Bookbox

Мал број спортски настани успеале да го надминат значењето на играта како Светското првенство во фудбал. Од скромен турнир со 13 репрезентации во 1930 година до глобален настан што денес го следат милијарди луѓе, купот прерасна во повеќе од спортско натпреварување – тој стана огледало на политички, економски и општествени промени. Тоа не е само историја на фудбалот, туку и приказна за светот што се менува(л) заедно со него.

Една шише фрлено во море, неколку реченици на хартија и милиони километри неизвесност. Пораките во шише одамна се дел од романтичните приказни и филмовите, но зад нив стои и нешто подлабоко - човечката потреба да оставиме трага, да воспоставиме контакт или едноставно да веруваме дека некој, некаде, ќе нè пронајде.

Зошто нулата во тенис се вика „љубов“?

Тенисот отсекогаш бил спорт со необични правила и уште почуден речник. Поени како 15, 30 и 40, термини како „дјус“ и „предност“, како и фактот дека нула поени се нарекуваат „лав“, збунуваат. Како збор што обично го поврзуваме со романтика и чувства станал официјален начин да се каже дека некој нема освоено ниту еден поен?

Од ризницата на древните лажни вести: Александар Македонски и Кипар

Историјата на Александар Maкедонски е исполнета со битки, освојувања и легенди што со векови ја замаглуваат границата меѓу фактите и митот. Колку повеќе растела неговата слава, толку повеќе приказни почнале да се плетат околу неговото име - некои вистинити, некои преувеличени, а некои целосно измислени. Една од нив е и приказната за неговата наводна посета на Кипар и необичното крунисување на сиромашен градинар. 

Diei duri dox: професорот од 60-тите што ги преведувал Битлси на латински

Учењето странски јазици, дури и на наједноставните, не е лесно. Затоа наставниците со години бараат покреативни начини за приближување на јазиците до учениците — преку серии, стрипови, музика и популарна култура. Но што се случува кога станува збор за латинскиот, јазик кој многумина го доживуваат како далечен, строг и „мртов“? Еден британски професор нашол неочекуван одговор: Битлси.

Носењето маски нè прави попривлечни

Во текот на пандемијава нема многу добри и охрабрувачки вести, ама ова може да биде една од нив. После неа ќе посакате маска да си носите и кога за тоа веќе нема да има потреба. 

Вистинската приказна зад мини-серијата „Градинарите“ (Landscapers)

Брачниот пар Сузан и Кристофер Едвардс во моментов отслужуваат казна од 25 години затвор за убиство на мајката и таткото на Сузан. Оваа серија сепак не е типична крими приказна.

Која била најлошата година до сега?

Во споредба со други и многу пострашни историски околности, тоа дека 2020 и 2021 биле „едни од најстрашните предизвици на човештвото“ звучат крајно лигаво и разгалено. Што е еден Ковид во однос на илјадници други ужаси?

Зошто јапонските тинејџери ја користат свастиката на социјалните мрежи?

Ја препознаваме како симбол на нацизмот и антисемитизмот, но свастиката е широко присутна во древните религии, вклучително и во делови на Азија, каде означува „среќа“ или „милосрдие“. Од пред некоја година младите Јапонци го актуелизираат симболот, веројатно несвесни за бремето коешто тој го носи.

Радоста на мавањето со снежни топки низ историјата

Зимата знае да биде сурова, но истовремено да носи радост секогаш кога ќе падне снег. Низ времето, просторот или културите мал број активности се универзални, а една од нив е борба со снежни топки.

Дали влегуваме во период на пост-теориска наука?

Класичната научна методологија која вообичаено подразбира најмалку три фази, хипотеза-предвидување-тестирање, како да почнува да се напушта. Сè е забрзано и во голема мерка препуштено на машинско учење. Дали ова е привремена ситуација или знак дека нештата веќе никогаш нема да бидат како во времето на Њутн?

Сретен Божиќ: Србинот помеѓу австралиските Абориџини

На „опашката“ на актуелните настани со Ѓоковиќ на далечниот континент, искрснуваат приказни за други Срби кои „заглавиле“ таму, овој пат по своја волја. Новостекнатото име на еден од нив на јазикот на абориџините значи „утринска ѕвезда“. Му го доделиле како благодарност за неговото писателско залагање за нивните права.

„Следоред“ или феноменот на фасцинираност од одвратни ликови

На вчерашното (9.10) доделување на Златните глобуси, серијата која кај нас е преведена со необичниот термин „Следоред“ (Succession) беше номинирана во неколку категории, а доби Глобус за најдобра серија од жанрот драма. Иако не е ни прва ни последна чии ликови се морално сомнителни, оној кој ќе заглави до доцна ноќе гледајќи ги „византиските“ сплетки на семејството Рој, чии членови си се пострашни внатрешни душмани од оние надворешните, не може а да не се запраша - зошто побогу го гледам ова?

