Врската меѓу античката митологија и модерниот аларм започнува со еден необичен научен инструмент од крајот на 18 и почетокот на 19 век.

Имала приватни учители, слуги, раскошни имоти и живот каков што повеќето луѓе можат само да го замислат. Но кога ја слушнала „Околу полноќ“ на Телониус Монк, Ника Ротшилд го пронашла светот во кој навистина сакала да живее. Подоцна, нејзиното име ќе стане синоним за несебична поддршка на џез-музичарите, а нејзиниот дом - засолниште за некои од најголемите имиња на модерниот џез.

Звучи како штоф за филм, а таков наскоро и ќе видиме, во режија на Вернер Херцог. Во 1998 година тогаш 29-годишниот Карл тргнал од јужниот крај на Чиле со 500 долари во џебот и речиси невозможна идеја: да стигне до домот на мајка си во Англија без да користи превоз за да го скрати патот. Речиси три децении подоцна, по џунгли, граници, мориња и безброј препреки, британскиот авантурист е на само неколку стотици километри од целта - домот на неговата мајка во Хал, Англија.

За сцените со секс користеле координатор за интимност (!). Да и тоа постои. Актерите изјавија дека координаторката за интимност била пратена од бога, актерот особено ја пофали нејзината улога во сцените каде што требал да мастурбира.

Содржините што намерно нè лутат станаа толку вообичаени на интернет што добија и официјален сленг термин - иако е на англиски, тој е прогласен за најпопуларен збор помеѓу младите во Германија.

Непосреден повод за разговорот со Нина е премиерата на „Татко“ - славното драмско дело на Август Стринберг - во Културниот центар Лабораториум. Разговараме со неа за процесот на осовременување на драмата, за обрасците што и денес ги обликуваат односите и за ликовите кои, и покрај времето што нè дели од нив, остануваат вознемирувачки блиски. Толку блиски што на претпремиерата беше пуштена и по некоја солза. Претставата игра и денес (14.10.), а потоа со по две изведби во ноември и во декември.

11 Октомври е голем празник. Не се пере, не се пегла, а пожелно е две ракии пред и чаша вино после ручек и задолжително цела фамилија да стави тупаница на десна слепоочница и најстариот да каже „со другарски поздрав напред“, а сите други во глас треба да извикаат „амин“. Важно е да се верува.

Артур Конан Дојл со децении отворено ја признавал заслугата на американскиот писател за создавањето на Шерлок Холмс. Но, самиот Холмс имал прилично потценувачко мислење за својот книжевен претходник.

Од 9-18 октомври во Варшава се одвива 42 издание на Меѓународниот филмски фестивал кој е во иста А-категорија со Кан, Берлин, Венеција, Сан Себастијан, но за кој не се знае многу. Затоа, таму во моментов е нашиот филмолог Владимир Ангелов, член на жирито за наградатa ФИПРЕСЦИ, кој низ серија текстови ја доловува атмосферата и ни советува што да се гледа а што не. 

Во новиот филм на Алмодовар, приказната за режисерот во креативна криза се претвора во игра со огледала. Во неа границата меѓу животот и фикцијата постојано се поместува, исто како и етичката граница, кога нашите интимни приказни стануваат нечие книжевно или филмско дело. Дали авторот тогаш е уметник кој само пие од изворот на животот, или бескрупулозен манипулатор?

Во неговата најнова книга фронтменот на Токинг хедс истражува зошто некои идеи со децении остануваат незабележани, за подоцна да го променат светот. Од сликите на Вермер и музиката на Бах до темната материја и римскиот бетон, историјата покажува дека добрите идеи не секогаш доаѓаат во вистинскиот момент.

Од 1920-тите до 1970-тите, во продавниците за чевли постоеле апарати со кои купувачите можеле да ги видат коските на своите стапала додека пробуваат. Она што се рекламирало како револуционерна технологија за правилен избор на обувки подоцна било прогласено за една од најлошите идеи на 20 век.

Античката филозофија во последниве години повторно стана популарна, особено меѓу делови од „маносферата“. Но тврдењето дека стоицизмот е машка филозофија, а жените се премногу емотивни за да бидат стоици, нема многу врска со она што навистина го учеле античките стоици.

Нова книга на Мајкл Ка-Чи Чук, паметно штелувана да излезе воочи овогодинешното доделување, ја разгледува Нобеловата награда за литература не како едноставен избор на „најдобриот писател“, туку како културен феномен што создава престиж, менува книжевни кариери и влијае врз тоа што воопшто го нарекуваме светска литература. 

Мјузиклот на белгискиот режисер Иво ван Хове ја претвора музиката на Боуви во приказна за љубовта, слободата и надежта во свет во кој власта забранува луѓето да бидат блиски едни со други.

И покрај сите можни дигитални алатки, на официјални состаноци во бројни институции се уште се водат записници и постои институција „записничар“. Но што сè може да исчезне, да се промени или да се додаде во процесот на сведување на неколкучасовен муабет на пар реченици и дали овие записи се релевантен историски документ?

Во неделата на соопштување на годинешните Нобелови награди од различни науки, една недостасува - не постои Нобел за математика. Но постои награда што често се смета за нејзиниот најблизок еквивалент: Абеловата, која секоја година се доделува на математичар за исклучителни научни достигнувања. Нејзината приказна, всушност, започнала уште во 19 век.

Во „Патувањата на Гуливер“, објавени во 1726 година, Џонатан Свифт опишал необична машина што со помош на механички делови произведува текст и им овозможува дури и на најнеуките луѓе да пишуваат книги за наука, поезија, политика и филозофија. Ви асоцира на нешто?

Од медот и шеќерот до молекула 300.000 пати послатка од шеќерот, а потоа и до нешто што можеби воопшто нема вкус – потрагата по најслаткото нешто на Земјата открива дека слаткоста не е толку едноставна колку што изгледа. Таа зависи од јазикот, мозокот, мирисот, видот, па дури и од звукот.

Семејното отуѓување не е феномен на современоста. И пред неколку векови луѓето ги напуштале родителите, децата и браќата и сестрите, а причините биле слични на денешните – љубовни конфликти, несогласувања, пари, брак или едноставно желбата да се избега од семејниот живот.

Големиот научен експеримент од 1940-тите, со кој истражувачите се обиделе да создадат „суперкуче“, на крајот открил нешто сосема поинакво – дека ниту една раса не е природно попаметна од другите и дека развојот на кучето во голема мера зависи од неговото опкружување и раните искуства. Впрочем, исто како и човекот.

Научници развиле мала батерија направена од материјали што можат постепено да се разложат во организмот, а која во иднина би можела да напојува медицински уреди што се голтаат или се вградуваат во телото. Засега технологијата е испитана само кај свињи, но доколку дополнителните истражувања покажат дека е безбедна за луѓето, би можела да се користи за уреди што го следат здравјето, испорачуваат лекови или испраќаат електрични импулси до одредени ткива.

Пред да ја создаде култната серија, Род Серлинг двапати се обидел преку телевизиските драми отворено да зборува за расизмот и предрасудите. Двата пати телевизијата му го променила текстот до непрепознатливост. Токму таа борба подоцна ќе го натера да бара поинаков начин да зборува за општествените проблеми.

Откачениот надреалист со години мечтаел да го запознае човекот чии идеи за соништата, потсвеста и човечката психа силно влијаеле врз неговата уметност. Кога конечно се сретнале во Лондон во 1938 година, средбата не поминала баш онака како што замислувал. Нивниот краток разговор открил нешто неочекувано за тоа како секој од нив го гледал другиот.