Вести

Шпанија ќе легализира речиси 1 милион имигранти

Социјалистичката влада на Шпанија ја вознемири цела Европа кога најави легализирање на 500.000 мигранти. Проценката беше потфрлање. Доби 1,3 милиони барања за доделување документи за престој и работа, од кои се очекува да бидат одобрени 900.000. Брисел објави дека амнестијата нема да важи во другите членки на ЕУ, но границите на Шенген зоната се отворени.

Крим ќе ја реши украинската војна

Не е тајна дека за Владимир Путин, Крим за Русија е она што е Храмовата гора во Ерусалим за јудаизмот, нивното најсвето место од кое, после рушењето на вториот храм, останат е само ѕидот на плачот. Крим има „непроценливо цивилизациско, па дури и сакрално значење за Русија“, има кажано Путин уште во 2014 година. И покрај целата негова духовна тежина, деновиве за Москва е поважна неговата стратешка вредност.

Европската економија зависи од Џибути

Освен Ормускиот теснец, кој за Иран и неговата преговарачка моќ се покажа како поефикасно оружје отколку да имаа нуклеарка, постојат и други водни патишта кои се клучни за европската и западната економија. Еден од нив е преминот кај Џибути, мала и од Господ заборавена источноафриканска држава на рогот на Африка. Ќе им текне ли?  

Речник

Следни милионери ќе бидат водоводџии и електричари

Кога компанија што копа по бавчата на вештачката интелигенција предлага да набавите аналогна лопата, вреди да се обрне внимание. Извршниот директор на Нвидиа (вредност на компанијата: 4,6 билиони долари) Јенсен Хуанг, порачува дека следната генерација милионери ќе бидат столари, водоинсталатери и електричари.

Ќе требаат 600 милијарди за обнова на Украина но тоа е помалиот проблем

Најновата официјална проценка вели дека обновата на Украина ќе чини 588 милијарди долари, речиси три пати повеќе од вкупниот годишен економски производ на земјата. Но, анализата вели и дека парите се полесната половина од проблемот. По четири години војна, повеќе од 10 милиони Украинци не се дома, а сè помал дел од младите и квалификуваните велат дека некогаш ќе се вратат.

Корејските работници одат на штрајк против роботите

Се повторуваат лудистичките движеа и протести од 19-от век, кога квалификувани текстилни работници од Англија (ткаачи, плетачи на чорапи и слично) кршеа машини, спротивставувајќи се на механизацијата што им ја загрозувала егзистенцијата. Денес опасноста доаѓа од роботите а историјата им дава право на работниците да бидат загрижени: да не остана некој денес рачно да плете чорапи?

Русија нуди нуклеарен погон за лет на Спејс Икс до Марс

Откако му прснаа две ракети на Спејс Икс на лансирните рампи, Илон Маск доби конкретна понуда од неочекуван извор за да го оствари својот сон да го колонизира Марс. Од Мурманск. Русија понуди свој нуклеарен реактор што би му помогнал на американскиот вселенски брод Старшип да летне кон Марс до крајот на оваа деценија. Маск ја оцени понудата како „интересна“.

Уметноста ќе здивне од климатските вандали

Еколошките активисти од Just Stop Oil ги прекинуваат уличните блокади на улиците и вандалските протести како фрлањето супа врз „Сончогледите“ на Ван Гог и други уметнички дела. Не се откажувале од револуцијата, само ќе се свртеле кон корпорациите и милијардерите. Повеќето членови се на државна супа, по затвори.

Не е лесно да си пчела во 2025-та

Нешто се има случено пред 20-тина години бидејќи оттогаш почнува вртоглаво да расте угинувањето на пчелите. Пред 2005-та година, во Америка годишно се губеле 10% до 20% пчелни колонии за последнитее години тоа да стане меѓу 40 и 50 проценти. А најлошата година е во тек. Штетите се милионски но не се изразуваат само во долари.

Секој петти е незадоволен од матичната религија

Во многу земји во светот секој петти возрасен ја напуштил религиозната група во која е израснат, покажува глобално истражување на агенцијата Пју на сериозен примерок од 80.000 луѓе во 36 земји. Дури и Италија ги напушта силните традиции. На секој човек што го прифатил христијанството, 28 други се откажале.