Нов роман на Мишел Уелбек кој ги предвидува изборите во Франција во 2027

После „Серотонин“ од 2019, новата книга на Уелбек која излезе на француски на 7 јануари се вика „Уништи“. Во неа многумина препознаваат француски и европски политички фигури, меѓу кои и актуелниот претседателски кандидат, десничарот Ерик Земур.

„За едно сум сигурен“ (минисерија, 2020)

Тешка тема за психичко растројство, семејно насилство и обидот еден човек да пронајде смисла во реалност која се распарува по сите шавови. Микродозирањето со една епизода во интервали од по неколку дена сепак ја открива сета раскош на талентот на Марк Рафало и на приказна која зборува за повеќе отколку за поединечна судбина.

„Аномалија“ од Ерве Ле Телие

Добитник на престижната Гонкурова награда за 2020, тазе преведен на англиски, романот е мешавина на напнат трилер и мисловен експеримент, кој е пишуван како полу-готов сценаристички производ. Главни улоги во тој „филм“ имаат еден авион (или два се?), куп политичари и агенти, и луѓе кои поради мистериозна „аномалија“ во време-просторот мораат да си ги преиспитаат своите идентитети. 

Рецепти впишани на надгробни плочи

Наместо да ги кријат, некои луѓе одлучуваат да ги споделат своите најдобри рецепти „преку себе мртви“ - ставајќи си ги како епитаф. Главни се колачи кои потомците ги памтат како „заштитен знак“ на семејните прослави.

Како изгледал првиот скенер за магнетна резонанца?

Се викал Марк-1 и е првиот MRI скенер за цело тело кој се користел во клинички услови. Бил дизајниран и склопен во доцните 1970-ти, од физичари и техничари од одделението за медицинска физика на Универзитетот во Абердин, Шкотска.

„Гласот на господарот“: чудната приказна зад едно препознатливо лого

Кученцето кое стои пред фонограф е славен заштитен знак и лого на компанијата за производство на плочи RCA Victor. Истото, само како бронзена статуа и со грамофон се дава од страна на дискографската куќа ЕМИ на музичари или продуценти како награда по продадени повеќе од 100.000 плочи. Но приказната зад оригиналната слика е малку позната.

Најголемиот подарок што можете да го дадете

Непосветувањето внимание е форма на намерна дискриминација. Обратно, посветувањето должно и автентично внимание некому или на нешто е „најредок и најчист облик на великодушност“.

Инструмент на 2022: тапани

Од 2008, на почетокот на годината германскиот Музички совет Шлесвиг-Холштајн бира инструмент кому му посветува посебно внимание со организирање концерти и други настани. Оваа година честа му припаѓа на тапанот.

Што беше прво што го сонувавте во новата година?

И во нашата традиција она што се случува прво во новата година се смета за знак за она што ќе следи. Во јапонската традиција таков пророчки момент е првиот сон во новата година.

Новогодишни ветувања

„Цврсто решив - ветувања како овие горе/лесно е да ги даваш ама тешко се држат;/затоа им приоѓам со темпо “кон долоре“/за отстапувањата прекорно да не ми ’ржат.“

И на коњите им е Нова година, зарем не?

Во раниот 20-ти век во САД биле организирани божикни и новогодишни забави на кои главни ликови биле - коњи. Целта била да се поттикне свесноста за лошите услови на живот на овие сироти суштества, и да им се овозможи барем краток одмор.

„Повеќе книжарници отколку крави“: како книгите спасиле едно напуштено белгиско село

Пред околу 40 години, книгите извлекле едно белгиско село од сигурно пропаѓање и инспирирале формирање слични центри кои комбинираат туризам и читање. Сепак, денес тоа е повторно соочено со истиот ризик, затоа што во него веќе нема кој да чита.

На 1 јануари во јавен домен влегуваат „Вини Пу“, дело на Хемингвеј и голема аудио збирка

Во 2022 ќе згаснат авторските права за реобјавување, копирање и „ремикс“ на голем број дела, оригинално објавени во 1926.

Лудилото за решавање ребуси од 1937

Како заработувале Американците во текот на Големата депресија? Некои со продавање јаболки на улица, други напуштајќи ги градовите и почнувајќи да се занимаваат со земјоделие. Но некои се обиделе да се збогатат на друг начин: со решавање загатки. 

Најдобри подкаст епизоди за 2021

Медиумот на документаристичкиот и раскажувачки подкаст, кој не се сведува само на разговор снимен во живо, кај нас уште не е доволно познат, а уште помалку развиен. Мал прилог кон исправање на таа неправда кон овој прекрасен медиум.

99 фасцинантни наоди од 2021

Археолошките и културните откритија изминатата година барем привремено ни го одвлекуваа вниманието од пандемијата и купот други проблеми со кои се соочуваше светот. Смитсонијан објави дури 99 такви, организирани по категории, од исчезнати ремек-дела, кралски богатства, магични бродови до мистериозни и волшебни артефакти поврзани со обреди за коишто малку знаеме.