Bookbox

Во доцниот 19 век, група германски доселеници тргнала кон Парагвај со амбициозна, но мрачна идеја – да создаде „нова Германија“, изолирана колонија наменета за таканаречената „ариевска раса“. Проектот, воден од Бернхард Ферстер и неговата сопруга Елизабет Ферстер-Ниче, сестра на филозофот Фридрих Ниче, бил претставуван како утописки рај, но брзо се претворил во приказна за сиромаштија, болести, разочарување и пропаст. Иако нивната визија пропаднала уште во 19 век, местото Нуева Германија и денес постои, носејќи го товарот на едно необично и контроверзно минато.

Зборот „сикофант“, кој денес во повеќе јазици е преземен со значење човек што лицемерно им ласка на моќните и богатите за лична корист и кодоши други, има необично потекло и тоа директно од античка Грција и од трговијата со еден од најважните производи за тогашната економија.

Писател? Ако, нешто да се работи

Покрај малиот број автори кои „успеваат во животот“ и можат не само да се издржуваат туку и добро да печалат од својата работа, мнозинството кои пишуваат затоа што не можат а да не го прават тоа работат нешто друго во таканаречениот секојдневен живот. Голем број од нив биле толку сиромашни што да можат да се разбудат денес би се чуделе што во меѓувреме нивните книги станале класици.

Букбокс гледанка: „ДТФ Ст. Луис“ (серија, ХБО, 2026)

Ретко ни се случува да не знаеме како да почнеме осврт, но тоа обично е добар знак - дека нештото е повеќеслојно, тешко за доловување низ рационалните алатки на текстот и такво кое мора самиот да го видиш за да сфатиш за што воопшто станува збор. Со тазе изгледана последна епизода од нешто што и не веруваме дека би имало следна сезона, почетокот би можел да гласи - догледајте го ова и покрај тоа што на моменти ќе сакате да го од-видите.

Замислете сите голи слепи кучиња да живеат во мир

Ако мислите дека дворските интриги и борбите за власт се резервирани само за луѓето, грешите. Кај голите слепи кучиња, смената на „кралицата“ обично личи на вистинска војна за престолот. Но една колонија решила да го прескокне хаосот и да направи нешто што луѓето ретко го постигнуваат: мирна транзиција на власт.

Културната историја на балконите

Колку и да се мали и тесни, сфаќате колку значат во момент кога тоа е единственото „надвор“ кое можете безбедно да го уживате.

(Зло)употреба на јазикот во време на корона

За вирусот често се зборува преку воени метафори. Што ни кажува тоа за оние кои ги користат? Дали може да се зборува за пандемијата на поинаков, конструктивен начин?

Креативност на денот: музејска прошетка за миленици

„Милениците“ се всушност пар глувци, чии сопственици вложиле навистина голем труд во тоа да им обезбедат малку забава и културна надоградба во овие тешки моменти.

Реклама од 17 век за „славен и ефикасен“ лек против чумата

Секоја епидемија отвара можност за различни профитери, измамници, квази-лекари. Ништо поразлично не било ни во 1665.

Човекот кој патуваше низ светот шетајќи низ својата соба

Неодамна пишувавме за Силабус, сајт кој прави неделен избор на релевантни текстови од различни области. Чепкајќи низ него наидовме на подкаст кој, чекор по чекор, нè доведе до приказната за француски војник, кој затворен во домашен притвор напишал фантастично дело за далечни патувања. Низ неговата соба.

„Коронахумор“: збирка на Етнографскиот музеј на Словенија

Кога велиме дека пандемијата е тест за голем број институции, не мислиме само на болници, министерства и војска, туку и за оние од областа на културата. Еве како реагира една, барем географски не толку далеку од нас.

„Валцер за изолација“ на еден 7-годишен композитор

Првиот час по пијано го имал од татко му, професионален музичар, кога имал само три години. На шест настапил во Карнеги хол. А сега, на седум, компонирал валцер за полесно справување со изолацијата.

Вистината за чудесните откритија на Њутн за време на чумата

Во 1665-1666 Тринити колеџ, местото каде што студирал Исак Њутн, морал да биде затворен заради епидемија на бубонска чума. Неоптоварен со видео конференции преку Зум или задачи испратени преку Вибер, Исак на својот селски имот успеал да се сконцентрира на нештата кои го преокупирале, и да остави траен белег во науката. Но дали ова било пресудно за неговите епохални откритија?

