Bookbox

Во време кога сè се случува сè побрзо, во еден средновековен храм во Германија веќе четврт век се изведува најбавниот музички концерт во светот. Делото на авангардниот композитор Џон Кејџ е замислено да трае неверојатни 639 години, а секоја промена на акорд претставува вистински историски настан што привлекува посетители од целиот свет.

Белото знаме денес е универзален симбол на предавање, примирје и желба за прекин на борбите. Го гледаме во филмови, книги и историски реконструкции. Неговата употреба датира уште од пред повеќе од две илјади години, а причината поради која токму белата боја станала знак на капитулација е многу попрактична отколку што би се очекувало.

Од трпезата на Хомер: осврт за Нолановата „Одисеја“ на наша класичарка

Во моментов во светот класичните филолози, благодарение на новата екранизација на древниот еп, ги живеат своите (или ворхоловите) пет минути, кои кој знае кога пак ќе се повторат. Сведочевме дури и јавни препукувања (како она помеѓу преведувачката на „Одисеја“ на англиски Емили Вотсон и писателката Џој Керол Оутс), во кои не изостанаа и политички тонови. Нашата академска средина не е до толку возбудена по ова прашање, но професорката Даниела Тошева од Институтот за класични студии при Филозофскиот факултет се согласи, специјално за Букбокс, да ги пренесе своите впечатоци за филмското дело произлезено од трпезата на Хомер, од која - еве - уште има да се мези.

Од богот Пан до паника

Голем број зборови што секојдневно ги користиме имаат корени во античката митологија. Еден од нив е и зборот „паника“, чија историја нè води до богот Пан – заштитникот на дивата природа, овчарите и планините. Старите Грци верувале дека токму тој е виновен за ненадејниот страв што ги обзема и луѓето и животните, а тоа верување оставило трага и во современиот јазик.

Зошто картографите вметнувале непостоечки градови во своите мапи?

Необична епизода од историјата на картографијата – приказна за измислените населби што картографите намерно ги внесувале на своите карти за да ги заштитат од плагијат, но и за еден „град на хартија“ што со текот на времето навистина станал дел од реалноста.

Книжевната рубрика на Њујорк Тајмс слави 125 години

На 10 октомври 1896 Њујорк Тајмс прв пат вовел рубрика за книги, која во 1911 почнала да излегува како посебен додаток во неделното издание на весникот. Таа во текот на своето долго постоење станала една од највлијателните публикации за книжевни рецензии во светот.

„Дебелата Розика“: приказната за жената тешка 270 килограми

Во ноември 1929 во Белград пристигнала необична атракција - жена тешка 270 килограми, за која весниците пишувале дека ѝ се потребни две столици за да може да седне. Тие повикувале народот да ја види во живо, а влезницата чинела два динари. 

Историјата на трагични инциденти во текот на снимање

Вчера, 22.10, Алек Болдвин случајно ја застрелал Хајлина Хачкинс (42), директор на фотографија на нов филм кој се снимал во Ново Мексико. Ваквите настани се ретки, но се случувале и претходно.

„Цвеќиња на водата“ (документарен, 2021)

Нашата колективна меморија за трауматични настани, особено од поблиското минато, делува како онаа на златна рипка. После првичниот шок, сочувството, бранот обвинувања и френетичните коментари по социјалните мрежи, нештата спласнуваат. Луѓето погодени од природната катастрофа или последиците на човечката негрижа мораат сами да си го најдат патот. 

Бизарната атракција на коњи што скокаат во вода

Во средината на 1880-тите на пристаништата во САД и Канада се организирале претстави чија главна точка била тоа што коњ бил качуван на скокалница некогаш висока и 20 метри, и бил теран да се фрла во водата. Среќа за коњите што денес луѓето имаат поинакви занимации.

50 години „Дваесетти век“

Станува збор за серија книги започната во поранешна Југославија, позната како „Библиотека ХХ век“, преведени и оригинални дела од теоријата на општествените и хуманистичките науки, која и кај нас за многумина овозможуваше увид во историјата и современите тенденции на овие науки. 

Грчката литература за деца не е во контакт со реалноста

Нова студија спроведена од грчка невладина организација истражила над илјада наслови објавени во Грција помеѓу 2010 и 2020 година за деца од 4-12 години. Заклучила дека тие се полни со стереотипи и неинклузивност. Како и секогаш - какво општество, такви книги за деца.

Морничавата историја на користење делови од човечки тела како лек

Две книги од областа на историјата на книжевноста и медицината откриваат дека мумифицираните и свежите човечки остатоци биле вообичаена состојка на лековите. И тоа не така одамна.

Од „Трнорушка“ до „Ганс енд роузис“: моќниот симбол на ружата

Нова книга на Ребека Солнит (излезена вчера, 19.10), под наслов „Ружите на Орвел“ почнува од неговата градина во селото Волингтон, каде таа при истражувањето наишла на расцветани рози кои тој ги посадил пред 80 години. Од тука следи приказна за врската на хобито на Орвел со неговите политички ставови, но и за значењето на ружите во историјата и книжевноста.

