Bookbox

Белото знаме денес е универзален симбол на предавање, примирје и желба за прекин на борбите. Го гледаме во филмови, книги и историски реконструкции. Неговата употреба датира уште од пред повеќе од две илјади години, а причината поради која токму белата боја станала знак на капитулација е многу попрактична отколку што би се очекувало.

Малкумина музичари оставиле толку длабока трага во историјата на џезот како Луис Армстронг. Освен по виртуозната свирка на труба и препознатливиот глас, тој остана запаметен и по прекарот „Сачмо“, кој со текот на времето стана речиси подеднакво славен како и неговото вистинско име. Зад овој необичен прекар се крие интересна приказна, исполнета со хумор, случајности и духот на Њу Орлеанс.

Од богот Пан до паника

Голем број зборови што секојдневно ги користиме имаат корени во античката митологија. Еден од нив е и зборот „паника“, чија историја нè води до богот Пан – заштитникот на дивата природа, овчарите и планините. Старите Грци верувале дека токму тој е виновен за ненадејниот страв што ги обзема и луѓето и животните, а тоа верување оставило трага и во современиот јазик.

Зошто картографите вметнувале непостоечки градови во своите мапи?

Необична епизода од историјата на картографијата – приказна за измислените населби што картографите намерно ги внесувале на своите карти за да ги заштитат од плагијат, но и за еден „град на хартија“ што со текот на времето навистина станал дел од реалноста.

20-годишниот проект на еден фотограф да го регистрира секое животно на планетава

Во време кога сè поголем број животински видови исчезнуваат поради човековото влијание и климатските промени, фотографот Џоел Сартори создава еден од најзначајните современи проекти посветени на природата. Неговиот Photo Ark (Фотоарка), кој годинава одбележува две децении постоење со поддршка на друштвото Нешнл Џиографик, има амбициозна, но едноставна цел – да се фотографира секој животински вид што живее во зоолошки градини, аквариуми и центри за заштита низ светот, пред да биде предоцна.

Од посакувани до омразени: кратка историја на калориите

Ако сте на некаков режим на исхрана, па уште и ако за тоа користите некаква апликација за вежбање, сигурно го следите внесот на калории или барем размислувате за нив секогаш кога ќе погледнете во фрижидерот со шампити. Како дошло до тоа калориите да ни го одредуваат начинот на живот?

Никербокер: најдобро платениот странски репортер во светот на којшто денес никој не се сеќава

Целосното име му било Хуберт Ренфро Никербокер, американски новинар и писател, со прекар „Црвениот“ поради бојата на неговата коса. На времето бил вистинска ѕвезда, добил и Пулицер, но денес едвај некој се сеќава на неговото име.

Што е разликата меѓу „милијардер“ и „олигарх“?

Вториот термин го среќаваме речиси исклучиво кога станува збор за пребогати Руси, и тоа не само сега, туку со децении. Ретко „нафатиран“ Американец или западноевропеец е етикетиран со овој збор. Зошто едниве се олигарси, а другите не?

Од каде името на „Цезар“ салатата?

На 25 минути пешачење од најактивната копнена граница на светот, која ги поврзува Сан Диего во САД и Тихуана во Мексико, се наоѓа домот на една од најпознатите салати во светот. Цезар салатата не го носи името според римскиот император, туку по еден друг, италијанско-американски Цезар.

Еид Мар: монетата што го слави убиството на Цезар

Една од најзначајните златни парички од древниот свет ќе биде ставена на аукција во мај оваа година, од водечката фирма за продажба на вакви монети, Нумизматика Арс Класика. Тоа е наводно истата искована од предавникот на Цезар, Маркус Јуниус Брутус, во спомен на атентатот којшто самиот го извршил на денешен ден, 15 март.

Црна коса - бела долна облека: училиштата во Токио ги укинуваат контроверзните правила

Јавните средни училишта и други образовни институции во Токио објавија дека ќе укинат пет правила, вклучително и она кое до сега од учениците бараше да имаат - црна и права коса!

Букбокс гледаше: „Херој“ (2021)

Кога ќе слушнете дека некој филм е ирански отприлика знаете што да очекувате - приказна за „малите луѓе“ и нивните судбини, кои се истовремено и универзални и врзани за конкретното поднебје. Ако филмот е на Асгар Фархади, тогаш знаете дека тоа ќе биде и добар филм.

Изложба чии организатори се музејските чувари

Каква одлична идеја! Па кој подолго и повеќе мора да гледа во закачените слики и изложените дела ако не оние кои истите ги чуваат? Балтиморскиот музеј на уметност сега им нуди да се пробаат и како куратори. 

Наместо бојкот: полски театар со мала промена на „Три сестри“ на Чехов

Во оригиналната драма, протагонистите се досадуваат во нивната провинциска резиденција, и сонуваат за враќање во Москва. Во знак на солидарност со Украина, познатиот театар ТР Варшава го заменува главниот град на Русија со Киев.

„Кучка“: нова книга за еволуцијата на женските животни

Што значи да се биде женско? Мајка, „понежна половина“, некој кој по природата на нештата е истовремено и кршлив и грижлив? Луси Кук, авторка на нова книга за женките во животинското царство, не мисли баш така.

