Приказната за еден глув ковач од 16 век отвора пошироко прашање: кога и како знаковниот јазик станал прифатен како валиден начин на комуникација во правна и законска смисла? Иако денес тоа ни изгледа како нешто природно, патот до такво признавање бил долг и исполнет со предрасуди.

Изгледа дека луѓето пред повеќе од илјада години не биле ништо помалку чувствителни на завист од нас денес – само што наместо статуси на социјални мрежи, си оставале пораки директно на подот од своите домови. Ако некој гостин имал лоши намери, домаќинот уште на влез му порачувал: „Нека пукнат завидливите“. Еден ваков антички „статус“, зачуван во мозаик, неодамна беше откриен во Турција и покажува дека некои човечки реакции и чувства навистина не се менуваат.

Смртта на американскиот биолог Пол Ерлих на 93-годишна возраст го актуелизира прашањето за улогата на научниците во јавниот живот - дали тие треба да излегуваат во јавност со предупредувања кои звучат панично, ризикувајќи лесно да бидат отфрлени од мејнстрим науката која не сака премногу да го „лула чамецот“. Ерхил беше токму таква фигура: контроверзен, често критикуван, но и влијателен во обликувањето на современите дебати за животната средина.

Една песна на грчкиот нобеловец Јоргос Сеферис од далечната 1931 се уште е предмет на различни толкувања. Причината е еден интерпункциски знак, кој постои во оригиналот, но кој во музичката верзија и во следните препечатувања е намерно или ненамерно превидуван. А пораката со и без него не е иста.

Бањата често се доживува како најобичен дел од домот - приватен, функционален и речиси невидлив во секојдневниот живот. Но низ историјата и во различни култури, просторот за капење имал многу пошироко значење: место за одмор, размислување, дружење, па дури и духовно обновување. Преку примери од различни општества и идеи на архитекти, антрополози и уметници, се поставува прашањето дали бањата може да се замисли поинаку: не како стерилен и изолиран простор, туку како архитектура на телото, блискоста и заедничкото искуство.

Церемонијата на доделување на сатиричните (но многу поинтересни) Нобелови награди, што се одржа во Бостон во септември 2025, беше последна на американско тло. Оваа година настанот ќе се одржи во Цирих, Швајцарија, што може да означи и подолгорочна промена. Или што би рекол наш другар од преку океанот: „Дојде и тоа, заебанциите да избегаат на неутрална територија“.

Историјата често покажува дека гласините и озборувањата можат да имаат огромна моќ – понекогаш доволна за да уништат углед, да предизвикаат јавни скандали или дури и судски процеси. Токму таков е случајот со двајца протестантски пастори од прускиот град Кенигсберг во 19 век, чии религиозни идеи и влијание врз локалното општество довеле до низа обвинувања, шпекулации и сензационалистички приказни.

Игра во која планирате еднонеделен престој во Токио и Кјото, на реални места како храмови, паркови и ресторани. Колку подобар план, со рационално трошење и умерен напор, толку повеќе бодови. Сега - пред пролетното цветање на црешите - е идеален момент да почнете да се подготвувате за замисленото, а кој знае можеби и реалното патување. 

Ново истражување покажува дека кај некои пејачки птици-женки токму заедничкото одгледување на младите – кога во грижата учествуваат и други членови на семејството или групата – може да има важна улога во развојот и еволуцијата на нивното пеење.

Наградите на Американската филмска академија, кои ќе бидат доделени понеделник 16.03. рано наутро по наше време, оваа година носат низа интересни статистики, рекорди и необични факти поврзани со номинираните филмови и актери.

Во последните години книжевната критика во САД поминува низ значителни промени. Некогаш, класичните рецензии во весници и списанија играа централна улога во книжевниот свет: тие им помагаа на читателите да откриваат нови книги и им даваа насока на дискусиите за литературата. Денес таа улога е значително намалена. Намалувањето на медиумскиот простор за рецензии и промените во начинот на информирање на читателите доведоа до нова, многу пофрагментирана сцена.

Во секојдневниот живот, повеќето луѓе најголем дел од времето го поминуваат на две места – дома и на работа. Но постојат и други простори каде што луѓето се среќаваат, разговараат и се дружат без обврските што ги имаат во домот или на работното место. Овие простори се нарекуваат „трети места“ и според бројни истражувачи тие имаат големо значење за благосостојбата на поединците и за функционирањето на заедницата.

