Конрад Аденауер и неговото управување со Германија станува сè полегендарно, не затоа што се пронајдени некои нови историски извори или вистини, туку затоа што таа Германија на луѓето им изгледа речиси идилично во однос на денешна Германија и сите нејзини непознаници и предизвици. А и не за чудење што во споредба со политички и државнички кепеци како Мерц или Шолц, Аденауер изгледа како џин.   

Постојат околу 300 меѓувладини организации и околу 45.000 меѓународно активни невладини организации. Неодамнешното повлекување на САД од шеесетина ентитети и договори - кои се фокусираат главно на климата, миграцијата и работната сила - е огромен и битен чекор. Во сите нив Американците имаа клучна улога. Без главниот штеп, кројката на мултилатеризмот ќе се распара.

Немам ништо против апсење на криминален лидер, но тоа апсење мора да се базира на јасна меѓународна правна рамка. Во идеален свет, треба да почнеме со апсење на Путин, Нетанјаху и самиот Трамп. Заедно со Мадуро, сите тие треба да делат иста ќелија во Меѓународниот кривичен суд во Хаг. Затоа, одговорот на прашањето „Кој е полош, Трамп или Мадуро?“ гласи: „И двајцата се полоши“.

За време на Студената војна секогаш постоеше потенцијал за случаен конфликт. Но, Америка и Советскиот Сојуз беа водени од луѓе кои напорно работеа за да го спречат тоа. Дури и во најтешките кризи, дипломатијата преовладуваше. Светот од Студената војна беше побезбеден не затоа што ситуацијата беше безбедна, туку затоа што на главните позиции беа зрели луѓе.

Иран повторно протестира. Жени ги кинат шамиите, млади луѓе скандираат слогани на улица. Се поставува старото прашање: Дали ова е тоа? Исламската Република нема да падне ако социјалните мрежи се возбудени. Едно е неоспорно: приказната за Иран сега има нов водечки човек, а тоа не е ни генерал ни мула ни демонстрант. Тоа е Доналд Трамп.

За да го нападнат и окупираат Ирак, Џорџ Буш и неговите со месеци убедуваа дека Садам има хемиско оружје за масовно уништување. 200.000 - 460.000 ирачки цивили настрадаа додека носеа демократија во земјата. По истата скрипта, Доналд Трамп и неговите со месеци убедуваа дека Мадуро ги диригира нарко-картелите а фентанилот го прогласија за оружје за масовно уништување. И нормално, нападнаа.  

Ерих Фром пишуваше дека подемот на фашизмот може делумно да се објасни со тоа што луѓето претпочитаат да се откажат од својата слобода во замена за смирувачкиот комфор на потчинетоста. Вештачката интелигенција нуди нов начин за откажување од тој товар да мора да размислувате и да одлучувате сами. Тешко стекнатата самодоверба дека разумот може да го води човека во животот се напушта со аутсорсирање на мозокот.

„Новите апликации за запознавање“ се клубови за трчање, клубови за книги, секакви клубови. Дури и печатените публикации се враќаат, дури и Плејбој повторно е во печат. На сè повеќе луѓе им се бега од онлајн пештерата. Ништо од Метаверзумот во кој Закерберг планираше да стави трилион долари. Откако видоа како изгледа веб 2.0, веб 3.0... луѓето посакаа да живеат во Свет 1.0. 

Фотографијата на Стив Виткоф со Владимир Путин во Москва е симбол на дефинитивната ерозија на евроатлантската безбедносна архитектура закотвена од 1945 година. Трагедијата на Европа не е во тоа што е исклучена од преговорите во кои се обликува нејзината иднина, туку во тоа што сè уште не ја разбира целосно длабочината на нејзиното исклучување.

Три години Западот раскажуваше приказни за неизбежниот пораз на Русија. Време е да се соочи со неизбежен факт: Специјалната воена операција на Путин ги постигна своите најважни цели. Путин не ја освоил или потчинил Украина, или барем сè уште не, но ја разоткри фундаменталната слабост на Западниот сојуз и можеби трајно го расцепил.

Западната цивилизација денес ги покажува истите критични симптоми како пред историското пропаѓање на Римското царство, по кое настапија десет брутални и мрачни векови. Луѓето не ги почитуваат, па и се подбиваат со жртвите дадени за денешната благосостојба и не веруваат дека токму со тоа ја водат цивилизацијата кон ново самоуништување.

Евреите во светот време извесно време се навикнуваат на вонредни мерки за безбедност. Во синагоги во Еввропа, за време на Јом Кипур, на врата се бараат документи и се претресуваат торби. Ако верските фанатици го гледаат секој нивен празник како шанса да нападнат, еврејството во светот ќе се повлече во себе или ќе стане како Израел, вооружено и уплашено.

