Вести

Од 44 цели за храната, светот ќе ја исполни само најбаналната

Светот е на добар пат да исполни само една од 44-те глобални цели за заштита и развој на прехранбените системи до 2030 година, и тоа веројатно најбаналната - бројот на претплати за мобилни телефони. Најголемо е потфрлањето во остварување на целите за намалување на емисиите на стакленички гасови. Во некои категории е забележано назадување.

Ризикот да се премине Ормуз чини милион долари на ден

Војната во Иран создаде сосема нова категорија милионери кои профитираат од високата цена на нафтата и огромната глобална побарувачка - бродосопственици кои испраќаат танкери преку блокираниот Ормуски проток, со надеж дека Иран или САД нема да им ги потопат. Ако поминат, дебело го наплаќаат ризикот: по 1 милион долари за секој ден пловење до Кина.

САД ќе почнеле војна со Кина поради лоша проценка на ВИ

Реагирајќи на разузнавачка проценка на алатка со ВИ дека кинески брод носи нуклеарни компоненти за Иран, американските воен сили наредиле акција за преземање на бродот, но во последен момент ја откажале. Проверката покажала дека алатката направила погрешен заклучок. Инцидентот бил сериозен и интервенцијата можела да ескалира во војна со Кина.

Речник

Што толку згреши ЕУ за да ја заслужи Урсула?

Во монотон и празен говор за Состојбата на Европската Унија, Урсула фон дер Лајен ги спомна сите омилени фрази од бриселскиот жаргон и најави нови иницијативи. А сепак, не понуди никакви вистински одговори за огромните проблеми со кои се соочува блокот и за кои делумно самата е одговорна, заедно со другите еврократи.

Трамп сака бизнис со Москва пред да заврши војната

Откако Конгресот му ги прошири овластувањата да воведе построги санкции за Москва, Трамп планира да склучува деловни договори со Русија, со единствен услов да бидат замрзнати сè додека не заврши војната во Украина. Потпишувањето договори со одложена реализација би требало да ги убеди јастребите во Кремљ дека САД сериозно настојуваат да ги ресетираат односите. 

Економската бесмисленост на бесплатниот автобуски превоз

Демократскиот социјалист Зохран Мамдани во кампањата за градоначалник на Њујорк ветуваше бесплатен автобуски превоз. Тоа е непресушна тема за популистите, затоа што редовно пали кај гласачите. Но, искуствата од други градови покажуваат дека од економска гледна точка, бесплатните автобуси се ужасно решение, од кое се чини дека веќе се откажува и Мамдани.

Како Трамп победи во Давос

Овогодинешниот самит во Давос имаше наслов „Дух на дијалог.“ Можеби и заликуваше на дијалог додека не дојде Доналд Трамп и го претвори настанот во монолог и толкување на пораките од тој монолог во стил на библиска херменевтика. Европјани се јачаат дека победиле бидејќи го натерале Трамп да ги де-ескалира заканите кон нив, но британскиот историчар Најал Фергусон мисли обратно. Европа не сфаќа дека пола од она што го кажува Трамп е покерски блеф. 

АстраЗенека останала во употреба и покрај 50.000 пријави

Тогашниот британски премиер Борис Џонсон, во 2020 година ја прогласи ковид вакцината АстраЗенека за „триумф на британската наука“ и таа беше клучен елемент во раното воведување на вакцините во Велика Британија. Уште рано се појавуваа извештаи за несакани последици но бројките допрва откриваат дека се работело за доста масовно пријавување.   

Европа не може во свое НАТО, без САД

Во европската одбранбена политика се дискутира за идејата „НАТО, но без САД“. Ако постапките на Трамп во последните неколку недели покажуваат нешто, тоа е дека САД не може засекогаш да се сметаат за столб на одбраната на НАТО. Но, ако одбранбената политика на Европа покажува нешто, тоа е дека Брисел не е подготвен да оди по свој пат.

