Најстариот филмски фестивал во светот повторно го отвора кругот на големите есенски филмски настани. Од Мартин Мекдона и Роберт Патинсон до Пенелопе Круз, Хавиер Бардем и Џорџ Клуни, 83-то издание на Венеција носи силна конкуренција, големи ѕвезди, документарци со актуелни теми, но и политички спорови.

Понекогаш највпечатливото архитектонско дело не е зграда, туку пат по кој секојдневно се минува. Во Атина постои едно такво место: камените патеки околу Акропол, дело на Димитрис Пикионис, архитект кој повеќе сакал да разговара со пејзажот отколку да му се наметнува. Неговиот живот бил необична мешавина од архитектура, сликарство, поезија и пријателство со еден од најголемите сликари на 20 век, Џорџо де Кирико. За неговиот став кон уметноста, пак, најдобро зборува една анегдота.

Документарецот на Оскаровецот Орландо фон Ајнзидел, кој се прикажуваше на неодамна завршениот Македокс, ја раскажува неверојатната вистинска приказна за индискиот уличен уметник П. К. Маханандија, кој во 1977 година тргнал со стар велосипед од Њу Делхи кон Шведска за повторно да се сретне со жената во која се вљубил. Но зад романтичната авантура се крие и приказна за кастата, самодовербата, случајните средби и добрината на непознати луѓе.

Зборот „спам“ денес го поврзуваме со несакани пораки, но неговото дигитално значење има изненадувачки извор: комичен скеч од 1970 година во кој една група Викинзи упорно го повторува името на конзервирано месо. Ви текнува?

На почетокот на 20 век, научници и филозофи сериозно истражувале телепатија, видовитост и други „натприродни“ способности. Случајот со коњот Паметниот Ханс покажал дека понекогаш не е потребна телепатија за да се добие неверојатен резултат – доволен е несвесен сигнал од самиот истражувач.

Што ако еден од најважните луѓе во создавањето на Римската империја не бил голем говорник, политички сплеткар или славен владател, туку човек кој претпочитал да гради аквадукти и да се грижи војската да не биде изненадена од атентатори? Токму од таа перспектива нов роман базиран на историски податоци ја раскажува приказната за Марко Випсаниј Агрипа.

Библијата, „Малиот принц“ и книги за спорт: што читал Елвис Присли?

„Кралот на рокенролот“ често се портретира како згоден дечко со преубав глас, но не баш и со некоја јака интелектуална страна. Една од неговите големи страсти било читањето, а неговата лична библиотека открива многу посложена и подлабока страна на неговата личност.

Денес потрагата по живот надвор од Земјата ни изгледа како една од највозбудливите гранки на науката. Но кога во 1950-тите научниците првпат почнале сериозно да размислуваат за неа, едно од најважните прашања било прилично неочекувано: како да стигнеме до другите светови, а притоа самите да не ги загадиме со живот од Земјата?

Партон почина вчера, на 25 август, на 80 години, по кратка битка со ракот. Во некролозите кои и се посветени главно се спомнуваат нејзиниот подем од сиромашното Тенеси до ѕвездите, исклучителната кариера, огромните гради и перики, залагањето за женска самостојност, луцидниот хумор. Но ако треба да се избере еден мал симбол низ кој може да се раскаже нејзината приказна, тоа би можела да биде пеперутката.

Приказната за Џејсон Ардеј, поранешниот професор на Кембриџ кој во август 2026 година беше пронајден мртов, повторно го отвори прашањето за Мари Софи Хингст – германската историчарка и блогерка која во 2019 година се самоуби, откако беше разоткриено дека измислила цела семејна историја поврзана со Холокаустот.

На древните Олимписки игри победата можела да биде прашање на живот и смрт (а богами за некого и денес е така). Но приказната за Арихион од Фигалија звучи речиси неверојатно дури и за суровите стандарди на античкиот спорт: тој бил прогласен за олимписки победник во моментот кога веќе бил мртов.

Везењето денес можеби изгледа како старомодна домашна вештина, но приказната за оваа техника е многу постара и многу пошаренолика. Со конец, игла и парче ткаенина луѓето со векови создавувале украси, слики и цели визуелни приказни. „Луѓето“, затоа што не секогаш везилките биле само жени.

