- „Замислете стар, пожолтен весник од 1956 година пред кој најскапите светски софтвери за дигитализација се целосно немоќни, гледајќи во стариот македонски оловен слог само дамки и неразбирливи хиероглифи. Откако комерцијалните гиганти крахираа, решивме да создадеме сопствен 'дигитален археолог' – алатка базирана на вештачка интелигенција која не само што ги прочита избледените кирилични букви, туку и го претвори целиот распаднат весник во жив документ во кој можете да пребарувате збор по збор“, велат анонимните автори на оваа алатка чиј инает и очигледна струча упатеност покажува дека индивидуалните иницијативи можат да бидат појаки од оние институционалните.
- Комерцијалниот софтвер соочен со стари текстови поради нерамномерноста на хартијата, оштетеноста на буквите и стариот печат е дава добри резултати. Од друга страна ВИ вади совршена транскрипција на текстот кога ќе и се даде слика. Така се родила идејата: што ако се спои „слепиот“ софтвер за препознавање карактери со „мозокот“ на Џемини или Четиџипити?
- Текстот објавен на сајтот на Арно.мк содржи и детално техничко упатство за користење на алатката, како и покана за сите со техничко познавање да ја пробаат скриптата и да ја подобрат.
- Еден од најважните автори во современата македонска уметност, Родољуб Анастасов, почина вчера, во Скопје. Фондацијата „Родољуб и Јустина Анастасов“ соопшти дека тој починал во 91. година од својот живот.
- Анастасов беше професор од првата генерација на Факултетот за ликовни уметности (ФЛУ). Тој бил ученик на Лазар Личеноски, Димитар Пандилов и Васил Коџоман, а во 1962 дипломирал на Уметничката академија во Белград. Од 1980 година до пензионирањето беше професор на Факултетот за ликовни уметности (ФЛУ) во Скопје.
- Во 2011 година, Анастасов му подари на Музејот на Град Скопје збирка од вкупно 389 дела, a Музејот именуваше една од галериите „Јустина и Родољуб Анастасов“, каде што секоја година се отвора поставка со дела од колекцијата и која често и самиот ја посетувал. Последната изложба на Анастасов со нови дела беше во Музејот на Град Скопје, во јули 2023, насловена „Визии – глава полна со луѓе“, со над 200 портрети, насликани во периодот 2016-2022.
- Проектот „Сликите на вкусот“ објавува отворен повик за млади уметници и фотографи на возраст од 18 до 35 години од Македонија, Србија, Црна Гора и Албанија. Тој не бара само естетски фотографии од храна, туку визуелни приказни за ритуалите: месење леб, одење на пазар, семејни трпезарии и традиционално производство на вино и ракија. Целта е преку објективот да се документираат односите што се градат околу заедничката трпеза.
- Финалните трудови ќе бидат претставени на голема регионална изложба во Скадар, Албанија, во мај 2026, каде што македонските учесници ќе ги изложат своите дела заедно со врсниците од регионот – соопшти Mеѓународниот фестивал на алтернативна фотографија. Локален партнер одговорен за спроведување на проектот во Македонија е Фестивалот за алтернативна фотографија „Зрно“.
- Избраните учесници ќе имаат можност да ги развиваат своите концепти под директно менторство на Сашо Алушевски (Македонија) и Звездан Манчиќ (Србија). Програмата ќе се реализира во април и мај преку хибриден модел на осум работилници, кои вклучуваат работа на терен, индивидуални сесии и онлајн-менторство.
- Повикот е отворен до 10 април 2026. Заинтересираните може да аплицираат со фотосерија, есеј или со архивски материјали или со проектна идеја/концепт, кој допрва би го развивале. Апликацијата треба да содржи кратка биографија, опис на концептот и до 15 фотографии. Предлозите се испраќаат на photofestgrain@gmail.com.