САД запираат пари за истражувања со ткива од абортирани фетуси

Администрацијата на Трамп го прекинува финансирањето на истражувања со човечко фетално ткиво од абортуси извршени по желба. Ќе може само од спонтани. Застапниците против абортусот ова го бараа со години. Критичари предупредуваат дека одлуката ќе има последици за биомедицински истражувања за неплодност, дијабетес, ХИВ и невродегенеративни нарушувања.

Имиграцијата е најголемиот проблем за Германците

И покрај долгиот список на глобални војни и закани, како и колапсот на домашната индустрија, нова анкета покажува дека Германците за најголем проблем ја сметаат миграцијата. Во споредба со порано, зголемена е и загриженоста од задушувањето на слободата на изразување. Не е загрижена само владата на Мерц, која ги тера старите политики на социјалдемократите.

Цензорите од ЕУ создаваат конкурент на X

Европа лансира свој одговор на X на Илон Маск. Платформата W наводно ќе овозможи „вистинска“ слобода на говорот. За да биде појасно: Дел е од шведска медиумска организација за климатска акција, сака да ја освои довербата од европските институции и регулатори, а корисниците ќе мораат да го потврдат идентитетот со лична карта со фотографија.

Илјадници Британци добиле погрешни казни за пребрзо возење

Поради грешка во софтверската надградба, стотина сообраќајни камери низ Британија погрешно идентификувале најмалку 2.650 случаи на пребрзо возење во изминатите пет години. Сега се прават напори да им се поништат паричните казни и одземените бодови на возачите. Многу потешко ќе биде да се врати довербата во системот за казнување.

Израел им ја стеснува Газа на Палестинците

Додека Трамп во Давос собира членарина од по 1 милијарда долари од светски лидери за место во неговиот Одбор за мир, Израел тивко ги поместува камењата за демаркација во Газа и потоа систематски ги протерува Палестинците и им ги урива домовите. Жолтата линија за разграничување на мировните карти ја опишува како „илустративна“.

БРИКС има нова стратегија против доларот

Земјите од БРИКС ја напуштаат идејата за воведување заедничка валута и се фокусираат на градење сопствен механизам за финансиски трансакции. Алтернативниот систем BRICS Pay е стратешки обид на земјите од блокот да ја намалат ранливоста од западни санкции, да ги намалат трошоците за трансакции и да ја зајакнат автономијата на членките.

САД планираат да го соборат режимот на Куба до крајот на 2026

Охрабрени од успешната операција за грабнување на венецуелскиот лидер Николас Мадуро, САД активно планираат до крајот на оваа година да го променат режимот на Куба. Администрацијата на Трамп заедно со кубанската дијаспора бара потенцијален соработник во комунистичкото раководство во Хавана, кој би можел да соработува со Вашингтон.

Ветерниците во Шкотска изарчиле струја колку за цел Лондон

Британските ветерни турбини лани попусто потрошиле енергија од 10 терават часови, колку што е потребна за годишно напојување со струја на сите домаќинства во Лондон. Причината е ограничувањата на системот за пренос на енергија, поради кои турбините мора да се гасат и да се активираат централи на гас. 

Трамп сака „само“ воени бази и рудници на Гренланд

Трамп објави дека постигнал договор со НАТО за иднината на Гренланд и за целиот арктички регион. Без да употребат воена сила и економски притисоци, САД би добиле воени бази на островот во трајна сопственост. Планот треба да се усогласи на преговори со Данска. Плус, заканата од царини за осумте европски земји повеќе не важи. 

За три години најнетолерантните луѓе би можеле да го контролираат интернетот

Кога Илон Маск го презеде Твитер во 2022 година, се откри увид во повеќекратните тајни владини напори за масовна цензура. Мејнстрим новинари барале цензура. Ниеден вистински новинар не бара цензура од своите колеги. Она што произлезе беше „Индустриски комплекс за цензура“, кој директно произлезе од воено-индустрискиот комплекс.

Саудиска Арабија гради река под земја

Саудиска Арабија по територија е држава која е дури 84 пати поголема од Македонија. Немаат ни една единствена река ни езеро. Ама затоа имаат пари и кралско семејство кое управува со земјата и на кое му е јасно дека водата за нив не е само прашање на квалитет на живот туку и прашање на опстанок. Затоа, под земја. Ем да не испарува, ем да не може човек пластични шишиња да фрла во неа.

