептот на работа каков што го знаеме денес е многу нов во споредба со речиси 290.000 години човечка историја.

Мал број спортски настани успеале да го надминат значењето на играта како Светското првенство во фудбал. Од скромен турнир со 13 репрезентации во 1930 година до глобален настан што денес го следат милијарди луѓе, купот прерасна во повеќе од спортско натпреварување – тој стана огледало на политички, економски и општествени промени. Тоа не е само историја на фудбалот, туку и приказна за светот што се менува(л) заедно со него.

Една шише фрлено во море, неколку реченици на хартија и милиони километри неизвесност. Пораките во шише одамна се дел од романтичните приказни и филмовите, но зад нив стои и нешто подлабоко - човечката потреба да оставиме трага, да воспоставиме контакт или едноставно да веруваме дека некој, некаде, ќе нè пронајде.

Филмовите инспирирани од античките митови и епови речиси секогаш отвораат прашања за тоа кој има право да ги раскажува и како треба да изгледа нивното современо претставување. Новата филмска адаптација на „Одисеја“ на Кристофер Нолан не е исклучок. Наместо разговорите да се водат околу продукцијата, вниманието се насочи кон едно друго прашање: зошто во приказна што се промовира како грчко културно наследство речиси и да нема грчко присуство?

Тенисот отсекогаш бил спорт со необични правила и уште почуден речник. Поени како 15, 30 и 40, термини како „дјус“ и „предност“, како и фактот дека нула поени се нарекуваат „лав“, збунуваат. Како збор што обично го поврзуваме со романтика и чувства станал официјален начин да се каже дека некој нема освоено ниту еден поен?

Историјата на Александар Maкедонски е исполнета со битки, освојувања и легенди што со векови ја замаглуваат границата меѓу фактите и митот. Колку повеќе растела неговата слава, толку повеќе приказни почнале да се плетат околу неговото име - некои вистинити, некои преувеличени, а некои целосно измислени. Една од нив е и приказната за неговата наводна посета на Кипар и необичното крунисување на сиромашен градинар.