Вести

Трамп фрли око на Гренланд. Ќе фрли ли Путин око на Готланд?

Како што огромниот дански остров Гренланд им е потребен на САД заради националната безбедност, па затоа Доналд Трамп инсистира да го присвои, по слична геостратегиска логика Русија би можела да го грабне шведскиот остров Готланд. Со ракети на него, би имала целосна контрола врз стратегиски важниот регион на Балтичкото Море.

Канада сака да се вмеша и во семејните кавги

Навидум ситен законски предлог на либералната влада на канадскиот премиер Марк Карни би ѝ овозможил на државата да упадне во приватните домови и да ги криминализира семејните расправи. Ако се влошат односите помеѓу брачните партнери, вообичаени критики од типот „Ги остави парите по кафани!“ може да послужат како докази за кривично дело.

Сите пари на Америка не се доволни за Златната купола на Трамп

Системот за ракетна одбрана Златна куполa на Доналд Трамп веќе достигна неверојатно висока проектирана цена од 175 милијарди долари. Нова анализа покажува дека во реалноста САД треба да платат многу повеќе пари, колку што нема ни по трезори, банки или џебови. Дури ни тогаш куполата не би гарантирала дека ќе да ги заштити Американците од нуклеарен напад. 

Речник

САД ја прогонуваат Франческа Албанезе како да е терорист

Санкциите на САД ја изедначија специјалната известувачка на ОН, Франческа Албанезе, со терористи и ѝ ја загрозија егзистенцијата. Кредитните картички ѝ се блокирани и не може да отвори банкарски сметки. Нејзиното семејство добива закани. Ова е казната за кажувањето на вистината за израелските злосторства во Газа.

Зеленски: САД и Русија преговараат за бизнис од 12.000 милијарди

Главната предност на Русија во мировните преговори не е напредувањето на фронтот, туку потенцијалот од економските договори во вредност од илјадници милијарди долари што им ги нуди на САД. Зеленски предупредува дека во „пакетот Дмитриев“ е вклучен и украински суверенитет, а од Киев ќе се бара да го прифати најдоцна до јуни.

Милијарда луѓе на светот не може да ги утепа струја

Иако денес струјата се чини како општо и универзално достапно добро, 150 години по изумот на сијалицата - тоа не е така. Официјалните проценки сугерираа дека околу 730 милиони луѓе живеаат без струја, но студија на сателитски снимки покажа дека бројот е всушност поголем - 1,18 милијарди. А напредокот во приклучување луѓе на електричните мрежи е во застој веќе шеста година.

Украина нема пари за голема армија

Кога војната со Русија конечно ќе заврши, Украина ќе остане со повеќе војници од нејзините европски сојузници. За одржување таква армија нема пари, без оглед дали со мировниот договор ќе биде ограничена на 800.000 војници, како што сака Киев, или на 600.000, како што бара Москва. Новата стратегија ќе мора да се базира на резервисти и домашно оружје.

2025 година, година на црвеното апче

„Новите апликации за запознавање“ се клубови за трчање, клубови за книги, секакви клубови. Дури и печатените публикации се враќаат, дури и Плејбој повторно е во печат. На сè повеќе луѓе им се бега од онлајн пештерата. Ништо од Метаверзумот во кој Закерберг планираше да стави трилион долари. Откако видоа како изгледа веб 2.0, веб 3.0... луѓето посакаа да живеат во Свет 1.0. 

СЗО бара замолкнување на секој глас против вакцините за грип

Како еден од приоритетите за кампањата за вакцинирање против грип, Светската здравствена организација бара од владите да ги надгледуваат објавите на интернет, да ги откриваат сите што ја оспоруваат легитимноста на вакцините и да преземат „контрамерки“. Се препорачува и вклучување локални лидери во кампањи за зголемување на довербата во вакцинирањето.

Илјадници имигранти добиле лажни работни визи во Полска

Полска откри криминална мрежа која на масовно „легализирала“ имигранти како странски работници. Шемата со објавување лажни огласи за потреба од сезонски работници им овозможила на најмалку 7.000 странци во Полска да добијат работни визи и престој во Европската Унија. Повеќето имигранти не останале долго во Полска и тргнале кон Германија.