На прв поглед, мравјалникот изгледа како хаотичен свет во кој секоја мравка си има своја работа. Но понекогаш, без очигледна причина и без некој да дава наредба, голем дел од колонијата одеднаш се активира. По периодот на интензивно движење повторно следува тишина. Научниците сега имаат ново математичко објаснување за овој необичен ритам. 

Денес е тешко да замислиме дека некогаш не постоел едноставен начин човек сам да се справи со мал пожар. Еден британски капетан од почетокот на деветнаесеттиот век го создал првиот практичен пренослив апарат што по принципот на работа веќе наликувал на современите противпожарни апарати.

Некогашниот дом на легендарниот музичар во Малибу повторно е на продажба, за 28,5 милиони долари. Но, вистинската приказна на имотот не е само во цената и погледот кон Пацификот. Куќата е необична мешавина од калифорнискиот начин на живот, мароканска и мавританска архитектура и рачно изработени детали донесени од различни делови на светот. Ги гледаш сликите и викаш „за-па-па“...

На интернет веќе не е доволно нешто да биде само лошо. Треба да биде „полиестер“. Новиот сленг на генерацијата З се шири низ ТикТок и другите платформи како начин да се опише нешто што изгледа евтино, вештачко, масовно произведено, претерано исполирано или едноставно без душа. 

Пред автомобилите и интернетот, писмата во големите американски градови понекогаш патувале под земја, низ мрежа од пневматски цевки, со помош на поштенски капсули. Оваа необична технологија функционирала повеќе од половина век.

Што се случува кога двајца ќе решат речиси целосно да се повлечат од светот, но сепак не можат да избегаат еден од друг? Токму во тој простор меѓу слободата и зависноста, самотијата и блискоста, се случува документарниот филм „Подобро да полудиш во дивината“ на словачкиот режисер Миро Ремо. За неговото доживување (можеби) е добро да се знаат пар детали однапред.

Понекогаш најтешкиот дел од читањето роман е токму почетокот. Приказната не нè влече, ликовите сè уште не ни значат доволно, а страниците се редат бавно. Но потоа, во некој момент, нешто се менува: романот одеднаш станува интересен, сакаме да продолжиме, а читањето од обврска се претвора во задоволство. Авторката Ема Адлер овој пресврт го нарекува „волта“ и смета дека тој е еден од клучните, но недоволно забележани моменти во искуството на читањето.

Со векови Олимп бил повеќе од планина. Во грчката митологија, неговите врвови биле замислувани како дом на боговите, а највисокиот, Митикас, долго време останал недостапен. Дури во август 1913 година, еден грчки ловец и двајца швајцарски истражувачи успеале да стигнат до местото за кое се верувало дека е највисоката точка на планината. Патувањето било тешко, а првиот обид завршил со откритие дека се искачиле на погрешен врв.

Веројатно поради физичката сличност и к'не табиетот, Хичкок ни личи на Черчил, па бидејќи Черчил пиел виски со сода мислевме дека истото би го правел и славниот режисер. Ама Хичкок сaкал нешто по „лајт“: пенливо вино со сок од портокал. Иако не го измислил коктелот, придонел тој да стане популарен во САД.

Додека во многу европски земји бројот 13 се смета за несреќен, во Италија суеверието има необична замена: таму бројот 17 со векови предизвикува непријатност. Петок 17-ти се смета за несреќен ден, некои фудбалски клубови избегнуваат натпревари на тој датум, а во одредени хотели може да се случи собата со број 17 воопшто да не постои. Потеклото на ова необично суеверие најверојатно се крие во антички Рим. Денес е 17-ти август, па видете како ќе ви помине денот.

Во центарот на Љубљана неодамна е отворен необичен музеј посветен на хуморот на поранешна Југославија. Наместо големи историски експонати, посетителите ги пречекуваат манекени со необични реквизити, карикатури и шеги за секојдневниот живот, јазикот, љубовта, политиката и балканскиот менталитет. Зад привидно едноставната идеја стои обид да се покаже дека хуморот со децении бил еден од ретките заеднички јазици на луѓето од просторот на поранешната држава.

Понекогаш нешто што сме го виделе или направиле безброј пати одеднаш може да ни изгледа необично и сосема непознато. Еден едноставен експеримент тоа добро го покажува: земете лист хартија и напишете го своето име триесетина пати едно по друго. По извесно време, буквите може да почнат да изгледаат чудно, а самото име накратко да го изгуби своето значење. Овој необичен психолошки феномен е познат како „жаме ву“ и претставува своевидна спротивност на многу попознатото „дежа ву“.