Македонец на Македонец не му верува

Истражувачи регистрираат универзален песимизам, присутен од Финска па до Авганистан, што говори за пандемија на недоверба, од која се хранат политичари, медиуми и социјални мрежи. Во реалниот свет сепак има надеж дека останале чесни луѓе, кои би ви го вратиле новчаникот ако го изгубите. И во Македонија ги има, само што на луѓе не им се верува.

Фајронт за хедонизмот?

Карантинот го запре развојот на генерацијата З. Ги преформатира да претпочитаат ментално и физичко здравје наместо луди забави. Ноќниот живот стивна и се затвораат стотици клубови. Психолози велат дека и тоа не е добро. На луѓето отсекогаш им биле потребни ноќни дружења, пијанки и игранки како вентили за ослободување на дневниот стрес.

Гледајте ЧетГПТ да не ви стане единствен другар

Четботовите се создадени за да ни го олеснат товарот за многу нешта, но човек може да се навлече на нив. Луѓе што немаат широк круг пријатели може да ги доживуваат за единствен другар, со што уште повеќе тонат во спиралата на осаменост. Колку повеќе се на четботот, толку помалку им останува време за реалните социјални врски и не можат да избегаат од друштвото на новиот најдобар другар.

Напстер е жив и се продаде за добри пари

Платформата Напстер ја памтиме како првата самопослуга од која можевме да симнуваме емпетројки бесплатно. Пионерот во дигиталното пиратирање стекна глобална популарност, но банкротираше кога музичарите побараа да им се платат авторските права. Напстер се враќа во нова мисија во универзумот на виртуелната реалност. Со една разлика: Не е повеќе бесплатен.

Избори по ново во САД: Немаш државјанство - нема гласање

За да купат пиво Американците мора со личен документ да докажат дека се постари од 21 година. Никој не им бара лична карта за да гласаат. Трамп нареди право на глас да имаат само оние со потврда дека се државјани на САД, што е проблем за 21 милион Американци без таков документ. И повеќе да не се важат гласовите по пошта што пристигнале по затворањето на гласачките кутии.

Кенеди во несмасен поход против смартфони во училниците

Мнозинството Американци се согласуваат со министерот за одбрана Роберт Кенеди дека на смартфоните не им е местото во училниците. Експертите ги прифаќаат мислењата дека телефоните им го одвлекуваат вниманието на децата, но се најдоа погодени од објаснувањето на министерот дека зрачењето од мобилните телефони ги оштетува мозочните клетки и предизвикува канцер.

ФБИ против урбаните терористи што уништуваат Тесли

Нападите врз возилата Тесла низ Америка повеќе не се само изолирани вандалства како израз на гнев кон Илон Маск. Салони изрешетани со куршуми и молотови коктели фрлени врз станици за напојување се сериозни акти со димензија на домашен тероризам. ФБИ состави специјален тим за пресметка со новиот тип урбани терористи. Тревога е прогласена за в сабота, кога е најавен протест против Тесла во 500 градови низ САД.

ББЦ ги пронајде „исчезнатите“ Бугарки од руската шпионска мрежа во Британија

Репортери на ББЦ тврдат дека ги пронашле двете бугарски китки што недостасуваат од рускиот шпионски венец во Британија. Цветка работи на аеродромот во Софија, позната им е бугарските служби за безбедност, но нема обвинение. Цвета во Виена била сослушана, но ја пуштиле на слобода како „интегрирана“ мигрантка. Па има ли некој поинтегриран во општеството од шпион?

Србија: Диктатура или хаос?

Студентското движење во Србија, за да биде успешно и толку да се омасови, мораше да игра на карта на аполитичност и дистанцирање од партии и политички организации. Но, тоа истовремено е и благослов и проклетство. Аполитичко движење со широка база, на крајот води до два исхода: диктатура или хаос. Бидејќи хаосот не може да трае, тоа во секој случај произведува диктатура. 

Украинска дилема: Увоз на 8 милиони печалбари или демографска катастрофа

Додека Европа крева ѕидови за да се заштити од мигранти, Украина мора да прими милиони работници од земји како Бангладеш и Непал за да има кој да ѝ го задвижи стопанството. Војната предизвика егзодус од 6 милиони луѓе, главно работоспособни. Украинците сега бараат решение како да ја пополнат демографската празнина, а притоа да не останат малцинство.

