Занимливости

Бавната смрт на СМС во Британија

Слично како што мобилните телефони ги истиснаа пејџерите од пазарот, така денес алатките за комуникација ги уништуваат навиките за испраќање кратки текстуални пораки, кои своевремено и се наплаќаа. Бројот на испратени СМС во Британија за една година се намалил за 20%, а мобилните телефони сè поретко се користат и за разговори.

Кина поврза 97% од градовите со супербрзи возови

Како вчера да беше кога пишувавме дека Кинезите за само десет години изградиле повеќе железнички линии за брзи возови отколку целиот свет заедно. По пет години тие веќе ја дуплирале километражата на над 50.000. И не планираат да запрат да ја шират мрежата, иако во земјата со повеќе од милијарда луѓе им снема градови за поврзување со воз.

Бети Буп и Мики Маус стануваат јавно добро

Во наредната 2026-та година од копирајт заштита на авторски и сродни права излегуваат илјадници дела од 1930-та година. Кој сака ќе може слободно да си игра, да копира или на друг начин користи одредени цртани со Мики Маус и Бети Буп а во јавен домеин влегуваат и дела на Агата Кристи и Вилијам Фокнер. Ама, само оригиналите. 

Банкротираат „револуционерните“ фарми за инсекти

Со огромни загуби пропаднаа иницијативите за изградба на огромни фарми за инсекти, за да ги сервираат како протеинска замена за месо во храната за риби, добиток и домашните миленици. Не е проблемот тоа што одвратните инсекти буквално не би ги јадело ни куче, туку строгите регулативи и високите трошоци за одржување на фармите и обработка на инсектите.

Меѓу светските лидери со највисок рејтинг нема ниту еден од Европа

Светските лидери ќе ја паметат 2025 како година во која ја изгубиле довербата од граѓаните. Оние во Азија и во Америка некако и се држат, но европските поминаа низ катастрофа. Францускиот претседател Емануел Макрон можеби немаше да биде убедливо на последното место ако со истражувањето беше опфатена и шефицата на ЕУ, Урсула фон дер Лејен.

Кога сателити снимија цунами високо 200 метри

Источниот крај на Гренланд ретко предизвикува интерес. И одеднаш, без никакво предупредување, сеизмичките инструменти низ целиот свет истовремено се размрдале со бавен и стабилен ритам што траел цели девет дена. Ниеден нормален земјотрес не се однесува на тој начин. Сателитските снимки покажале мега-цунами и нова лузна од планински дел кој исчезнал. 

„Студените“ Швеѓани најмногу си веруваат

Иако ги бие глас дека се студени карактери, 83% од Швеѓаните имаат доверба дека луѓето околу нив се спремни да им помогнат, покажува анкета на центарот Пју. Како се оди на југ, оваа доверба се намалува и најниска е во земјите што важат за најсрдечни - во Турција, Бразил и Мексико. Довербата зависи од приходите, образованието и возраста, а не толку од религијата.

Првата црна Британка всушност била бела

Низа англиски медиуми на чело со ББЦ пред една деценија ги идентификуваа мистериозните останки на жена од римско време како „првата црна Британка“ и ја прилагодија историјата кон кампањата за диверзитет, еднаквост и инклузија. Нова генетска анализа ја урива таа пропаганда и покажува дека жената од Бичи Хед всушност била античка русокоса Англичанка.

Кинески богаташи штанцаат наследници од сурогат мајки во САД

Инспирирани од Илон Маск, кој има „легија“ од најмалку 14 деца, кинески тајкуни ги користат лабавите закони за сурогат мајчинство и ин витро оплодување во САД за да создадат големи семејни династии. Еден се пофалил дека потрошил десетици милиони за да стане генетски татко на сурија од повеќе од сто деца на кои ќе им ја остави компанијата во наследство.

Соголена приватноста на премиум претплатници на Порнхаб

Хакерската група ShinyHunters упаднала во системот на платформата Порнхаб и украла чувствителни податоци за близу 200 милиони активности на најпопуларната платформа за порно. Собрале електронски адреси на премиум членови, заедно со податоци за пребарувања, гледани содржини и локации, токму оние што корисниците никако не сакаат да се обелоденат.

Саудиска Арабија: Трезна раја и мамурни милионери

Саудиска Арабија ја разводнува строгата забрана за алкохол, но не за обични смртници. Само избрана елита странци ќе може да купат виски или шампањско, ако покажат доказ дека заработуваат барем половина милион долари годишно и членуваат во приватни клубови резервирани за дипломати и директори на мултинационални компании.

Без дискотека за рибите нема нуклеарка за Британија

Британскиот регулатор за животна средина ја одобри изградбата на најскапата нуклеарна централа во светот, под услов да се спречи помор на милиони риби од Бристолскиот канал. Инвеститорот вложи милиони долари во аудио-систем што ќе ги избрка рибите, но анализите покажуваат дека оваа „дискотека за риби“ ќе спаси едвај по еден лосос на секои 12 години.

