Секој јануари носи чувство на вртење нова страница. Во канцелариите се појавуваат тазе испечатени календари, на состаноците се отвораат чисти нотеси, а списоците со задачи изгледаат поуредно и поамбициозно. Постои колективна надеж дека овојпат навистина ќе биде поинаку. Но, веќе во февруари, ентузијазмот почнува да стивнува, а многу од тие планери остануваат напола празни. Често ова го припишуваме на недостиг од дисциплина, но психологијата нуди понијансирано објаснување.

Празничниов период е измислен за навраќање на игри што фатиле прашина на полици но и за подарување (или добивање на подарок) нови. Оваа игра за двајца е инспирирана од древен еп, но може да биде за каква и да е битка помеѓу два спротивставени табори. Во случајов Ахајци наспроти Грци, кои се борат за наклонетоста на каприциозните богови. Забелешка: текстот е напишан по загубена партија, бидејќи се играше во тоа.

Во Париз во 1894 излегува збирка еротски песни, за кои се тврдело дека се превод од старогрчки, реконструирани од остатоци најдени на ѕидовите на гробница на Кипар. Поетесата наводно била куртизана и современичка на Сафо. Експертите се навлекле, јавноста почнала да се крши копја околу „скандалозната“ содржина. А Билитис немала гајле, бидејќи всушност била - измислена.

Што да се направи за да се подигне моралот на жители кои тукушто поминале низ траумата на војната? Британија по Втората светска имала решение - алкохол кој делува аристократски, но е достапен за „широките народни маси“.

Ако влезете во нешто што се вика „видео-сала“ во Уганда, веднаш ќе ви го привлече вниманието човек што седи напред, свртен кон публиката. Тој зборува брзо во микрофон, гласно и непрекинато, често целосно го надгласува звукот на самиот филм. Зошто побогу постојано се меша во филмот што луѓето дошле да го гледаат на раат?

Една меѓународна христијанска заедница, основана во Германија во 1920-тите, која промовира колективистички начин на живот инспириран од раното христијанство, веќе сто години се обидува да го искорени озборувањето и да промовира радикална отвореност во комуникацијата. Успешно? Па, не баш.

Новогодишниот концерт на Виенската филхармонија секоја година ни отвора чакри да истражиме некоја тема поврзана со репертоарот. Оваа година нè поттикна композиција од Јозеф Штраус под име „Женско достоинство“. Зошто некој од лозата Штраус би му дал ваков наслов на своја композиција? Тука мора да има нешто...

Напишани се милиони зборови за тоа како да се биде среќен, што е истовремено и благослов и проклетство. Ако сте во потрага по совети, навистина не недостигаат мислења – од психолози, научници, „просветлени“ јавни личности. Но каде среде таа врева да се најде идеалниот рецепт? Бертранд Расел го кажал своето во дело посветено на концептот на среќа и како тој да се достигне пред речиси сто години и тоа е можеби местото од коешто може да се почне.

Новогодишната покана што ја добиле 20 мажи во декември 1853 година била навистина необична. Не само што oчигледно ниту еден од поканетите не требало да ја помине ноќта во придружба на сопругата или партнерката, туку и локацијата била мистериозна и гласела: „Во стомакот на еден игуандон“.

Овој нордиски град и дигитален центар го доживува својот момент под (полноќното) сонце, нудејќи културни и уметнички настани, но и симпатична еклектична доза на апсурд. Културната програма за 2026 година, со буџет од 50 милиони евра, ќе се одвива на 39 локации и има цел да привлече до 2,5 милиони посетители.

Студија што ги истражува врските меѓу нашите еволутивни потреби и чувствата на современите луѓе доаѓа до заклучок што за многумина и не е толку изненадувачки: додека повеќето луѓе се посреќни кога се опкружени со пријатели, оние со повисока интелигенција често се чувствуваат посреќно кога се сами. Просечниот мозок почива на надворешна валидација и племенското здружување за да испушти допамин, но високо развиениот ум си генерира внатрешна, сопствена стимулација.

По нуклеарните тестирања за време на Студената војна, во арктичките региони се појавил сериозен и долгорочен проблем: радиоактивниот цезиум-137 се наталожил во ирвасите и карибуата, што поттикнало децении научни истражувања за нуклеарниот отпад и неговото влијание врз здравјето на луѓето.