САД споделиле со новинар строго доверлив воен план

Новинарот Џефри Голдберг од Атлантик си помислил дека е жртва на некаква „скриена камера“ кога телефонот му заиграл со пораки од највисоките безбедносни функционери додека договарале супертајна воена операција. Дури кога американските сили неколку часа подоцна навистина удриле со проектили врз хутите во Јемен, сфатил дека случајно бил поканет за сведок на најголемото пробивање на безбедносната комуникација на Белата куќа.

Топењето на мразот го загрева апетитот за Гренланд

Поради топењето на глечерите и на вечниот мраз, на виделина се појавува сè поголема копнена површина од Гренланд. Ете уште една причина повеќе за Трамп да го анектира најголемиот остров на светот. Научниците, сепак, предупредуваат: Новото копно што се отвора е крајно нестабилно за дупчење нафта и копање ретки минерали.

Компјутерски центри и на небо и на земја

Центрите за складирање и обработка на податоци се тешката артилерија во битката за технолошка доминација. Претседателот Трамп заедно со Опен АИ и Оракл го промовираа гигантскиот проект Старлинк од 100 милијарди долари што ќе се гради во Тексас. Други амбициозно гледаат во небото: центри во орбитата или на Месечината, каде што енергијата е поевтина, а безбедноста поголема.

Монсанто пак го удрија кајшто најмалку го боли

Хербицидот Раундап на Монсанто истребува плевел, но озлогласниот глифосат често предизвикува рак кај луѓето што го користат. Суд од Џорџија нареди агрохемискиот гигант да плати отштета од 2,1 милијарда долари на уште една жртва со не-Хочкинов лимфом. Во долгиот ред за отштета се уште 177.000 пациенти, а Монсанто упорно тврди дека Раундап е безбеден.

Светот денес не е ништо подобро подготвен за пандемија

Пет години е пристоен временска период за да се направат анализи колку ефикасно светот реагирал на пандемијата на коронавирусот. Заклучоците не се охрабрувачки. Во некои елементи сме постигнале успех. Но, не сме кој знае колку подготвени за ефикасна одбрана од агресија на некој нов патоген. Прашање на време е кога тоа ќе се случи. Човечката историја е историја на пандемии.

Лева Данска ја разбира десна Америка

Данската премиерка Мете Фредериксен призна дека американскиот потпретседател Џеј Ди Венс „имал поента“ за миграцијата, детектирајќи ја како битно прашање. Фредериксен објасни дека неконтролираната масовна миграција влијае на локалните заедници, на безбедноста и на пазарите на трудот, а ефектите од тоа најакутно ги чувствуваат ранливите популации.

Зошто апаратите за домаќинство не траат како некогаш?

Секој знае дека апаратите за домаќинство не траат толку долго како порано. Но, дали оваа консензуална мудрост е навистина реална? Или тоа е само една од оние убави приказни што сакаме да си ги кажуваме за да се сетиме на старите добри времиња? 

Луѓето го поминаа врвот на интелигенцијата пред десетина години

Луѓето порано читаа. Па сурфаа по океанот информации на интернет и комуницираа. Сега дозволуваат да ги носат брановите од бескрајна низа содржини што некој алгоритам им ги сервирал врз основа на проценетите интереси. Затоа не чуди зошто веќе десетина години постојано се намалува способноста на луѓето да расудуваат и да решаваат проблеми.

Инвестиции во образованието, не во министерство

Министерството за образование на САД е пред укинување зашто не ја изработило домашната задача заради која било формирано пред 45 години. Стотиците милијарди долари вложени во него завршиле во бунар, зашто учениците денес немаат поголем успех од пред половина век, а состојбата на училиштата е лоша. Трамп бара парите да бидат вложени по директни канали во ефикасно образование.

Прва тужба за Чет ГПТ за клевета

Норвежанец решил да го проба ЧетГПТ на едно од вообичаените его-прашања за „запознавање“. Го прашал што знае за него.  Тоа што го добил го шокирало бидејќи вештачката интелигенција, која очигледно знаела некои податоци за него, го натоварила со сериозни, а невистини обвиненија. Ризиците од користењето на ВИ за чувствителни информации веројатно ќе биде вечна тема.