Како Европа ја изгуби контролата врз сопствената безбедносна архитектура

Фотографијата на Стив Виткоф со Владимир Путин во Москва е симбол на дефинитивната ерозија на евроатлантската безбедносна архитектура закотвена од 1945 година. Трагедијата на Европа не е во тоа што е исклучена од преговорите во кои се обликува нејзината иднина, туку во тоа што сè уште не ја разбира целосно длабочината на нејзиното исклучување.

Бавната смрт на СМС во Британија

Слично како што мобилните телефони ги истиснаа пејџерите од пазарот, така денес алатките за комуникација ги уништуваат навиките за испраќање кратки текстуални пораки, кои своевремено и се наплаќаа. Бројот на испратени СМС во Британија за една година се намалил за 20%, а мобилните телефони сè поретко се користат и за разговори.

Кина поврза 97% од градовите со супербрзи возови

Како вчера да беше кога пишувавме дека Кинезите за само десет години изградиле повеќе железнички линии за брзи возови отколку целиот свет заедно. По пет години тие веќе ја дуплирале километражата на над 50.000. И не планираат да запрат да ја шират мрежата, иако во земјата со повеќе од милијарда луѓе им снема градови за поврзување со воз.

Бети Буп и Мики Маус стануваат јавно добро

Во наредната 2026-та година од копирајт заштита на авторски и сродни права излегуваат илјадници дела од 1930-та година. Кој сака ќе може слободно да си игра, да копира или на друг начин користи одредени цртани со Мики Маус и Бети Буп а во јавен домеин влегуваат и дела на Агата Кристи и Вилијам Фокнер. Ама, само оригиналите. 

Банкротираат „револуционерните“ фарми за инсекти

Со огромни загуби пропаднаа иницијативите за изградба на огромни фарми за инсекти, за да ги сервираат како протеинска замена за месо во храната за риби, добиток и домашните миленици. Не е проблемот тоа што одвратните инсекти буквално не би ги јадело ни куче, туку строгите регулативи и високите трошоци за одржување на фармите и обработка на инсектите.

Полска мора да ја брани и границата со Германија

Додека Варшава најгласно во Европа предупредува на можен напад од Русија, масовно купува оружје и поставува мински полиња на источната граница, претседателот Навроцки порача дека Полска мора да биде спремна да ја брани и својата граница со Германија. Соседите сега се партнери во ЕУ и НАТО, но Навроцки предупредува дека историјата може да се повтори.

Меѓу светските лидери со највисок рејтинг нема ниту еден од Европа

Светските лидери ќе ја паметат 2025 како година во која ја изгубиле довербата од граѓаните. Оние во Азија и во Америка некако и се држат, но европските поминаа низ катастрофа. Францускиот претседател Емануел Макрон можеби немаше да биде убедливо на последното место ако со истражувањето беше опфатена и шефицата на ЕУ, Урсула фон дер Лејен.

Алцхајмеровата болест целосно излечена кај глувци

Успешен експеримент кај лабораториски глувци охрабрува американски научници дека се поблизу до третман за лечење на Алцхајмерова болест и кај луѓето. Планираат наскоро да почнат клинички испитувања. Со подобро разбирање на причините на болеста, идните пациенти би можеле да добијат персонализиран коктел лекови прилагоден на специфични услови.

Како функционира машинеријата за наративи на Брисел

За да контролира сè што секој зборува онлајн, Брисел користи стандардни државни алатки „за одбрана на демократијата и слободата на говорот“ - регулаторен притисок, санкции и визни забрани. Малкумина ја виделе вистинската мрежа на Брисел што стои зад етикетирањето на содржини како „дезинформации“, „хибридни закани“ и „дигитален суверенитет“.

Кога сателити снимија цунами високо 200 метри

Источниот крај на Гренланд ретко предизвикува интерес. И одеднаш, без никакво предупредување, сеизмичките инструменти низ целиот свет истовремено се размрдале со бавен и стабилен ритам што траел цели девет дена. Ниеден нормален земјотрес не се однесува на тој начин. Сателитските снимки покажале мега-цунами и нова лузна од планински дел кој исчезнал. 

