Bookbox

Зборовите што денес ги сметаме за учтиви, неутрални и општествено прифатливи често по неколку децении добиваат поинакво значење и почнуваат да звучат навредливо, застарено или несоодветно. Затоа јазикот постојано создава нови изрази за истите појави. Лингвистите овој процес го нарекуваат „лента на еуфемизмите“ – бескрајно движење во кое старите зборови се заменуваат со нови, а потоа и тие со текот на времето го губат својот првичен ефект.

Речиси седум децении по нејзината смрт, мексиканската сликарка Фрида Кало не е само една од најпрепознатливите уметници во светот, туку и вистински културен феномен. Нејзиниот лик денес се наоѓа на маици, шољи, кукли, постери и безброј други производи. Токму оваа трансформација – од уметница во глобална икона и комерцијален бренд – е во фокусот на новата изложба „Фрида: Создавањето на една икона“ во лондонската Тејт Модерн.

Силвио Гацанига – уметникот кој го дизајнирал трофејот на Светското првенство

Кога Лионел Меси го крена трофејот на Светското првенство во 2022 година, тој момент за него и за милиони навивачи беше влез во фудбалска вечност, како што претходно било за легенди како Диего Марадона, Зинедин Зидан, Роналдо Назарио и Бастијан Швајнштајгер. Но, златниот трофеј чие кревање предизвикува транс не бил отсекогаш истиот.

Некои од најпознатите ривалства помеѓу татковци и синови во историјата

Од античкиот Рим до средновековна Англија и царска Русија, историјата е полна со драматични конфликти меѓу татковци и синови. Борбите за власт, различните карактери, љубомората и амбициите честопати ги претворале семејните односи во вистински политички и лични пресметки. Некои од овие судири завршиле со бунтови, предавства, па дури и смрт, оставајќи длабока трага во историјата. 

И со „траума“ се претера

Што всушност значи терминот „траума“? Денес тој се користи многу почесто отколку порано – за тешки животни настани, но и за секојдневни разочарувања, стресови и непријатни искуства. Летвичката за тоа што се може да биде траума е толку спуштена, што излегува дека и најмало непријатно искуство го заслужува овој опис.

Како ги воспитуваат децата во Данска?

Нова книга ветува дека може да им помогне на сите родители „да ги пораснат најсреќните, најприлагодените деца на светот“, онакви какви што се малите Данчиња. Спојлер: успехот на потфатот подразбира и да се преселиш во Данска. 

Првата жена која се кандидирала за претседател на САД

Повеќе од еден век пред Хилари, Викторија Вудхол се обиделa да влезе во Белата куќа. Резултатот: била наречена „госпоѓа Сатана“ и испратена во затвор. 

„Почудни нешта“ и културата на 80-тите

Една од сериите за кои најмногу се зборува деновиве, чијшто успех се припишува на „факторот на носталгијата“. 

Кодекс силенда: книга која се чита решавајќи загатки

На Кикстартер во моментов е во тек кампања за донирање средства за една интересна книга, која за само дваесет дена собра четири пати повеќе пари од планираната сума.

„За љубов или за земјата: приказната за Артуро Сандовал“ (2000)

Десеткратниот добитник на Греми, кој има педесетина албуми со над 200 негови композиции и почесен докторат, во Македонија за многумина стана познат дури откако се сликаше со претседателот, ден по поплавите. Така водата ја однесе и можноста подобро да се запознаеме со човекот, кој освен што одлично дува во труба, има и интересна биографија. Бонус: снимки од концертот.

„Банкомати“ за чувства

Во Нов Зеланд е поставен терминал сличен на банкомат, но кој не е за вадење пари, туку за со него да ги споделите вашите чувства.

Кога на Олимпијадата се делеле медали за уметност

Oд 1912-1952, во склоп на Олимписките игри биле доделувани медали за сликарство, скулптура, архитектура, книжевност и музика, вели единствената книга објавена на оваа тема, „Заборавените олимписки уметнички игри“.

Дали постои природно „зло“?

Разликата помеѓу катастрофи предизвикани од ентитети кои не можат да бидат одговорни за нивните последици, и такви за кои се виновни луѓето, е важна тема во историјата на филозофијата. Ваквата поделба претпоставува дека светот на „вишите сили“ и оној на човекот се независни, и дека постојат два типа зло, природно и морално. Kласично „иле“ кога треба некој да се оправда, од доцнење на работа, до жртви во земјотрес или поплава. 