Никогаш не ја потценувајте способноста на Европејците да се шокираат од Доналд Трамп. Прво се шокираа што сака да склучи мир во Украина. Па се шокираа што разговара со Путин. Сега се шокирани од минатонеделната американска Стратегија за национална безбедност која предупредува дека ако продолжи со сегашните имиграциски политики, на Европа ѝ се заканува „цивилизациско бришење“.

Зеленски ќе го опреживее огромниот корупциски скандал во кој падна неговиот шеф на кабинет и главен преговарач Андреј Јермак, но проблемот не можеше да дојде во полошо време. Украинскиот претседател го изгуби поголемиот дел од својот топ тим а наскоро би можел да ја изгуби довербата на своите европски поддржувачи. Зошто би давале пари ако тие завршуваат во нечии џебови?

Во дипломатската офанзива да заврши војната во Украина, една впечатлива точка ја има и во оригиналниот план Виткоф-Димитриев и во контрапредлогот на Европејците: повикот Русија повторно да се приклучи на Г8. На обновата на Г8 треба да се гледа помалку како отстапка кон Путин, а повеќе како средство за одржување на релевантноста на европските држави.

Меинстрим републиканците починаа пред девет години. Погребот на Демократската партија започна со победата на Зохран Мамдами. Таа левица е единственото политичко движење од таа страна што има енергија и изгледа спремно да преземе контрола. „Што значи тоа? Ништо добро“, пишува Мат Таиби. Новите верници кои нејќат да читаат книги а растеле со ТикТок, појма немаат што слават.

Некој кој бил роден кон крајот на 1930-тите, шансите да тврди дека е „трансродов“ или „небинарен“ практично биле нула. И покрај драматичните промени во сексуалната еднаквост и слобода, следните 60 години тој број се движел околу 0,4%. А потоа, овој број одеднаш се зголемува после 2008 година, кога кохортата родена во 1990 година станува полнолетна. Одеднаш ли биологијата почна толку да греши и да фрла луѓе во погрешни тела?

Високи претставници од ЕУ, Британија, Бразил и Австралија во септември одржале тајна средба со центар поддржан од Барак Обама заради координирање на напорите за воведување глобална цензура. Визијата на Обама и неговиот центар е законодавство што ќе ѝ одобри на владата да финансира наводно независни невладини организации да го цензурираат интернетот.

Според доктрината на Трамп, безбедноста започнува дома. Кога корумпирани лидери ја загрозуваат стабилноста на САД, тие мора да бидат принудени или да го променат своето однесување или да бидат сменети. Која е поентата да се биде суперсила ако не можете да ги спречите соседите да внесуваат смртоносни дроги и нелегални мигранти преку вашите граници?

Со одбивањето да ѝ даде томахавки за да бие цели длабоко во Русија, Трамп можеби ѝ направил услуга на Украина – не ѝ дал лажна надеж дека би можела да победи во војната. На Русија, пак, јасно ѝ порача дека нема да може да ѝ го грабне целиот Донбас на Украина, зашто тоа ќе го плати со илјадници непотребно жртвувани млади животи. Сите полека стануваат свесни за реалноста.

Засилувањето на американските санкции кон Кина беше прилика Европската унија да демонстрира автономија во своите стратешки одлуки и да покаже дека странските инвестиции на континентот се безбедни од самоволието на актуелните станари на Белата куќа. Ама не, тие решија да пратат поинаква порака: Ако на Вашингтон не му се бендисува од која националност ви се акционерите, ќе ви ги заплениме средствата.  

Европа некогаш ја водеа личности како Конрад Аденауер, Жан Моне, Шуман, Ширак, Кол... Денешна Европа ја водат поинакoв калибар на лица. Тие не се лидери, туку менаџери од средно ниво кои сосема случајно се нашле во салата на управиот одбор. Нема тука стратези туку ситни тактичари, лишени и од визија и слух за гласот на историјата.

Администрацијата на Бајден прво ненамерно ги зближи Кина и Русија преку санкции и царини. Администрацијата на Трамп сега ги турка Индија и Индонезија подлабоко во кинеско-рускиот блок. Индијците не се жалат толку многу на Доналд Трамп колку Европејците; наместо тоа, тие ги разбраа неговите царини како повик за будење и за намалување на својата зависност од САД.

Американскиот претседател последниве месеци заработи фина сума на пари додека неговите правни тимови ги гонеа оние коишто го исфрлија од своите платформи после немирите во Капитол од 6 јануари 2021 година. 25 милиони долари од Мета, 10 милиони долари од Икс, сега 25 милиони долари од Јутјуб. Лојалноста е платена и запечатена, сега може пак да се „пријатели“.