Има четири различни видови аутизам

Напредокот во снимањето на мозокот, генетиката и компјутерската наука откриваат дискретни биолошки подтипови на аутизмот. Нови научни студии издвојуваат четири типови на оваа комплексна состојба, покренувајќи длабоки прашања за тоа дали аутизмот треба да се гледа како нешто што треба да се лечи или како суштински аспект на човековата разновидност.

Имами во Шведска украле 100 милиони долари од фондови за образование

Радикални исламистички имами со години управувале со лажни градинки и училишта во Шведска, украле стотина милиони долари од фондот за образование и побегнале од земјата. Парите ги префрлале на тајни сметки на Малта, ги трошеле во луксузни хотели и секс-клубови, па дури и финансирале радикална партија во Сомалија.

Вештачки интелигентно ѓубре го преплавува Јутјуб

Ново истражување покажува дека 20 проценти од алгоритамските препораки на новите корисници на видео платформата Јујуб ја сочинуваат ниско-квалитетни содржини креирани од вештачка интелигенција. Каналите кои ги нудат ваквите содржини имаат вкупно 63 милијарди прегледи и заработуваат околу 117 милиони долари годишно.

Дигиталниот образовен ентузијазам ја кошта Шведска 100 милиони евра

Првично 100 милиони а за 4 години 230 милиони евра ќе даде Шведска за да ги поправи грешките од заблудата дека хартијата и аналогното се надминати и треба да се заменат со таблети и дигитален пристап. Академските инстутуции реагираа а тестирањата покажаа дека децата им стануваат сè послаби во читање, пишување и учење. А и тоа што ќе го научат, побрзо го забораваат.    

Меѓународниот поредок опстанува заради наивноста на неговите критичари

Да се чуди човек колку Техеран упорно и жестоко се држи и се повикува на меѓународното право. Такви знаат да бидат и други (Кина, Русија...) кои веруваат дека ќе ги раскринкаат двојните стандарди на западните сили. Наивно. Меѓународното право не е некое  самостојно царство на правдата, тоа е само морална наметка на реалната моќ и системот на доминација. 

Гневот на генерацијата З го запали светот

Соочени со сегашноста во која половина од платата им оди на кирија и со неизвесната иднина во која машините и алгоритмите ќе им ги грабнат работните места, младите од генерацијата З не го смируваат гневот, туку настојуваат да го запалат стариот систем полн со корупција и бирократија. Во Непал буквално. Ги урнаа владите на Бугарија и Мадагаскар.

ЕУ крати од рециклираното во пластичните шишиња

Шишињата означени со „рециклирана пластика“ наскоро ќе содржат повеќе материјали директно од хемиски фабрики. Властите на ЕУ го менуваат начинот на кој се мери количината на пластичниот материјалот во производите. Освен физичкото дробење, за „рециклирање“ ќе ги прифаќаат и хемиските обработки на суровини, со кои се додава восок и фосилни горива.

Што кога мозоците во тегла ќе станат свесни?

Откако пред една деценија почнаа експерименти со мозочни органоиди - ткива со големина на грашок што имитираат делови од човечкиот мозок заради проучувања, овие „мини мозоци“ развија цел спектар на мозочни клетки. Развојот го блокираат етички прашања: Што кога овие органоиди еден ден ќе чувствуваат болка или ќе станат свесни? И како би знаеле за тоа?

Војната им го зајакна националниот идентитет на Русите

Русија денес е различна земја од онаа што влезе во војната, со поголемо чувство на социјална кохезија и доверба во сопствената одржливост како нација. Економијата ги издржа санкциите, а културата се препороди. На краток рок, тоа ќе ја одржи јавната поддршка да продолжи војната. Долгорочно, ова може да доведе до длабоки промени во идентитетот на Русија.

Мала им е Земјата за сервери за ВИ

Технолошките гиганти планираат да ги спојат своите најпрофитабилни бизниси – центрите за податоци и вселенските мисии. Новата луда идеја е да градат центри во вселената, каде што Сонцето е неисцрпен извор на енергија, и каде што нема бирократски пречки и регулативи. Откако ги истиснаа вселенските агенции од бизнисот, може ли некој да ги спречи?