Дронови ќе патролираат во училишта низ САД

Во обид да се спречат зачестените пукања во училишта низ САД, ќе бидат тестирани дронови дизајнирани рано да откриваат напади и итно да интервенираат без употреба на огнено оружје. Летечките патроли ќе се активираат 5 секунди по тревогата. Управувани од пилоти од Тексас ќе дејствуваат со сирени или солзавец за да ја смират ситуацијата пред да интервенира полицијата.

Америка има крупен проблем со ситното

По 232 години, американското пени го дочека својот крај. Државата пред една недела престана да ги кова најситните монети, за чие производство со години свесно трошеше три пати повеќе пари од нивната номинална вредност. Илјадници тони ќе останат скриени во џебови или по дома. Властите немаат интерес да соберат или да ги стопат, ниту побарале заокружување на цените.

Кинеска фабрика за коли, поголема од Сан Франциско

Сè што прави Тесла, кинеските конкуренти настојуваат да го направат помасовно, поевтино и пред сè поголемо. Што ли ќе биде кога BYD ќе ја доизгради мегафабриката во Женгжоу, која по површина ќе биде колку центарот на Сан Франциско - седум пати поголема од најголемата на Тесла? Има полигон за дрифтање, тркачка патека и базен за коли што може да се нурнат под вода.

Дури 97% од луѓето не можат да препознаат музика создадена од ВИ

Алатките со ВИ нè посомневаа да не веруваме во она што го гледаме со своите очи, но уште помалку можеме да им веруваме на ушите. Дури 97% од илјадници луѓе во глобална студија не препознале дали некоја песна е создадена од човек или е генерирана од машина. Платформата Дизер секој ден добива по 50.000 вештачки песни, а за Спотифај не се знае, зашто не ги обележува.

Со дожд од опасна хемија го чистат воздухот во Делхи

Властите во Делхи почнаа да сеат облаци за да предизвикаат вештачки дожд што би го прочистил воздухот во најзагадениот град во светот. Првото прскање било вчера, а дождот се очекува до среда. Експерти предупредуваат дека оваа техника нема да го расчисти воздухот, а никој сè уште не знае каква штета може да направат хемикалиите кога ќе паднат од облаците.

Џамбо возови на два ката под Ла Манш

Железничкиот транспортер Еуростар постигна договор од 2 милијарди евра со Алстом за купување  најмодерни двокатни возови што ќе поминуваат низ тунелот под Ла Манш. Со нив ќе биде проширена железничката мрежа од Лондон со линии до Женева и до Франкфурт. Двокатните возови собираат 20% повеќе патници, трошат 30% помалку ененергија и помалку загадуваат.

Зошто времето тече побргу со текот на годините?

Научниците веруваат дека се поблиску до разбирањето зошто времето изгледа дека минува побрзо како што старееме. Во тоа им помогнале скенирања на мозокот на луѓе кои гледале стара серија на Алфред Хичкок. А уште држи и идејата за внатрешниот часовник: 365 дена за едно петгодишно дете се цели 20 посто од неговиот живот. За еден 50 годишник, истиот број денови се само 2%.

Шума почнала да испушта јаглерод диоксид

Шумите се драгоцен и непроценлив регулатор на воздухот бидејќи го складираат јаглеродот во своите корени, стебла и гранки. Но, тропска шума во Австралија, поради екстремните температури и сувите услови, го сменила моделот на своето функционирање па повеќе испушта отколку што складира јаглерод.  

Некој меѓу нас не е наш

Вечната научно-фантастична тема дали треба да ги бараме вонземјаните меѓу нас на Земјата, наместо по далечни соѕвездија, добива понагласена научна димензија. Истражувајќи бази со податоци за човечка ДНК, биолог пронашол невообичаени генетски секвенци што не се наследени од родителите и чие постоење не може да се објасни и водат кон претпоставката дека се вметнати.

Поголем багаж за патниците, повисоки казни за авиокомпаниите

Европратениците воведоа построги мерки против авиокомпаниите, кои битката за поголем профит ја водат врз грбот на патниците, набиени како сардини во авионите. Ќе биде зголемена отштетата што компаниите ќе мора да ја платат за одложувања на летови, а патниците ќе добијат право без доплата да носат поголеми и потешки куфери покрај рачниот багаж во кабините. 

Барон Трамп во управата на ТикТок?

Додека неговите врсници го користат ТикТок за забава, Барон Трамп би можел да го управува. Најмладиот син на американскиот претседател би можел да биде вклучен во управниот одбор на ТикТок, како „израз на благодарност затоа што неговиот татко ја спасил платформата во САД“, но и за да ја приближи уште повеќе до новите генерации, оценува советникот на Трамп за социјални медиуми.

Порше ќе вози низ тунел од својот дворец до Салцбург

Волфганг Порше, внук на основачот на познатата марка автомобили, доби дозвола од градските власти на Салцбург да ископа гаража под својот дворец заштитен од УНЕСКО и да пробие тунел од 500 метри до центарот на градот. Приватната подземна улица ќе биде „приоден пат“ резервиран само за него. Јавното земјиште го купил за помалку пари отколку што чини најевтиното „порше“.