Голем број познати музичари и јавни личности ќе учествуваат на нов трибјут-албум посветен на покојниот ирски пејач Шејн Мекгоуан, фронтмен на групата Поугс. На албумот ќе се појават ѕвезди од различни генерации и музички сцени – од американски рок легенди до британски инди бендови и ирски фолк-музичари. Новото издание ќе содржи преработки на неговите песни, а дел од приходите ќе бидат наменети за хуманитарни цели.

Во современата медицина редовно се проверуваат сетилата како видот и слухот, но едно од основните сетила речиси никогаш не се тестира – сетилото за мирис. Сè поголем број истражувачи сметаат дека ова е сериозен пропуст, затоа што промените во способноста за мирисање можат да бидат ран показател за низа здравствени проблеми, вклучително и невродегенеративни болести. 

Во античката култура митологијата и географијата често се преплетувале. Учените и поетите не ги читале епските приказни само како фантастични наративи, туку се обидувале и да ги поврзат со вистински места на картата. Особено голем интерес предизвикувале патувањата на хероите како Одисеј и Јасон. Каде точно се наоѓале нивните рути, дали чудовиштата и островите од еповите можат да се сместат во познатиот свет и како митските приказни се вклопуваат во реалната географија?

Долги години во филмската индустрија важеше непишано правило дека најголемите улоги и награди им припаѓаат на помладите актерки. Сепак, статистиките од последните години покажуваат дека работите полека се менуваат. Се појавуваат сè повеќе награди и номинации за актерки во подоцнежна возраст, што отвора прашање дали конечно почнува да исчезнува старосната дискриминација кон жените во Холивуд.

Илјадници писатели објавија необична „празна“ книга како протест против користењето на нивните дела за тренирање на вештачка интелигенција без дозвола. Околу 10.000 автори, меѓу кои и Нобеловецот Kaзуо Ишигуро, Филипа Грегори и Ричард Осман, се потпишале во книгата со наслов „Не ја кради оваа книга“. Во неа нема текст – само список со имињата на авторите.

Можеме колку сакаме да се кикотиме на бизарната сцена од Белата куќа, кога група евангелисти на чело со „духовната мајка“ на Трамп му праќаат „позитивни енергии“ за победа во најновата војна. Но насмевката закиселува ако се копне подлабоко во симболиката на местото и времето кога се одвива овој „перформанс“ и верските сфаќања на оваа христијанска деноминација, која во моментов изгледа како да не е само духовна декорација, туку и вистинска сила во надворешната политика на САД.

Франко Тринкале, познат по тоа што претвора вистински стории од црните хроники и политички скандали во песни – со особен мерак на тролање на Силвио Берлускони – ја одржува во живот традицијата на тн. „кантасторие“ дури и сега, кога живее во дом за стари.

Холандскиот научник Јан Свамердам е заслужен за развојот на идејата за тн. „преформационизам“. Според оваа теорија, сите идни генерации веќе постојат во рамките на еден организам, наредени една во друга како руски куклички. Оваа идеја често се поврзува и со неговите религиозни убедувања.

Полската серија достапна на Нетфликс е драма што лесно може да се изгледа во еден здив, но поради тежината на темата и вистинската приказна на која се темели, можеби е подобро да се гледа во неколку наврати. Шесте епизоди се инспирирани од вистински настани од 1970-тите години во индустрискиот регион Горна Шлезија, во тогашна комунистичка Полска.

Научниците неодамна идентификуваа сосема нов род цицачи, наречен „тус“, што претставува ретко и возбудливо откритие во биологијата. Иако постојат околу 6.800 познати видови цицачи, тие не се особено разновидна група ако се споредат со водоземците, птиците или влекачите. Сепак, цицачите се меѓу најистражуваните животни на Земјата – но и меѓу најзагрозените: повеќе од една четвртина од нив се сметаат за ранливи или загрозени.

Аманда Аскел уште на 14 години знаела дека сака да предава филозофија. Но тогаш не можела да претпостави дека нејзиниот единствен „ученик“ ќе биде еден чет-бот со вештачка интелигенција по име Клод.

Поимот „психопат“ е длабоко вкоренет во популарната култура, во филмовите и трилер-романите. Често го, или ја замислуваме како личност без совест, без емпатија и без емоции – некој што манипулира со другите и е склон кон насилство. Но според современи истражувања во психологијата и филозофијата на науката, луѓето кои ги нарекуваме психопати можеби не припаѓаат на посебна психолошка група, туку се многу различни луѓе со различни проблеми, карактери и животни приказни.