Интелектуалците се фрикови

Луѓето кои специјализираат во анализирање идеи најчесто се екстремно атипични во нивните општества. Во статистичка смисла тие се необични суштества, фрикови. Во ова помагаат и популистите, кои ги прогласуваат интелектуалците (особено оние кои нема да ги придобијат за нивните каузи) за арогантни и себични „изроди“, кои се вон овој свет. Aма можеби вториве, колку и да претеруваат, се всушност во право.

Древната историја на мамење на Олимписките игри

Древните Олимпијци немале такви хемикалии какви што им стојат располагање на денешните спортисти, но тоа не значи дека не мамеле. 

Компанија што втиснува пепел од починати во винили

Вчера пишувавме за советските винили снимени на рентгенски плочи. Продолжуваме со нешто уште помузикално - кремирани остатоци претворени во албум.

Како истовремено да одиш и да читаш? (не на мобилен)

Не сме баш сигурни дека ова е вештина која би требало да се препорачува. Ама па ако луѓе паѓаат од карпи и се удираат од автомобили дур ловат Покемони, можете и вие малку да ризикувате читајќи книга по скопските улици.

Tajната историја на советските винили снимени на рентгенски плочи

Стивен Коутс десет години свирел низ Русија со неговиот бенд, а пред четири на бувљак во Санкт Петерсбург наишол на нешто што изгледало како музички албум изрежан на рентгенска плоча. Така почнал неговиот интерес за историјата на овој феномен - пиратирани плочи под име „коски“ или „ребра“ од времето на Студената војна, кои содржеле забранувана западна музика.

„Петар Пан“ е прикриена студија на детската душа

Џ. М. Бари е автор на класичната приказна за летачкото момче, кое не сака да порасне. Но иако на прв поглед ова изгледа како бајка, авторот бил всушност многу пред своето време во областа на когнитивната психологија.

Конечно филм за психијатрискиот случај кој бил еден од креаторите на Оксфордскиот речник

По скоро дваесет години откако се купени правата за филмот, Гибсон и Пен ќе играат во „Професорот и лудакот“, за човек кој своите 10,000 лексикографски единици ги испраќал во Оксфордскиот речник од - психијатриска болница.

Дали средовечноста е проблем?

Во последниве неколку месеци се појавија дури три нови книги кои се занимаваат со средовечноста како со проблем со кој човек (посебно жена) треба лавовски да се соочи. Ако средовечноста навистина „се паѓа“ во средина на животниот век, тогаш зошто се доживува како да е сосема близу до немоќта и до смртта?

Џон Кејџ за металци

Во историјата на музиката имало разни верзии на славните 4 минути и 33 секунди на Кејџ, но колку што знаеме не и ваквa. Ќе си речете тишина си е тишина, ама па жанрот си повлекува.

„Лавиринт на лаги" (2015)

Германски филм за франкфуртското судење од 1958 на оние кои учествувале во злосторствата во Аушвиц - прво од ваков вид спроведено од германски суд, не според меѓународното право туку според тогаш важечки домашни закони. И покрај моќта на темата, филмот сепак е прилично млак.

Кога деца на точак пренесувале дрога низ Америка

Во 1908 Луис Хајн (Lewis Hine), ангажиран од Националниот комитет за детски труд, почнал да ги фотографира децата-курири на велосипеди, кои пренесувале пораки и предмети до фирми, бордели и продавници. Целта била да се обелодени нивната експлоатација, како и да се види во каква средина растат.

Русите ќе му ставаат гаќи на Давид

Во центарот на Санкт Петерсбург неодамна е поставена копија од славната статуа на Микеланџело. Една повозрасна граѓанка се побунила затоа што е гол. Сега целата работа ќе оди на гласање.

Биографија за почит: Дејвид Ќелавиот Орел

Некролозите кои излегоа по неговата смрт го опишуваат како „актерот од Игра со волците". Но појавувањето во филмот со Кевин Костнер изгледа било најнеинтересното нешто што го направил овој човек.

Работни наслови на славни романи

Сте ја читале „Трималчио во Вест Ег?" А сте го гледале филмот направен според неа? Веројатно да, ама не ја препознавате затоа што тоа бил еден од работните наслови на „Големиот Гетсби".

Moже ли човек навистина да се смени?

Знаете она кога другар ви вика дека „се променил" и дека со оваа девојка „ама стварно" ќе биде верен? Си викате „аха, 100%", и веднаш му ја одземате можноста да покаже дека тоа навистина може да се случи. Можеби грешите.