Вести

Од 44 цели за храната, светот ќе ја исполни само најбаналната

Светот е на добар пат да исполни само една од 44-те глобални цели за заштита и развој на прехранбените системи до 2030 година, и тоа веројатно најбаналната - бројот на претплати за мобилни телефони. Најголемо е потфрлањето во остварување на целите за намалување на емисиите на стакленички гасови. Во некои категории е забележано назадување.

Ризикот да се премине Ормуз чини милион долари на ден

Војната во Иран создаде сосема нова категорија милионери кои профитираат од високата цена на нафтата и огромната глобална побарувачка - бродосопственици кои испраќаат танкери преку блокираниот Ормуски проток, со надеж дека Иран или САД нема да им ги потопат. Ако поминат, дебело го наплаќаат ризикот: по 1 милион долари за секој ден пловење до Кина.

САД ќе почнеле војна со Кина поради лоша проценка на ВИ

Реагирајќи на разузнавачка проценка на алатка со ВИ дека кинески брод носи нуклеарни компоненти за Иран, американските воен сили наредиле акција за преземање на бродот, но во последен момент ја откажале. Проверката покажала дека алатката направила погрешен заклучок. Инцидентот бил сериозен и интервенцијата можела да ескалира во војна со Кина.

Речник

Што толку згреши ЕУ за да ја заслужи Урсула?

Во монотон и празен говор за Состојбата на Европската Унија, Урсула фон дер Лајен ги спомна сите омилени фрази од бриселскиот жаргон и најави нови иницијативи. А сепак, не понуди никакви вистински одговори за огромните проблеми со кои се соочува блокот и за кои делумно самата е одговорна, заедно со другите еврократи.

Трамп сака бизнис со Москва пред да заврши војната

Откако Конгресот му ги прошири овластувањата да воведе построги санкции за Москва, Трамп планира да склучува деловни договори со Русија, со единствен услов да бидат замрзнати сè додека не заврши војната во Украина. Потпишувањето договори со одложена реализација би требало да ги убеди јастребите во Кремљ дека САД сериозно настојуваат да ги ресетираат односите. 

Економската бесмисленост на бесплатниот автобуски превоз

Демократскиот социјалист Зохран Мамдани во кампањата за градоначалник на Њујорк ветуваше бесплатен автобуски превоз. Тоа е непресушна тема за популистите, затоа што редовно пали кај гласачите. Но, искуствата од други градови покажуваат дека од економска гледна точка, бесплатните автобуси се ужасно решение, од кое се чини дека веќе се откажува и Мамдани.

Од „слуга на народот“ до воен профитер

Близок соработник на Зеленски е обвинет дека управувал со корупциска шема со која на енергетскиот систем му направила штета од 100 милиони долари во време на војна, кога Украина нема струја. Истрагата ја спроведоа антикорупциските агенции што Зеленски во јули настојуваше да ги стави под своја контрола, но се откажа по масовните протести низ земјата.

Истрага за странските „викенд-снајперисти“ во опколено Сараево

Обвинителите во Милано отворија истрага за богати Италијанци кои плаќале големи суми пари за да учествуваат во масакрот на жителите на опколено Сараево за време на војната. Војската на босанските Срби ги распоредувала „снајперските туристи“ на ридовите околу градот и им давала оружје за да пукаат во сараевчани. Немале политички мотиви. Убивале од задоволство.

Украинската саботажа ја распарчи Европа

Германски истражители по темелна истрага обезбедиле цврсти докази кој стои зад разнесувањето на цевководите Северен тек на дното на Балтичко Море - елитна украинска воена единица под директен надзор на поранешниот врховен командант, генералот Залужни. Судската разврска може да ги разгори политичките тензии во Берлин и да ја ослаби европската поддршка за Киев.

ВИ може да „воскреснува“ покојници

Максимата на Лаки Топаловиќ „Сè може да пропадне, само смртта е сигурен бизнис“, е мотивот и на новата технологија на „дигитално воскреснување“ на покојници, ако ужалените се спремни да платат за средби со блиските што ги изгубиле. Од снимки и пораки ВИ создава аватар што по изразувањето и бојата на гласот ќе звучи исто како покојникот додека бил жив.

