Зошто феноменот Лабубу има врска со коцкање?

Последниве години светот беше зафатен од еден необичен тренд – таканаречените blind boxes или „кутии на слепо“. Овој феномен стана највидлив преку играчката Лабубу, кукла со зајачки уши и морничава насмевка, која стана симбол на она што во Јапонија се нарекува „кимо-каваи“ (привлечноста на она што е истовремено и страшно и слатко). Но, што е тоа што го прави отворањето на вакви кутии толку возбудливо и зошто експертите го споредуваат со коцкање?

Видеата со отворање „слепи кутии“ (буквален превод на blind boxes, кутии чија содржина е скриена) обично следат ист ритуал: креаторот со возбуда ја покажува кутијата, кажува што очекува да добие, ја кине и со нетрпение ја вади запечатената ќесичка. Гледачите први дознаваат која фигура е внатре – следува радост или разочарување.

Овие кутии, полни со Лабубу и други слични играчки (како Диму, Смиски или Сони Ејнџел), се распродаваат за неколку минути. Се појавуваат фалсификати (за тоа види претходно тука), има гужви и тепачки во редови, па дури и кражби. Иако овој тренд изгледа нов, корените се во Јапонија: „фукубукуро“ – новогодишни тајни кеси со изненадувачки содржини, а потоа и популарните „гачапон“ автомати од 1960-тите. Од таму идејата се прошири низ светот преку слични производи како Покемон картичките или играчките во „Хепи оброците“.

Психолозите објаснуваат дека привлечноста не е само во самата играчка, туку во психолошкиот механизам сличен на коцкањето. „Кутиите на слепо“ го користат принципот на „варијабилна награда“ – непредвидливост која ослободува допамин и создава возбудливо очекување. Дури и кога исходот е разочарувачки, надежта за следното отворање го одржува циклусот.

Дополнителен мотив е колекционерството и „тајните“ верзии кои се ретки и многу посакувани. Ова создава чувство на ексклузивност и уште поголем притисок за купување.

Поголемиот дел од купувачите не се деца, туку млади возрасни – миленијалци и генерација Z. Овој тренд, познат како „kidulting“ („детораснување“?), ја рефлектира желбата во несигурни времиња да се бараат мали, детски радости што нудат утеха и чувство на контрола. Социјалните мрежи ја засилија оваа манија преку брзи, емоционални видеа што предизвикуваат и возбуда и завидливост кај гледачите.

Некои Лабубу достигнаа астрономски цени – од неколку стотици долари на аукции, па сè до 150.000 долари за фигурa во природна големина. Дел од успехот се должи и на „ефектот на карминот“ – во време на економска криза луѓето се одлучуваат за мали луксузи кои можат да си ги дозволат, како некој вид утеха.

На крајот, магијата на Лабубу е комбинација од рекламирање преку славни личности, модна видливост, реткост и – најважно – психолошка возбуда која ја буди неизвесноста. Но, како и кај коцкањето, оваа возбуда може лесно да премине во зависност.

29 август 2025 - 09:13