Bookbox

Една шише фрлено во море, неколку реченици на хартија и милиони километри неизвесност. Пораките во шише одамна се дел од романтичните приказни и филмовите, но зад нив стои и нешто подлабоко - човечката потреба да оставиме трага, да воспоставиме контакт или едноставно да веруваме дека некој, некаде, ќе нè пронајде.

Филмовите инспирирани од античките митови и епови речиси секогаш отвораат прашања за тоа кој има право да ги раскажува и како треба да изгледа нивното современо претставување. Новата филмска адаптација на „Одисеја“ на Кристофер Нолан не е исклучок. Наместо разговорите да се водат околу продукцијата, вниманието се насочи кон едно друго прашање: зошто во приказна што се промовира како грчко културно наследство речиси и да нема грчко присуство?

Од ризницата на древните лажни вести: Александар Македонски и Кипар

Историјата на Александар Maкедонски е исполнета со битки, освојувања и легенди што со векови ја замаглуваат границата меѓу фактите и митот. Колку повеќе растела неговата слава, толку повеќе приказни почнале да се плетат околу неговото име - некои вистинити, некои преувеличени, а некои целосно измислени. Една од нив е и приказната за неговата наводна посета на Кипар и необичното крунисување на сиромашен градинар. 

Diei duri dox: професорот од 60-тите што ги преведувал Битлси на латински

Учењето странски јазици, дури и на наједноставните, не е лесно. Затоа наставниците со години бараат покреативни начини за приближување на јазиците до учениците — преку серии, стрипови, музика и популарна култура. Но што се случува кога станува збор за латинскиот, јазик кој многумина го доживуваат како далечен, строг и „мртов“? Еден британски професор нашол неочекуван одговор: Битлси.

Човекот што го барал изворот на младоста, а ја нашол - Флорида

Ако постои историска награда за најдолговечна легенда, тогаш онаа за изворот на младоста сигурно би била меѓу фаворитите. Со векови луѓето сонуваат за магично место што ќе ги подмлади, а името на Хуан Понсе де Леон речиси неизбежно се појавува секогаш кога ќе се спомне оваа приказна. Но зад митот за вечната младост се крие многу покомплексна и поинтересна личност - војник, истражувач, колонизатор и човек чиј живот бил исполнет со потрага по нови земји, богатство и слава. 

83-годишната потрага по еден исчезнат вирус

Вакцините кои биле користени за уништување на големите сипаници, и кои се користат и денес против мајмунските, се базирани на непознат вирус кој до сега никој не го идентификувал - патогенски „дух“. И покрај долгата потрага, никој не знае од каде се нашол во вакцините, ниту пак дали се уште постои во дивина.

Годината кога среде лето паѓал снег

Историјата на природните катастрофи е полна со поплави, земјотреси па дури и астероиди, но некои од најфасцинантните имаат врска со вулкански ерупции. Една од помалку познатите довеле до тоа годината во којашто се случила да нема сонце.

Кога Ерик Сати ги фотографирал Дебиси и Стравински

Двајца големи композитори пред објективот, еден зад него. Портретот е датиран на почетокот на 1910-тите, а на него освен двата лика се гледа библиотеката и репродукциите на јапонски графики во работната соба на Дебиси, во чиј дом е направена фотографијата.

Букбокс гледаше: „Мечката“ (серија, 2022)

Има нешто во жанрот „приказни од ресторанските кујни“ што прави тука да лежат многу дебели и динстани зајци, полнети со смеса од акција, трилер и комедија. Претпоставката е дека дури и да пуштиш само снимки од безбедносна камера зад пултот на кој и да е фенси ресторан или крајпатна кафана ќе добиеш нешто многу повозбудливо од денешните алгоритамски скроени нарации. Но ако во сето тоа уфрлиш и асли ликови и судбини, тогаш зајакот е веќе мишелински.

Oд каде изразот „паѓаат ко муви“?

Ако живи суштества паѓаат ко муви тоа обично не е добра вест. Всушност, и потеклото на изразот, кој се среќава во повеќе јазици, па и во македонскиот, е поврзано со една таква масовна катастрофа. Но зошто токму мувите се одбрани како идеални „паѓачи“?

Библиотеки, ама за алати

Како форма на штедење и намалување на отпадот, библиотеките за алати им овозможуваат на членовите да позајмат косилка, тример, пила и други алатки , но и да добијат совети и специјализирани курсеви. За позајмениот алат не се наплаќа, освен годишна членарина.

Морбус Балканус - навредлив термин за хипохондрични мигранти

Луѓето од различни културни контексти ја доживуваат и ја изразуваат својата болест на различни начини. Доколку притоа не го зборуваат јазикот на земјата во којашто се дојдени, работите стануваат уште покомплицирани. Во германските говорни подрачја постои квази-дијагноза за нив. Всушност, ним не им е ништо, туку се само „медитеранци“, „балканци“ или „од Босфорот“.

Предокот на Мис Пиги: кога таткото на креаторот на Мапетите правел марионети од Хитлер

Во 1930-тите таткото на Френк Оз, Исидор (Мајк) Ознович направил марионета на Хитлер која се користела во пародични претстави. Долго време била закопана во земја, па најдена на таван. Таа сега ќе биде дел од изложба во Современиот еврејски музеј во Сан Франциско.

