Експериментот на Филип Зимбардо од 1971 година денес се смета за една од најпознатите, но и најспорни психолошки студии. Дали неговото претворање во телевизиска забава ќе ги повтори токму проблемите што го направија контроверзен?

Денес „колачот за вештерки“ е само бизарна епизода во големата приказна за судењата во Салем. Но токму неговата необичност добро покажува до каде можат да доведат стравот и уверувањето дека за натприродното може да се најде „доказ“ со сосема обични предмети и постапки – со брашно, урина и едно збунето куче.

Амалија Куцури-Флеминг не била само сопруга на Александар Флеминг: била лекарка, микробиолог и научничка со сопствен придонес кон истражувањето на антибиотиците. 

Како младиот Галилео Галилеј се обидел со математика да ги измери димензиите на пеколот од „Божествената комедија“ – и зошто оваа чудна задача можеби помогнала во развојот на модерната физика?

Таканаречените „деоданди“ во англо-саксонското право им давале вредност на предметите што предизвикале смрт, а понекогаш обезбедувале и надомест за семејствата на загинатите. Но во одредувањето кои предмети можат да бидат „виновни“ и кој треба да ја плати отштетата имало интересни нијанси.

Колку често научниците се обидуваат да бидат „цепки“ на конференции? Едно ново истражување покажува дека шегите во научните презентации најчесто не предизвикуваат многу смеење. Но тоа не значи дека е бескорисен во академската средина и во научно-истражувачката работа. Тие покажуваат дека научниците се сепак само луѓе, а и слушателите на тој начин се опуштаат и повеќе ја слушаат презентацијата. 

Не е баш секое метафорично и реално истурено млеко „ситница“ ама изреката, која датира од 17 век, сепак поттикнува на акција и е контра фатализмот вграден во нашите изреки на слична тема.

Повеќето од нас ги знаат барем првите неколку зборови: Алфа, Браво, Чарли, а оние што гледале многу воени филмови и Делта, Ехо и Фокстрот. Но колкумина би се сетиле што следува по нив – Кило, Мајк, Сиера? Како овие необични зборови станале начин за да се спелуваат други зборови при комуникација преку воки-токи, радио или други системи каде што Т, на пример, лесно се меша со Д.

Некои собираат магнети за на фрижидер. Други запалки или салфетки. А Џејми Битон собира дипломи, и тоа такви до кои и не е баш лесно да се стигне. Дали е тоа идеалот на „најобразованиот“ човек?

По повеќе од четири децении зад камерата, Дан Лаустсен ни доаѓа како добитник на „Златна камера 300“ за животно дело на Интернационалниот фестивал на филмска камера „Браќа Манаки“ во Битола, кој почнува во сабота, 19.09.. Наградата му припаѓа на човек чија кариера започнала со прилично несериозна причина – сестра му видела оглас во весник – и со човек кој во тој момент тврдел дека филмот воопшто не го интересира.

Тувалу, мала островска држава во Тихиот Океан, се соочува со можноста климатските промени постепено да ја направат нејзината територија ненаселива. Додека жителите се подготвуваат и за можна преселба, земјата презема необичен чекор: создава дигитална копија од своите острови, со надеж дека нејзината територија, култура и колективно сеќавање ќе продолжат да постојат и ако физичката земја исчезне.

Изгледа не е само до нас - со кого и да зборуваме, сите како да имаат чувство дека времето забрзува. Деновите, месеците и годините како да се претопуваат едни во други, а ова чувство стана уште поизразено по пандемијата. Сепак, часовникот не се движи побрзо: она што се менува е начинот на кој мозокот го доживува времето. 

Вчера, 14.09., во Кинотека имавме ретка прилика да се запознаеме со 13 реставрирани кратки филмови на Алис Ги кои и денес, повеќе од еден век откако се направени, делуваат свежо со изборот на темите и со луцидниот хумор. Нејзиното дело и нејзиниот приватен живот се преплетуваат во приказна којашто исто така може да биде филмска. 

Луѓето со векови се обидувале да ги ублажат последиците од прекумерното пиење, користејќи сè од бадеми, зелка и дуња до повраќање, физичка активност и необични „лекови“. Но современата наука сè уште нема сигурен лек за „денот потоа“.

Симон Паре-Пупар дваесет години работел како собирач на отпад, откако првично се вработил за да си ги плати студиите. Во своите мемоари го опишува невидливиот свет на луѓето кои секојдневно го собираат отпадот на потрошувачкото општество, но и парадоксалната слобода, гордост и припадност што ги пронашол во професијата која повеќето луѓе ја гледаат со презир.

Оваа година Шпанија бележи историски најлоши резултати, но затоа пак Мадрид покажува дека една автономна заедница може да постигне значително подобри резултати од националниот просек – па дури и да ги надмине резултатите на некои од најуспешните образовни системи. Зошто?

Славниот саксофонист во еден момент му свртел грб на комерцијалниот успех и се посветил на фри џезот. Новообјавените снимки, тајно направени со магнетофон скриен во палто, го откриваат патот по кој Колтрејн стигнал до својот најрадикален музички израз.

Четири нови видови ситни австралиски растителни стеници добија латински имиња инспирирани од Тејлор Свифт, нејзиното име и некои од нејзините албуми. Но зад необичната почест стои сериозна приказна за биодиверзитетот и за важноста на музејските збирки.

Гестот со испружени показалец и мал прст денес е неразделен од рок и метал концертите. Но неговата приказна е многу постара – од античките гробни релјефи и заштитата од „зли очи“ до Рони Џејмс Дио и сцената на хеви-металот.

Она што некогаш се сметало за таен јазик на дланката денес е дел од медицината: лекарите секојдневно ги „читаат“ знаците на телото за да препознаат болест, наследни состојби и промени.

На древните вазни и другите керамички садови речиси сите ликови гледаат во својот свет. Но понекогаш некој ќе се сврти право кон нас – и со еден поглед ја нарушува границата меѓу приказната и гледачот. Кои се оние ликови што се во профил, а кои се насликани фронтално?

Ниедна рамна карта не може совршено да ја прикаже Земјата. Некои точно ја покажуваат големината, други формата, трети растојанијата и насоките – а начинот на кој ја гледаме картата може да влијае и врз тоа како ги доживуваме самите делови од светот. Ова го покажа и неодамнешното усвојување на нова карта од страна на ОН, на која Африка е претставена во пореални димензии отколку претходно.

Охридско лето, Струшки вечери на поезијата, Скопски џез фестивал, изложби, театар, филм и десетици илјади публика во една турбулентна година, во која културата во голем дел бележи континуитет, со најава на динамичните 1990-ти во алтернативната култура. Иако за институционалните активности има скудни податоци, поради непостоењето култура на институционална меморија, а и поради гаснењето на голем број медиуми и нивните архиви, некој навистина се потрудил да го архивира барем алтернативно Скопје во оваа деценија.

Газираниот пијалак на Кока-кола бил создаден во услови на воена изолација, од она што можело да се најде: јаболкови остатоци, шеќер од репка и сурутка од производството на сирење. Бил кафеав по боја и требало да претставува замена за дотогаш популарната „кола“, која Американците престанале да ја извезуваат во непријателска Германија.