Bookbox

Учењето странски јазици, дури и на наједноставните, не е лесно. Затоа наставниците со години бараат покреативни начини за приближување на јазиците до учениците — преку серии, стрипови, музика и популарна култура. Но што се случува кога станува збор за латинскиот, јазик кој многумина го доживуваат како далечен, строг и „мртов“? Еден британски професор нашол неочекуван одговор: Битлси.

Ако постои историска награда за најдолговечна легенда, тогаш онаа за изворот на младоста сигурно би била меѓу фаворитите. Со векови луѓето сонуваат за магично место што ќе ги подмлади, а името на Хуан Понсе де Леон речиси неизбежно се појавува секогаш кога ќе се спомне оваа приказна. Но зад митот за вечната младост се крие многу покомплексна и поинтересна личност - војник, истражувач, колонизатор и човек чиј живот бил исполнет со потрага по нови земји, богатство и слава. 

Убав е шопингот во Солун, ама колку знаеме за неговата урбана историја?

Можеби сто пати сте ја шпартале Цимиски и сте ручале во таверните во Лададика. Но Солун е многу повеќе од шопинг и добра храна. Градот содржи многубројни слоеви историја и мрежи влијанија, кои често се маргинализирани или репресирани. Овој пат за неговиот урбанизам и архитектура, плански создавани по катастрофалниот пожар во 1917 и двајца визионери-уметници, чии животи се вградиле и во биографијата на градот.

Зошто има 60 минути во еден час?

Денес ретко размислуваме зошто денот има 24 часа, часот 60 минути, а минутата 60 секунди. Овој систем ни изгледа толку природен што речиси никогаш не го доведуваме во прашање. Но зад него не стои некој универзален закон, туку низа историски одлуки, цивилизации и практични потреби стари илјадници години. Дури и обидите да се создаде „пологичен“ систем не успеале да го заменат наследството што ни го оставиле древните народи.

Можеме ли ние да имаме еден Атенборо?

Пред некое време до нас стигна писмо од читател во кое споделува линк до документарна серија во продукција на МРТ. „Често гледам слични документарни филмови за некои далечни предели од различни делови од светот. Но, на мојата десетгодишна ќерка овие ѝ се омилени бидејќи се зборува на македонски јазик и се однесува на природата во Македонија. Сакам да ја однесам за да ги посетиме.“ Изгледавме неколку епизоди и ни се бендисаа, со пар фусноти.

Букбокс гледаше: „Објаснување за сè“ (2023)

Матурски државен испит во Унгарија. Ученик кој не може да се концентрира на учењето за индустриската револуција и за времето на Цезар, бидејќи е заљубен. И национален скандал поради негово паѓање по предметот историја, кој открива длабоки поделби во унгарското општество.

Шпанското село врз кое паднале американски атомски бомби

Годината е 1966. Врз жителите на инаку мирното шпанско село Паломарес од ведро небо, по судир на американски бомбардер и исто така американски авион-танкер, паѓаат „загубени“ атомски бомби. До денес регионот не е исчистен од радиоактивност. 

Зошто папите ги менуваат своите имиња?

Со векови, мажите кои ја преземале врховната функција во католичката црква си ги задржувале родените имиња. Тоа се променило со папата Јован Втори.

Лик од старогрчката митологија ран пример на вештачка интелигенција?

Талос, митолошкиот „автоматон“, е опишан како некој кој „мисли како човек“ и покажува човечки карактеристики. Значи - нешто како денешната ВИ.

Доминик Сеса и Антонио Бандерас ќе глумат во биографскиот филм за Ентони Бордејн

Ѕвездата на „Холдоверс“, Доминик Сеса, ќе го игра славниот готвач, а Бандерас ќе се појави во засега непотврдена улога. Интересно е што филмот нема воопшто да се занимава со кулинарскиот дел од животот на Бордејн.

Британски уметник ја произведе досега „невидената“ боја и ја продава за ниска цена на уметници

Стујарт Семпл продава едно шишенце од извиканата боја - онаа смарагдната за која група истражувачи кои неодамна објавија дека ја создале велат дека не може да се направи без сложени технолошки процеси и истражување. Изгледа дека може, само не им одговара да ги немаат правата за истата. 

Од историјата на козметиката: арсен за прозрачен тен

„Ако сакате прозрачен, свеж тен без бемки, црвенила, дамки или бубуљици купете ги безбедните таблети или сапунчињата за лице, обете произведени врз база на арсен“, гласела американска реклама од крајот на 19 век. За само 1 долар по кутија или 50 центи по сапун, долгорочно навистина сте можеле да имате блед, до ептен блед тен. 

Седе ваканте: хаосот што се случувал по смртта на папа

Во 16 и 17 век смртта на папата резултирала со нешто што може да се нарече ватикански „Див запад“, од уништување на статуи на поранешни папи до вооружено насилство на улиците. До прогласувањето нов папа требало да се издржи. Или добро да се вложат парите во обложувалници. 
 

Академијата пресече: филмови направени со ВИ можат да се кандидираат за Оскари

Вчера, 21.4., Академијата на филмски уметности и науки издаде нови правила кои барем за некое време ќе ги сопрат расправиите од типот „не заслужува Оскар затоа што зборува со подобрен унгарски акцент поради ВИ“. Само, каде е крајот?

