Долги години во биологијата се сметаше дека пеењето кај птиците е претежно машка особина, поврзана со привлекување партнер. Мажјаците пеат за да ја демонстрираат својата сила, здравје или територија. Но во последната деценија научниците сè повеќе откриваат дека и женките на многу видови пејачки птици пеат, и дека нивното пеење има значајна еволутивна функција.
Студијата, објавена во списанието Nature Ecology & Evolution, се обидува да одговори на прашањето што точно го поттикнува пеењето кај женките и како тоа е поврзано со нивната социјална средина. Истражувачите анализирале податоци за повеќе од илјада видови пејачки птици, споредувајќи ја појавата на женско пеење со нивниот начин на одгледување на младите и со степенот на територијалност.
Резултатите покажуваат јасна врска: кај видовите во кои младите ги одгледуваат не само родителите, туку и други членови на групата – браќа, сестри или други возрасни птици – многу почесто се јавува пеење кај женките. Со други зборови, кога грижата за младите е заедничка, и женките имаат поголема улога во вокалната комуникација.
Особено интересен е фактот дека оваа врска е уште поизразена кај видови кои не се силно територијални. Во такви општества, пеењето можеби не служи толку за одбрана на територија, колку за одржување на социјалната кохезија и координацијата во групата. Песната може да функционира како средство за комуникација што ги зајакнува односите меѓу членовите на заедницата.
Истражувањето опфатило еволутивна анализа на 1.041 вид пејачки птици, комбинирајќи податоци собрани од различни научни бази, теренски истражувања и претходни студии. На тој начин научниците успеале да ги следат долгорочните еволутивни врски меѓу социјалното однесување и комуникацијата.
Интересно е и тоа што истражувачите откриле дека во видовите со стабилни семејни групи еволуцијата на машките песни се одвива побавно. Тоа укажува дека социјалната стабилност создава различни еволутивни притисоци врз комуникацијата на мажјаците и женките.
Овие резултати се важни не само за орнитологијата, туку и за поширокото разбирање на еволуцијата на комуникацијата. Способноста за учење на вокализација – карактеристика што ја имаат и луѓето и пејачките птици – е ретка во животинскиот свет. Затоа птиците претставуваат исклучително важен модел за проучување на тоа како социјалните односи влијаат врз развојот на комуникацијата.
Птичјите песни се особено интересни бидејќи се научено однесување што се пренесува социјално, но истовремено се менува и еволуира низ милиони години. Токму оваа комбинација на култура, учење и биолошка еволуција ги прави птиците идеален систем за разбирање на тоа како сложените социјални односи ја обликуваат комуникацијата – и во животинскиот свет, и можеби во човечката историја.