Споменик од Микеланџело исчистен со помош на бактерии

Откако не успевале со други средства, научниците прибегнале кон неконвенционално решение за да го исчистат надгробниот споменик на семејството Медичи од со векови напластената нечистотија.

На 91 почина човекот кој прв направи бизнис од аудио-книги

Се викал Дивал Хект, и во животот немал многу време за читање. Бил воен пилот, добитник на Олимписки медал за веслање, магистер по новинарство од Стенфорд, за во 1960-тите да почне да работи во брокерска фирма. Ова подразбирало долги дневни возења до и од работа. Тогаш му дошла идеја.

Јапонско рекламирање со „чалгии“

Чиндон’ја се музички тајфи, чии членови, облечени во традиционална облека, на улица рекламираат продавници и настани. Отприлика како кога наши играорци би шетале низ град со постери за попусти.

Во 1973 компјутерот на MIT предвидел дека цивилизацијата ќе се самоуништи до 2040

Во вечно апокалиптично расположение, нагласено од актуелните случувања, медиумите копаат по архивите да најдат кој и кога го предвидел крајот на светот, а тоа да не е баба Ванѓа или Нострадамус. Овој пророк е од старите компјутери.

Теологијата на чоколадото

Консумирањето чоколадо во христијанскиот свет, особено во католичките земји, кои први имале пристап до него од Европејците, предизвикал дилема. Дали тоа смее да се јаде? Дали треба да биде забрането за време на пости? Расправиите, од папи до монаси, завршиле во моментот кога овие првите го пробале.

Единствената кинеска царица

Историјата ја запишала како насилничка - ја убила сестра си, ја отрула мајка си, безочно манипулирала, и со таквите вештини владеела повеќе од половина век, како единствена жена-владетел во Кина. Можеби поради нејзиниот карактер, а можеби едноставно затоа што како жена била исклучок, подоцнежните генерации вложиле доста напор за да ја избришат од историјата. 

Писателот кој успеа да собере над 20 милиони долари на Кикстартер (и уште собира)

„Изненадување! Четири тајни романи од Брендон Сандерсон“, гласи насловот на Кикстартер кампања, чија цел беше да собере еден милион долари. До денес, 7.3,  со уште 25 преостанати денови од кампањата, собрани се многу, многу повеќе. 

„Приказна од западната страна“ (2021)

Минатата година имаше дури три филмски мјузикли. „Анет“ собраа куп европски награди, а „Сирано“ е номиниран за Оскар за најдобри костими. Но „Приказна од западната страна“ има седум номинации, а од нив некои статуетки се речиси сигурни. Како тргнало, можеби следната година ќе гледаме нова верзија на „Футлуз“?

Кога двајца професори се обложиле во 1000 долари на иднината на човештвото

Едниот бил биолог, другиот економист. Во 1980 почнале јавна преписка околу едно прашање: дали зголемувањето на бројот на население на Земјата ќе ја надмине способноста тоа да се прехрани? Паднал и облог, и еден од нив го добил, иако не баш како што очекувал.

Холодомор: големиот глад во Украина за време на Сталин

Пролетта 1933, Малком Магериџ, дописник на Гардијан од Москва, тајно патувал низ Украина и северен Кавказ, кои во тоа време биле житницата на Советскиот Сојуз. Но наместо да види нахранети и задоволни луѓе, бил ужаснат од масовното гладување и купиштата мртви тела. Неговите репортажи биле изнесени од земјата со дипломатска пошта и биле објавени анонимно на 25, 27 и 28 март.

Слепата готвачка која победи на „Мастершеф“

Родителите на Кристин Ха дошле во САД од Сајгон во 1975, по Виетнамската војна. Нивната ќерка завршила факултет, магистрирала книжевност и заболела од автоимуна болест која ги напаѓа очните нерви. Иако целосно слепа, успеала да ги совлада готвачките вештини. И не само тоа, туку да го освои срцето дури и на камен студениот Гордон Ремзи.

Украинската самоука сликарка на која Пикасо ѝ се поклонувал

Украинските власти јавуваат дека како последица на руската инвазија на Украина е уништен дел од фондот на Историскиот музеј во селото Иванкив, северно од Киев, каде се чува збирка на меѓународно познатата наивна уметница Марија Примаченко. Несреќен повод за светот да се потсети на оваа самоука сликарка, родена 30 километри од Чернобил, во украинското село Болтонија, каде го поминала целиот живот. 

Кога тајната полиција учела да пишува поезија

Нова книга покажува како источногерманската Штази формирала таен поетски кружок, обучувајќи го да пишува поезија, но и да влегува во главата на поетите-дисиденти, ловејќи ги можните сублиминални пораки искажани низ метафори и други форми на фигуративно изразување.

„Мозочен јаз“: кога омилената серија продолжува, но не се сеќаваш на ништо

Пред неколку дена, по подолга пауза, продолжи „Пики Блајндерс“, со последната, шеста сезона. Во април ќе има премиера на исто така финалната сезона на „Бетер кол Сол“. Прва помисла - едвај чекаме. Втора помисла - за што ли се работеше во последните епизоди?