Букбокс читанка: „Орбитaлно“ од Саманта Харви

Лебдењето во вселената во меланхолична атмосфера на спомени, гледање на нештата од високо при постојано орбитирање околу она што го нарекуваме „дом“ е одличен контекст за филозофски размисли за смислата на животот и пар тривија за секојдневието на астронаутите. Дали во овој роман награден со Букер има и нешто повеќе од ова? Па...не баш.

Волшебникот од Оз: пронајдена боја која никој ја нема видено претходно?

„Премачкан со сите бои“ велиме за човек што се снаоѓа во секоја ситуација и плива со секаква политичка гарнитура. Сега во таа палета ќе треба изгледа да се додаде уште една.

Букбокс интервју со Андреј Цветановски по премиерата на „Црно семе“: „Ако ние не ги раскажеме нашите приказни, нема да има кој“

Премиерата на „Црно семе“ во Битолскиот народен театар се совпаѓа со две годишнини: 100 години од издавањето на Абецедарот, букварот на македонски јазик отпечатен во Атина во мај 1925 на лерински народен говор и 90 години од раѓањето на Ташко Георгиевски. Со режисерот Андреј Цветановски зборуваме за истовремената универзалност, но и посебноста на трагичната судбина на ликовите, кои на Садизмот и Бескрупулозноста одговараат со Чистота и Истрајност.

Фрлени на диви животни: казни за одбегнувачи на даноци во древен Рим

Неодамнешно дешифрирање на папирус покажува колку биле строги санкциите кон оние што правеле дубари сакајќи да ги одбегнат обврските кон државата во древен Рим. Човек два пати да помисли дали да се впушта во такви авантури. 

Човечки синџир од 300 луѓе успеа да пресели цела книжарница

Во знак на поддршка на малите бизниси, но и како показна вежба за сплотување на заедницата, граѓани на Челси, Мичиген направија преселба на куп книги со едноставен но ефикасен гест. 

„Само површинска рана“: 50 години од „Монти Пајтон и светиот грал“

Тројански зајаци, витези што викаат „ни!“, дебата за тоа дали ластовиците се доволно силни за да носат кокосови ореви и модерен историчар кој тук и таму упаѓа за да коментира пред да биде брутално заклан од витез-минувач. Само што го пишуваме ова па ни е смешно, исто како по кој знае кој пат да го гледаме филмот.

Град во Јапонија направи игра со карти слична на Покемон во која ликови се повозрасните жители

Веројатно знаете за Покемон, вистинската (онаа со физички карти а не со апликација на телефон), која им овозможува на играчите да собираат карти, да прават шпилови и да се борат со лик на своето омилено чудовиште. И ако сте фан, веројатно посакувате да имате персонализирана картичка, само за вас. На жители на еден јапонски град ова сега им успеева. 

Кое е потеклото на зборот „тарифа“?

Според Дигиталниот речник на македонски јазик, тарифа е именка од женски род која означува систем од норми за плаќање на нешто - такса, награди и сл. Иако во моменто е актуелен во контекст на мерките на Трамп, зборот звучи некако ориентално, нели?

Предлог Оскарот за најдобар дизајн на каскадерски сцени да се вика „Том Круз“

Академијата за филмски уметности и науки објави дека од 2027 ќе почне да доделува Оскар за најдобар каскадерски дизајн. Веднаш тргнаа предлози за нејзиното име. 

Вистина воскресе: биолошки материјал создава нова музика по смртта на композиторот

Пред да почине во 2021, американскиот експериментален композитор Алвин Лусиер донирал крв за „Ревивификација“ - нова инсталација во Уметничката галерија на западна Австралија во Перт. Сега таа произведува негова новокомпонирана музика.

Човекот што со години ги собирал лапсусите на своите колеги

Мајк О'Брајан, еден од директорите на Форд Моторс, над една деценија - веројатно од што му било досадно - собирал изрази, метафори и лапсуси на негови колеги. Да ти е незгодно да отвориш уста пред него.

Звукот за старт на Виндоус 95-ка вклучен во Конгресната библиотека

Можеби не знаевте дека композитор на оваа „мелодија“, која на времето ја симболизираше револуцијата на личниот компјутер, е никој друг туку Брајан Ино. По нарачка на Мајкрософт тој направил дури 84 различни варијанти.

Исправувањето на две нозе нè направило помузикални

Фактот дека луѓето одат на две нозе е веројатната причина поради која сме развиле ритмички, музички и лингвистички способности, тврди ново истражување. 

Бред Пит во преговори за втора сезона „Адолесценција“

Продолжението на серијата на Нетфликс којашто руши рекорди би требало да фрли дополнителна светлина врз приказната на Џејми и како тој продолжува со животот по страшниот инцидент. 

Емпајр Стејт билдинг ќе позелени во чест на 100 годишнината од „Големиот Гетсби“

Пред еден век, Ф. Скот Фицџералд, точно на 10 април, го објави романот кој денес е класик. Во негова чест деновиве се одвиваат голем број настани, но и се повлекуваат паралели со современа Америка.