Постојат многу начини да се рекламира читањето, ако веќе човек реши да го прави тоа. Може да дрндаме за неговата важност за образованието, да зборуваме за развојот на имагинацијата или да наведеме истражувања за придобивките од книгите наспроти мониторите. А може и да замолиме филмски и музички ѕвезди и спортисти да застанат пред фотоапаратот со омилената книга во рацете.
Токму на таа идеја се темели кампањата READ на Американската библиотечна асоцијација (ALA), започната во 1985 година. Нејзиниот формат е минималистички - портрет на позната личност, книга и јасна порака: READ.
Првиот постер од кампањата од 1985 го прикажувал актерот и комичар Бил Козби, кој ја држи „Островот со богатство“ на Стивенсон. Во следните децении, во неа учествувале повеќе од 180 познати личности од различни области: актери како Орландо Блум, Ева Мендес и Рејчел Мекадамс; музичари како виолончелистот Јо-Јо Ма и пејачката Рене Флеминг; спортисти како кошаркарот Шекил О’Нил; но и луѓе чии имиња ги поврзуваме со технологијата, науката и јавниот живот, меѓу нив Стивен Хокинг.
Токму разновидноста е една од најинтересните страни на кампањата. Наместо читањето да го поврзе со една идеализирана слика на интелектуалецот – осамен човек во библиотека, опкружен со полици и тишина – READ го поставува во светот на популарната култура. Книги држат филмски ѕвезди, комичари, спортисти, музичари, научници и телевизиски водители. Пораката е дека читањето не припаѓа на една професија, една генерација или една општествена група.
Во тоа има и нешто повеќе од обична рекламна досетка. Познатите личности се препознатливи, но книгите што ги избираат можат да ни откријат нешто што не го знаеме за нив. Ѕвездата престанува да биде само лик од филм, спортист од телевизиски пренос или име од насловните страници и се појавува како читател – човек што има свои интереси, омилени приказни и книжевни слабости. Еве мал преглед околу изборот на книги, некои од нив за нас неочекувани:
Дејвид Боуви - „Идиот“ од Достоевски
Мишел Фајфер - „Песни“ од Дилан Томас
Мухамед Али - „Златокоса и трите мечки“
Тим Ален - „Зен и уметноста на поправање мотори“ од Пирсиг
Николас Кејџ - „Сидарта“ од Хесе
Бил Гејтс - „Старецот и морето“ од Хемингвеј
Се разбира, ваквите портрети не се гаранција дека некој ќе почне да чита. Сепак, кампањата отвора интересно прашање за културата на читање: дали книгите полесно допираат до луѓето кога ги гледаме низ призмата на личности што веќе ги познаваме и им се восхитуваме?
Американската библиотечна асоцијација ги користи постерите во библиотеки, училишта, универзитети и други јавни простори. Продажбата на постерите и придружните производи помага да се поддржат нејзините активности. Но, визуелниот живот на кампањата одамна ја надминува практичната потреба од промовирање на библиотеките. Постерите се и мал архив на поп-културата: сведоштво за тоа кои лица биле препознатливи во одреден период, како се менувале идеалите на славата и на кој начин јавните личности се вклучувале во општествени пораки.
