Како Путин ја доби војната, со мала помош од неговите пријатели

Три години Западот раскажуваше приказни за неизбежниот пораз на Русија. Време е да се соочи со неизбежен факт: Специјалната воена операција на Путин ги постигна своите најважни цели. Путин не ја освоил или потчинил Украина, или барем сè уште не, но ја разоткри фундаменталната слабост на Западниот сојуз и можеби трајно го расцепил.

Вториот претседателски мандат на Доналд Трамп беше неверојатно корисен за воените напори на Путин. Трамп му се восхитува на Путин и копнее тоа да му биде возвратено, но Путин не го гледа Трамп како доверлив партнер, туку како марионета што лесно може да ја манипулира.

Мировниот план на Трамп за Украина, можеби е создаден од Русите, ама барем ги изнесува на површина болните противречности на оваа војна: Не постои стратегија за излез од украинската кал, ниту сега ниту во блиска иднина, што не значи дека на Путин треба да му се даде поголемиот дел од она што го сака, забележува Ендрју О'Хер, уредникот на Salon.

Многу докази ја поддржуваа западната медиумска и политичка нарација дека Русија прво „сигурно“, па „веројатно“ или „можеби“ ќе ја изгуби војната. Првичната инвазија врз Украина во 2022 година се темелеше на големи стратешки и тактички грешки, проследени со понижувачки повлекување. Путин и неговите генерали поверуваа во сопствената пропаганда дека Украина е провинција на „Мајка Русија“ и ќе капитулира со мал отпор.

И покрај внатрешните поделби и во голема мера нефункционалната влада, Украинците се обединија зад својот неочекуван претседател и возвратија со огромна храброст и досетливост – со помош од безброј милијарди долари во отворена и тајна помош од САД и нивните сојузници. Под администрацијата на Џо Бајден, конфликтот стана нескриена прокси војна помеѓу Русија и навидум обединетата западна алијанса. Се зборуваше за враќање на целата украинска територија изгубена од првите руски упади во 2014 година, за пораз на Путин, па дури и за соборување на неговиот режим.

Многумина Европејци и Американци ја разбираат оваа војна како битка на Давид и Голијат. Но, од руска перспектива сè изгледа поинаку. Двете страни се вкоренети во идеолошки наративи кои раскажуваат некои делови од приказната, а ги игнорираат другите. Наративот за војната на Путин е поттикнат од историското чувство за митска врска меѓу Русија и Украина, за спротивставување кон западната декаденција и корупција - кои се сметаат за причина за бедата во постсоветските години - и за враќање на честа по неколку децении национално понижување.

Токму судирот и контрадикцијата меѓу тие наративи, и степенот до кој Украинците се заробени меѓу нив, речиси како споредни ликови, го доведоа светот во оваа навидум нерешлива криза. Путин ја согледа слабоста на западниот наратив, а западните лидери не успеаја да ја согледаат силата на неговиот.

Погледот на Путин кон западната либерална демократија беше ист, со или без Трамп: Таа е тигар од хартија и неуспешен систем, со многу позирања и големи зборови, но без акција. Тој ги гледаше САД како суперсила во брз пад, на која ѝ недостасува политичка волја и самодоверба за каков било кохерентен стратешки одговор на инвазијата во Украина. Европа, во меѓувреме, беше конфедерација на внатрешно конфликтни американски клиенти, погодена од масовна имиграција и економска стагнација и без каква било обединета надворешна политика или воена сила.

Путин сфати дека има предност сè додека руските сили се борат. Незамисливо беше дека ќе се соочи со тотална војна поради земја која не е членка на ЕУ ниту на НАТО. 

Украинците не изгледаат подготвени да се предадат. Европските политички лидери се подготвени да им помогнат да продолжат да се борат, со или без американска помош, со надеж за воен пробив, внатрешна криза во Русија или едноставно подобар мировен договор.

Секоја чест за храброста и надежта и никој не може да ја предвиди иднината. Но, го гледаме неодамнешното минато, во кое премногу од нас, илјадници километри подалеку и недопрени од војната, си раскажавме приказна за тоа што таа значела и како ќе се одвива. Како и многу други приказни и таа не беше вистина.

Ендрју О'Хер

24 декември 2025 - 08:11