Многумина мислат дека осаменоста е проблем на богатите општества, каде што луѓето, трчајќи по пари и успех, ги жртвуваат социјалните врски. Но истражувањата покажуваат дека тоа не е точно. Напротив, западните, индивидуалистички општества – каде што повеќе луѓе живеат сами и религијата има помала улога – во просек се помалку осамени. Ова го покажува нова студија чии резултати ги објавува Економист.

Eдно од најинтересните изданија во годината што изминува е всушност повторено издание на книга од 1980-та. Таа раскажува приказна за 9-годишно дете пронајдено во дивина, кое ќе стане центар на она што подоцна ќе биде наречено „забранет експеримент“ – обид преку него да се реши вечната дилема за односот меѓу природата и воспитувањето: дали човекот се раѓа со вродени способности или е празна табла врз која искуството го испишува карактерот и умот.

„Едно време се разминувавме со брат ми и неговите другари во подрумот, идевме на смени. Ама набргу брат ми ми го „препиша“ и останавме да го 'владееме' сами. Се играа карти, цигари и алкохол секако, се слушаше музика... Не се сеќавам, ама мислам дека не носевме гитари долу. Тапаните на Сале, органата на Трендо, моето старо искрино радио што Стив го преправи у појачало, гитарата јолана што ја купив од Данчо Габорот.“

Поминуваме голем дел од денот приковани пред екрани и најчесто ги занемаруваме сетилата освен видот и слухот. Но тие никогаш не престануваат да работат. Кога сме повнимателни, ги чувствуваме грубите и мазните површини околу нас, напнатоста во рамената, мекоста на лебот под прстите.

Париз веќе речиси два века е познат како „Градот на светлината“, симбол на Просветителството и технолошкиот напредок. Но историјата речиси целосно заборавила една од најнеобичните и најубави примени на светлината во париското општество од крајот на 19 век – електричниот накит.

Повеќето од нас мислат дека храната ја вкусуваме само со јазикот. Но експерименталниот психолог Чарлс Спенс од Оксфорд со децении покажува дека јадењето е целосно мултисензорно искуство: во него учествуваат видот, слухот, допирот, па дури и емоциите. Тој ја објаснува оваа идеја преку т.н. „парадокс на провансалското розе“: виното што на одмор, на плажа и на сонце ни изгледа прекрасно, дома во студена зимска вечер го нема истиот вкус.

Годините минуваат, но едно правило останува - ако имате добра песна за зимските празници, тогаш може да си накривите капа и богами и цел живот да цицате од успехот на истата, осудувајќи ги сиротите трговци и славеници да го слушаат вашиот глас по молови и радио станици. Но вашата песна може да испадне и контроверзна, па наместо да го слави Божик да испадне дека е богохулие.

Подкастите стануваат дел од Златните глобуси, со воведување нова категорија „најдобар подкаст“, што ја одразува нивната сè поголема културна важност. Во САД денес повеќе млади луѓе слушаат подкасти отколку што гледаат класична телевизија, а многу миленијалци би сакале да се сретнат со омилениот подкаст-водител повеќе отколку со филмска или ТВ ѕвезда. 

Во последните децении сè почесто се појавува идејата дека наместо да живееме во мал број држави, градови и култури што бавно се менуваат, треба да создадеме мноштво нови заедници – од дигитални „држави“, преку експериментални градови, до вистински автономни зони. Така, луѓето не би биле врзани за местото на раѓање, туку би можеле свесно да изберат заедница што одговара на нивните вредности, велат поддржувачите на оваа идеја.

Гладијатори и диктатори, волци и орхидеи се дел од овогодишна листа на најдобри книги од повеќе жанрови, по избор на „Економист“. 

Не сите антиквитети носат возвишена и „чиста“ историја. Некои од нив во себе кријат попровокативно минато, полно со алузии на кадифени завеси, пригушена светлина од свеќи и на ноќен, таен живот. Во случајов станува збор за жетони со кои можеле да се добијат специфични услуги во „градот на светлината“.

Околу филмот на Кјубрик со Том Круз и Никол Кидман се плете цела теорија на заговор. Според неа, тој е всушност предупредување или разобличување на реален педофилски култ меѓу светската елита. Маскираната оргија не е метафора, туку директен приказ на реални настани, а Кјубрик не го довршил своето дело бидејќи бил убиен за филмот да биде скратен и „исчистен“ од најинкриминирачките делови. Некои тврдат дека недостасуваат цели 24 минути.