Трамп планира неговиот Одбор за мир да ги замени ОН

Откако за една година го промени светскиот поредок, Трамп сега бара соодветен контролен механизам со кој ќе може ефикасно да управува со новиот свет што го создаде. На Обединетите нации не рачуна, зашто не запреле ниту една војна, а тој лично завршил осум. Алтернативата на ОН би бил Одборот за мир за Газа, во кој членството се наплаќа милијарда долари.

Ги снема климатските промени од агендата на Давос

Светскиот економски форум, кој со години упорно ги пумпаше фосилните горива и климатските промени како најголеми закани за човештвото, се откажа од зелената агенда што агресивно им ја наметнуваше на светските лидери. Сега доминантни теми се геоекономската конфронтација, заканите од војни и како да се подобри животот на луѓето.

Бомбите на Трамп

Со фамозните „бомби на Заев” рајата се фрапираше што сè се случува во политичкиот бекстејџ и  веруваше дека добила вистинска слика за луѓето кои ја водат државата. Ако е така, Трамп го стори истото, само на многу поголем размер. Објави пораки кои ги добил од Макрон и Руте. Да го фати човек секонд хенд срам, во нивно име.

Ако водата е капитал, Земјата банкротира

Светот влезе во ера на „глобален банкрот на водата“ што засегнува милијарди луѓе, се наведува во извештај на ОН. Прекумерната употреба и загадувањето на водата мора итно да се решат бидејќи никој не знае кога целиот систем би можел да се распадне, со незамисливи импликации за мирот и социјалната кохезија. Извештајот открива дека многу општества долго време трошеле вода на кредит.

Европа е преслаба за да се бори за Гренланд

Трамп ќе ја добие битката за Гренланд. Европејците нема да го сопрат, бидејќи се слаби и поделени. Иронијата е што Европа ја избра оваа воена и геостратешка слабост. Дозволи Гренланд да се отцепи  од ЕУ. Избра да ги остави своите војски без потребните ресурси во корист на социјална помош и поддршка за невладини организации. И не може да се договори за ништо.

Норвешка ќе може да запленува имоти заради одбрана од Русија

Норвешките власти почнаа да ги предупредуваат граѓаните дека армијата можеби ќе мора да им ги заплени домовите и возилата доколку избувне војна со Русија. Во понеделникот биле испратени писма до 13.500 адреси, со предупредување до семејствата дека во период од една година може да им бидат запленети имот, возила, чамци и машини.

Светот губи апетит за веганска храна

Веганската исхрана како „поздрава“ алтернатива на месото пред само неколку години се промовираше како „културна револуција“. Рестораните и супермаркетите сега се откажуваат од продажба на веганска храна поради намалениот интерес на купувачите. Луѓето им се враќаат на свинското и на пилешкото како едноставни и поевтини извори на протеини.

Во Холандија граделе соживот, добиле силувања

Студенти во Амстердам биле силувани откако биле принудени да живеат во комплекс заедно со 125 бегалци за да „помогнат во интеграцијата“. Социјалниот експеримент за градење соживот завршил со тепачки, сексуални напади, дури и групно силување. Полицијата ги игнорира пријавите. Сириец, обвинет за силување, е казнет со три години затвор. Но, проектот не е запрен.

Трамп повторно голема ја направи - Кина

Се заокружува првата година од вториот претседателски мандат на Доналд Трамп во која тој со решителни потези, од царини за сојузниците до најава за грабнување на Гренланд, успеа во очите на светот една земја да направи поголема отколку што таа во тие очи беше пред него. Не се работи за Соединетите Американски Држави туку за Кина. 

Интернетот се претвора во една огромна кладилница

Младиот, 25 годишен Логан Судеит работел како финансов аналитичар за менаџирање инвестициски ризици. Заработувал 75.000 долари годишно. Му здодеала работа со полно работно време и се префрлил на сè попопуларните платформи за предвидување и опклади за сè и сешто, какви што се Полимаркет и Калши. Минатиот месец заработил 100.000 долари.