„Вивариум“ (2020)

Со оглед на тоа што излезе при крајот на март, кога во светот веќе на големо се воведуваа карантини и се препорачуваа изолации, „Вивариум“ како да беше осуден на толкување низ призмата на повторливоста и осаменоста. Но тука има нешто многу повеќе од обична клаустрофобија, барем на ниво на идеја.

„Силабус“: сајт со содржина која не зависи од кликови

За самиот да не губи време по интернет во потрага по релевантни информации, Евгениј Морозов одлучил да создаде ефикасен и самоодржлив систем, кој сега се покажува особено корисен во контекст на пандемијата. 

Го знаеш оној за короната?: смешното во време на трагедија

Хуморот ни создава чувство дека ситуацијата е под контрола (штом за неа можеме да се смееме), и дека сме поврзани со други луѓе, на кои истата работа им е смешна. Па има ли подобри причини за повеќе да се смееме во моментов?

Дејвид Брн ќе објави книга според албумот „Американска утопија“

Пред две години пишувавме за првиот соло албум на Брн по повеќе од една деценија. Наскоро ќе излезе и придружна книга.

Зошто плачеме?

Нова книга се обидува да објасни што е причината за нашите солзи и притоа комбинира биологија, поезија и историја. Сте чуле ли, на пример, за молец што пие птичји солзи?

Kaко се вика кога ти недостасува неодамнешното минато?

Терминот „носталгија“ во дигиталниот речник на македонскиот јазик е дефиниран како „копнеж по минатото, по неповратното“. Она што психолошки ни се случува во моментов е блиску, но не и сосема исто со опишаното.

Италија наспроти Кина: зошто некои култури подобро се справуваат со патогени?

Гад Саад е еволутивен психолог, кој во основа го тврди следново: колективистичките култури се развиле онаму каде што историски имало поголема опасност од патогени. И тие денес се оние кои најдобро се снаоѓаат во ситуацијата.

Музиката за хорори на Кжиштоф Пендерецки

Ако се восхитувате на „Сјаење“ на Кјубрик, „Островото Шатер“ на Скорсезе или „Диви во срцето“ на Дејвид Линч, тогаш можеби и без да знаете сте фан на најголемиот полски композитор.

Дали треба да има закон за пријателство?

Помеѓу блиски пријатели некои работи би требало да се подразбираат. Но во дигитално доба нашата грижа за нивната приватност треба да е уште понагласена. Некои велат дури и законски регулирана.

Музејски предизвик: претставете познати уметнички дела со нешта што ви се наоѓаат по дома

Музејот Гети од Лос Анѓелес во моментов е затворен за јавноста. Но тој почна онлајн кампања за рекреирање на дела со луѓе, животни и предмети што ги имате низ дома.

Сите ние сме Едвард Хопер

Веројатно нема подобра визуелна илустрација на осаменоста во модерната историја на уметноста, од делата на човекот кој сликаше социјално изолирани луѓе. Кои не изгледаат тажно, но сепак предизвикуваат чувства на носталгија и меланхолија кои тешко се изразуваат со зборови.

КОВИД-19 е најбрзо внесениот збор во речник

Во оној официјалниот на македонскиот јазик можеби ќе се воведе (ако воопшто) во некоја далечна иднина, кога светот ќе го тресе некоја нова пандемија. Но во Меријам-Вебстер, речникот на англиски јазик, ова е термин кој се најде побргу од AIDS, за само 34 дена од официјалното соопштение за вирусот на СЗО.

Дали Шекспир го напишал „Крал Лир“ во карантин?

Во време на Шекспир чумата, исто како и денешнава „чума“, ги опустошувала улиците и ги затворала театрите. Дали тој ја напишал својата мрачна драма додека бил во самоизолација во текот на 1606?

Село гори, Дилан објавува песна за Кенеди

Среде глобалната окупација која ни се случува поради пандемијата на коронавирусот, Боб Дилан слободарски реши да крикне, да го прекине авторскиот целибат и после цели осум години да направи нова песна. За убиството на Кенеди.

Светицата со круна: приказната за св. Корона (Стефанида)

Соочени со близината на можната смрт заедниците се навраќаат на подзаборавени верувања и обреди. Кај нас, на пример, од камионче се осветуваа улиците на Велес. Во католичката црква, пак, се сетија дека постои светица под име Корона. Кај нас таа се слави заедно со св. Виктор, на 11 ноември, и се вика св. Стефанида.