Вакцината итно, а ковидот бавно удира на срцето

Вакцината на Фајзер против ковид брзо и интензивно го зголемува ризикот од срцеви проблеми кај деца веднаш по имунизацијата. Но, ако вакцинираните деца ја издржат првата недела без проблеми, тие по неколку месеци имаат помал ризик за воспаление на срцето отколку нивните врсници што биле заразени од ковид, покажува досега најобемното истражување за овој проблем.

ЕУ формира своја ЦИА

Откако неспремна навлезе во нова Студена војна, ЕУ планира да формира сопствена централна разузнавачка агенција. Но, малку е веројатно дека сомничавите Французи или Германци ќе се согласат да споделуваат шпиони и чувствителни информации со Центарот во Брисел, кој би бил под директно раководство на претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен.

Ал каеда во Овалната соба

Абу Мохамад ал Џулани беше командант од Ал каеда, која ги спроведе терористичките напади врз САД на 11 септември. Истиот тој, иако со друго име и стокмен во костум, вчера со почести беше примен во Овалната соба и вети дека ќе им биде сојузник на САД во борбата против тероризмот. Оваа трансформација мора да има своја цена.

Крај за монетарната приватност во ЕУ?

Европската Унија ја спроведува најсеопфатната реконструкција на својот монетарен систем од воведувањето на еврото во 1999 година. Целта е борба против перењето пари од 700 милијарди евра годишно. Забраната за плаќања над 10.000 евра во кеш, идентификацијата при трансфери со криптовалути и дигиталното евро може да ја елиминираат финансиската приватност.

Само 14% од ПЦР-позитивните биле вистински инфекции

Дури 86% од позитивните случаи потврдени со PCR тестирање во раниот период од пандемијата всушност не биле инфекции со САРС-КоВ-2, покажува нова германска студија. Тоа значи дека поголемиот процент од населението не било болно, а податоците од тестирањата биле користени за оправдување на карантинот, создавање страв и спроведување задолжителна вакцинација.

ББЦ ќе учи да биде непристрасна

Оставките на директорот и главната уредничка се првиот чекор на ББЦ во тешкиот процес повторно да ја освои довербата од јавноста, која ја изгуби со долгогодишното пристрасно известување и криење на одговорноста. Најави ревизии на своите политики на ширење лаги за климатските промени и за војната во Газа. Инаку, зошто некој би плаќал лиценца од 180 фунти?

Санчез: Европа не смее да биде вооружена до заби

Шпанскиот премиер Педро Санчез цврсто ја брани својата одлука да се спротивстави на зголемувањето на трошоците за одбрана 5% од БДП, како што американскиот претседател Доналд Трамп побара од сите членки на НАТО. Санчез е убеден дека иднината на Европа не треба да се базира на милитаризација, туку на единство и почитување на меѓународното право.

САД ја престигнаа Кина со инвестиции во Африка

Во битката за пристап до ретки минерали за новите технологии, САД тивко ја престигнаа Кина како најголем странски директен инвеститор во Африка, првпат по повеќе од една деценија. САД во 2023 година вложиле 7,8 милијарди долари низ Африка, а Кина 4 милијарди. Конкуренцијата се зголемува. За африканското богатство се заинтересирани и Бразил, Индија и Јапонија.

Вештачката интелигенција е новата работничка класа

Индустријата на вештачка интелигенција не може да оствари профит освен ако не ги укине работните места за луѓето, предупредува човекот што е најзаслужен за создавањето на ВИ. Инвеститорите што вложуваат вртоглави суми во развојот на технологијата не го прават тоа за доброто на човештвото, туку очекуваат оплодување на парите. 

Чипови во шприц сами наоѓаат пат до мозокот

Научници од МИТ создадоа микроскопски чипови кои можат да се инјектираат во крвотокот и сами да го најдат патот до мозокот. Обложени се со живи клетки за да го измамат имунитетот. Се врзуваат за мозочното ткиво без хируршки рез и можат да се активираат безжично да стимулираат неврони, заради третман на тумори, Алцхајмерова болест или мултиплекс склероза.