25 години подоцна: „Аферата Сокал“ најави морничава иднина

Во 1996 професор по физика објавува тотално бесмислен текст во водечко списание за постмодерни студии. Од сегашна перспектива тоа е најдобрата епизода на „царот е гол“ во модерната интелектуална историја. Но, за жал, и визионерско предвидување на она што се случува денес, по две и пол децении.

Maлата Амал- куклата бегалец која испешачи 8000 километри

Во јуни оваа година започна еден од најамбициозните уметнички проекти кои некогаш бил направен - голема кукла која требаше да пропатува од сирско-турската граница до Манчестер, во склоп на театарско шоу направено како знак на солидарност со бегалците и барателите на азил.

Виенските музеи најдоа начин како да презентираат голотија на социјалните мрежи

Можеби ви се случило - објавувате врвно уметничко дело (слика, скулптура или фотографија) на кое има голотија, и социјалните мрежи ви го банираат, заканувајќи се да ви го блокираат и профилот. Откако ова редовно им се случувало на виенските музеи кои никако не можеле да се разберат со Фејсбук, Инстаграм и ТикТок, дека Егон Шиле и Климт не се порно содржини, тие одлучиле да си отворат профил на Онли фанс - социјална мрежа наменета само за возрасни.

„Дина“ (2021)

По епскиот неуспех на Ходоровски, не многу фалената верзија на Дејвид Линч, еве една гледлива и визуелно богата верзија на научно-фантастичниот класик. Дали е воопшто можно да се очекува нешто повеќе?

Волшебник платен од градски буџет во Нов Зеланд по две децении загуби работа

Крајстчрч дваесет години одвојувал плата за локален волшебник, заштитен знак на градот. Но неговите навредливи коментари за жените и за новата туристичка стратегија на градот довеле до тоа тој да добие отказ.

Прв роман на Хилари Клинтон: зошто политичарите имаат потреба да бидат и писатели?

„Состојба на терор“ е дебитантско прозно дело на поранешната прва дама на САД и кандидатка за претседател. Издавањето на книгата поттикна дискусии околу тоа што ги тера политичарите да пишуваат фикции.

Човекот кој одговарал на писмата испратени до Шерлок Холмс

Славниот детектив добивал илјадници писма на адресата Бејкр стрит 221Б. Еден човек си ја презел улогата на негов секретар, и со години одговарал на истите. Денес ги чува како да се љубовни писма.

Како се создава недоверба кон здравството: експериментот Таскеги

Голем дел од Афро-Американците имаат наследена недоверба кон здравствениот систем на САД, и тоа со добра причина - нивни предци биле користени како експериментални заморчиња во проекти за истражување на сифилисот.

Во Токио се отвори библиотека на Харуки Мураками

Прекрасен објект дизајниран од славен јапонски архитект, во кој може да се позајмат и да се читаат книгите на Мураками, но и да се слушне некоја од донираните плочи од неговата колекција - вкупно 20.000!

Сте чуле за Мелесагора: кој бил вистинскиот Хомер?

Книжевната историја не поднесува „дупки“ и вакуум во нашето познавање на следоредот на настаните. Оттаму, било многу важно да се наполни биографијата на Хомер, па макар се шпекулирало со шест различни татковци, седум можни места на раѓање и датуми кои се во опсег од дури четири векови.

Правилото на 20-те страници: колку време треба да ѝ се даде на ужасно досадна книга?

Писателот Марк Билингем советува гневно да се катапултира низ соба книга која по 20 страници не успева да го задржи вниманието. Но изненадувачки 40% од луѓето всушност продолжуваат да читаат, оти не сакаат работите да им бидат недовршени.

Што (не) е во ред со „Сквид гејм“?

Насловот на серијата во превод би требало да гласи „Игра на лигњата“, но така тешко дека од прва би сфатиле за што станува збор. Ако веќе сте ја гледале, знаете дека тоа е име на последната и одлучувачка игра, која го одредува победникот на морничав натпревар на живот или смрт. Ако не сте ја гледале, статијата ќе содржи (малку) спојлери.

„Кодот од милијарда долари“: судењето за Google Earth

Минисерија на Нетфликс во четири епизоди ја раскажува вистинската приказна за двајца интернет визионери од Берлин, кои 11 години пред Гугл да излезе со она што денес го има на секој смарт телефон, апликацијата Google Earth, ги поставиле основите на алгоритамот. Едно од прашањата кои се наметнуваат е - како до сега никој немаше слушнато за ова? И уште колку вакви приказни постојат?

Жената која ги будела лондонските работници со зрнца грашок

Мери Смит била една од многубројните „будачи“ на работниците, кои во почетокот на 20 век и развојот на индустријата морале да се навикнат на тоа да не ги будат петли туку други, поранобудни луѓе.

Како Ковид ја уби(ва) критиката?

Пандемијата наметна потреба од меѓучовечка солидарност и љубезност. Но ова влијаеше глобално на театарските, филмските и книжевните критики, кои станаа по меки и по „со разбирање“. Дали ова ќе остане тренд?