Книжарницата отворена 24 часа каде се плаќа „на доверба“

Велшкото гратче Хај-он-Вај е преполно со прекрасни книжарници со изданија од втора рака и затоа е прогласено за Светски град на книгите. Помеѓу бројните книжарници, една се издвојува и по работното време, и по принципот на наплата.

„Брдсонг проџект“: 220 познати музичари, актери и писатели оддаваат почит на птиците

Птиците се оригиналните музичари. Ова е појдовната точка на „Проект птичја песна“ на Здружението Одибон, американска непрофитна организација посветена на конзервација на птиците и нивните живеалишта, формирана во 1905.  Во него веќе се вклучени познати музичари, писатели и уметници, а планот е нивниот број да достигне 220.

Букбокс гледаше: „Крадецот, неговата жена и кануто“ (мини-серија, 2022)

Траги-комична вистинска приказна за сопруг кој одлучува да ја лажира сопствената смрт поради долгови. И сопругата која иако неволно, сепак го следи неговиот луд план.

Потеклото на еден од најдолгите зборови во англискиот јазик

Зборот кој ќе ви го искрши јазикот не е во вообичаена употреба, но неговото потекло од латинскиот е всушност резултат на игрива комбинација на неколку термини со исто значење во едно. Бил најдолг во првото издание на Оксфордскиот речник на англискиот јазик, но во второто приматот му го зел друг, уште подолг.

Кога Ричард Бартон и Елизабет Тејлор глумеле во студентска претстава

Пред 50 години холивудските ѕвезди издвоиле време од своите бројни обврски за бесплатно да учествуваат во студентска продукција. Што стоело зад овој голем гест?

Ново реално шоу ќе го бара следниот голем писател

„Следниот голем американски автор“ е име на шоу кое по вообичаениот натпреварувачки терк за готвачи или цвеќари се очекува да го открие она што го најавува и ветува - новиот голем американски (а со тоа и светски) автор на бестселери.

Дизни наскоро ќе го загуби авторското право на оригиналниот Мики Маус

Во 2024 се ослободуваат правата за најраната верзија на Мики. Што значи тоа за најславниот глушец на светот?

Букбокс гледаше: „Каде си, Д. Б. Купер?“ (мини-серија)

На 24 ноември 1971, на Денот на благодарноста, средовечен маж кој со себе носел црна акт-чанта се појавил на штандот на Нортвест Ориент ерлајнс на аеродромот во Портланд. Се идентификувал како „Ден Купер“ и со готовина купил билет во една насока на летот 305, за само триесетминутно патување до Сиетл. Се качил во авионот и нарачал бурбон и сода. Така влегол во легендите.

„Лупен на издаваштвото“: измамникот кој излажал стотици уредници и автори

29-годишен вработен во познатата издавачка куќа Сајмон и Шустер неколку години извлекувал необјавени ракописи од познати автори и комуницирал преку лажни профили со уредници и агенти како да е претставник на бројни издавачи. Она што ја мати целата работа е - зошто? Вака добиените вредни ракописи не биле пиратирани, не биле продавани, а тој не барал откуп за нив. Можеби само сакал да ги прочита?

Експериментот со фарбање на затворските ќелии во розово

Пред неколку години во затворите во Европа и Северна Америка започнал необичен тренд - затворските ќелии почнале да се фарбаат во розово. Ова станало толку вообичаено што во 2014 еден од пет затвори и полициски станици во Швајцарија имале најмалку една ќелија во „фламинго“ розе. Зошто?

Дали казината можат да бидат уметнички галерии?

Со надеж дека ќе ја зголемат својата публика, коцкарските сали се обидуваат да привлечат нови посетители со стари ремек-дела. Создавајќи префинета атмосфера тие сакаат да го разбијат стереотипот на коцкарниците како фокусирани само на едно нешто - трошење пари.

Јабучар место Линекс: кога доматот бил лек

Шопската денес е мезе, јабучарот верен придружник на секоја летна софра. За нив не размислуваме како за суплементи или не дај боже лекови. Но кога прв пат се појавиле, доматите се ценеле пред сè поради нивните здравствени придобивки.

Букер започнува клупски предизвик

Шест групи ќе бидат избрани да прочитаат книга од потесниот избор, а најоригиналните читатели ќе бидат поканети на церемонијата на доделувањето на престижната награда. 

Фамозното 21-во поглавје од „Пеколниот портокал“ што го нема во филмот

Aко не сте ја читале книгата, сигурно сте го гледале или барем сте слушнале за филмот на Кјубрик. Група момчиња се мафтаат наоколу со полуцилиндри и трегери, силувајќи и вршејќи други насилства, и така до крајот. Но книгата завршува сосема поинаку. Поточно онаа оригиналната, британска верзија.

Која е христијанската секта поради која е убиен Шинзо Абе?

Се вика Црква на обединувањето, но верниците се познати како „Мунис“ поради името на основачот Сун Мунг Мун. Неговиот екстремен антикомунизам довел до блискост со конзервативни политичари од целиот свет, вклучително и Јапонија.

Пејачката што го инспирирала Елвис Присли

Се викала сестра Розета Тарп и е една од многуте жени маргинализирани од музичката историја. Нејзиниот начин на свирење гитара и пеење госпел го трасирал патот за Елвис и за многумина други.