И Израел има свои тунели за заробеници

Слично на нехуманите услови во кои Хамас ги чуваше грабнатите Израелци, и Израел држи десетици Палестинци од Газа изолирани во подземен затвор каде што никогаш не гледаат дневна светлина, лишени се од медицинска нега и здрава храна и не добиваат вести за своите семејства или за надворешниот свет, тврдат адвокати на двајца притворени цивили. 

Европското технолошко чудо Естонија

Поранешната советска република Естонија технолошки престигна многу од нејзините партнери во новото европско семејство. Ја демонтираше гломазната бирократска структура, целосно ја префрли онлајн и ја направи поштедлива за буџетот и поефикасна за граѓаните. Естонија денес е дом на стартапи, луѓето гласаат од мобилен телефон, а учениците се охрабрени да користат ВИ. 

Кина на ториумски погон

Кина успеа да создаде ураниум од ториум, како алтернативно гориво за нуклеарни реактори од идната генерација. Во споредба со класичните нуклеарни централи, на ториумските не им треба вода за ладење, може да бидат помали и подалеку од море или река, и не се голем ризик за околината. И најважно од се, Кина има резерви од ториум за да прави струја 20.000 години.

Кенеди бара глобална забрана за жива во вакцини

Американскиот министерот за здравство, Роберт Ф. Кенеди Јуниор ги повика светските здравствени тела итно да ја отстранат живата како додаток во вакцините. Живата е опасна и поради тоа веќе е забрането нејзиното користење во светилки, во шминки и во лекови, но се уште во многу земји е дозволено да се вшприцува во бебиња и бремени жени.

Во пасош само факти: пол при раѓање, а не по избор

Врховниот суд на САД ја одобри одлуката на администрацијата на Трамп во пасошите на Американците да биде означен нивниот биолошки пол при раѓањето. Трансродовите или оние што се претставуваат како небинарни, нема да можат по сопствена желба да ја избираат ознаката за пол во документот. „Полот при раѓање е факт, исто како и земјата на раѓање“, пресуди Судот.

Се растопи зелената агенда на ЕУ

Европската Унија одлета на глобалниот климатски самит во Бразил со разводнети климатски цели. Тоа сведочи за голем пресврт во политичкиот моментум. Големиот зелен план што го најави Урсула фон дер Лејен сè уште е на сила, но по половина деценија доминација на Зелените во климатската политика, агендата сега е во рацете на многу поскептична група земји.

Јутјуб капитулираше пред санкциите на Трамп

Најголемата и највлијателна видео платформа тивко избришала 700 снимки на кои е документирано како Израел спроведува геноцид врз Палестинците и ги прекршува човековите права во Газа. Јутјуб реагирал согласно санкциите што администрацијата на Трамп ги воведе против сите што соработуваат со Меѓународниот суд во Хаг, кој го обвини Нетанјаху за злосторства.

Распеани небинарчиња

Инсталирањето на радикалната родова идеологија почнува од најрана возраст. Во формуларот за прием на дете во градинка во Квинсленд од родителите се бара да се произнесат дали воспитувачите да му се обраќаат на детето со „тие/нив“. Психолози предупредуваат дека наметнувањето небинарна родова агенда на таа возраст ги збунува децата и им пречи во развојот.

Сакаат Сонцето да ни свети и ноќе

На низата луди проекти за прскање аеросоли во стратосферата за да направат сенка на Земјата за да го спречат глобалното загревање, се појавуваат и спротивни – за рефлексија на сончеви зраци ноќе. Американски стартап собира инвестиции за да постави огромни огледала кои по стемнување ќе насочуваат сончева светлина кон соларни централи. Има мал проблем. Законите на оптиката.

Америка, врзи ги појасите, дојде ерата на Зохран

Меинстрим републиканците починаа пред девет години. Погребот на Демократската партија започна со победата на Зохран Мамдами. Таа левица е единственото политичко движење од таа страна што има енергија и изгледа спремно да преземе контрола. „Што значи тоа? Ништо добро“, пишува Мат Таиби. Новите верници кои нејќат да читаат книги а растеле со ТикТок, појма немаат што слават.