Bookbox

Не толку одамна, да си новинар-репортер од далечни дестинации наликувало на акционен филм, во кој главниот лик требало да се соочи со нешто повеќе од прес конференции, мејлови и соопштенија. Таква е и оваа приказна, за едно известување од Судан, кое е на граница на книжевност - полно сетилни впечатоци и ликови кои не се среќаваат во стерилните вести. Такво е, на граница на фикција, и затоа што до оригиналните материјали сега веќе е речиси невозможно да се дојде. Останува барем фрагменти да се спасат од заборавот.

Во време кога сè се случува сè побрзо, во еден средновековен храм во Германија веќе четврт век се изведува најбавниот музички концерт во светот. Делото на авангардниот композитор Џон Кејџ е замислено да трае неверојатни 639 години, а секоја промена на акорд претставува вистински историски настан што привлекува посетители од целиот свет.

Како Луис Армстронг станал „Сачмо“?

Малкумина музичари оставиле толку длабока трага во историјата на џезот како Луис Армстронг. Освен по виртуозната свирка на труба и препознатливиот глас, тој остана запаметен и по прекарот „Сачмо“, кој со текот на времето стана речиси подеднакво славен како и неговото вистинско име. Зад овој необичен прекар се крие интересна приказна, исполнета со хумор, случајности и духот на Њу Орлеанс.

Од трпезата на Хомер: осврт за Нолановата „Одисеја“ на наша класичарка

Во моментов во светот класичните филолози, благодарение на новата екранизација на древниот еп, ги живеат своите (или ворхоловите) пет минути, кои кој знае кога пак ќе се повторат. Сведочевме дури и јавни препукувања (како она помеѓу преведувачката на „Одисеја“ на англиски Емили Вотсон и писателката Џој Керол Оутс), во кои не изостанаа и политички тонови. Нашата академска средина не е до толку возбудена по ова прашање, но професорката Даниела Тошева од Институтот за класични студии при Филозофскиот факултет се согласи, специјално за Букбокс, да ги пренесе своите впечатоци за филмското дело произлезено од трпезата на Хомер, од која - еве - уште има да се мези.

Од богот Пан до паника

Голем број зборови што секојдневно ги користиме имаат корени во античката митологија. Еден од нив е и зборот „паника“, чија историја нè води до богот Пан – заштитникот на дивата природа, овчарите и планините. Старите Грци верувале дека токму тој е виновен за ненадејниот страв што ги обзема и луѓето и животните, а тоа верување оставило трага и во современиот јазик.

„Скопскиот дервиш“ од Виктор и Владимир Трајановски

Ново стрип издание во кое на пристапен начин се објаснуваат доктрината, обредите и секојдневниот живот на бекташите од Македонија.

Германскиот мит за „ножот в грб“

Дојштослегенде била антисемитистичка теорија на заговор, во која масовно се верувало во десничарските кругови по Првата светска војна. Според неа, Германија не ја загубила војната на терен, туку била предадена, од Евреите и домашните предавници.

Трамп изгледа нема да остави зад себе претседателска библиотека

Не станува збор за библиотека со книги, туку со значајни документи поврзани со претседателскиот мандат. Американските претседатели оваа традиција, воспоставена во 1930-тите, ја сфаќаат сериозно и почнуваат да се подготвуваат многу порано пред заминувањето. Трамп, изгледа, беше затечен.

Прв пат по 200 години во продажба е нов син пигмент

Истражувачите го откриле YInMn Blue во 2009. Сега туба со оваа интензивно сина боја кончено може да се купи, за околу 150 евра.

„Ричард Џуел“ (2019)

Нов биографски филм во режија на Клинт Иствуд, за човек кој во 1996, за време на летните олимписки игри во Атланта, открива поставена бомба и спасува голем број човечки животи. Но иако најпрвин бил славен како херој, потоа станува главен осомничен.

Шампион: човекот кој украл 30.000 вредни книги

Гиљермо Либри Каручи Дала Сомаја (1803-1869) бил италијански благородник и математичар, познат по својата љубов кон книгите. Која била толку голема, што украл ни повеќе ни помалку туку 30.000 од нив, и тоа прилично ретки и вредни.

Откако Александар Греам Бел го измислил телефонот почнал да дизајнира - змејови

Кога имал 29 години, Бел го патентирал телефонот, еден од најпрофитабилните изуми во историјата. Но по првичниот успех, младиот пронаоѓач загубил интерес за оваа направа и своето растечко богатство го насочил кон небото.

Можни ли се психолошки „вакцини“?

Психолошките инокулации се слични на медицинските. Изложувањето на некој на ослабена доза на психолошки „вирус“ (на пример на лажни вести) поттикнува производство на ментални „антитела“, кои би требало да изградат имунитет на идни инвазивни напади. Делува некако логично - во теорија.

Најмалерозната инаугурација на американски претседател

Одлука на организаторите од 1973 на положувањето заклетва на Ричард Никсон, довела до масакр на гулаби долж авенијата Пенсилванија.

Нова Барбика со ликот на американската поетеса Маја Ангелу

Ова е трета фигура на компанијата Мател во новата серија „Инспиративни жени“, покрај Роза Паркс и Флоренс Најтингел.

Советскиот анти-расистички филм од 1936

„Ексцентрична музичка комедија“ - вака бил опишан филмот „Циркус“ во времето на неговата премиера. Но од денешна гледна точка тој содржи многу повеќе од музика и хумор.

Контроверзниот „Божји комитет“ кој одлучувал кој има право на дијализа

Пандемијата наметна куп етички прашања, меѓу кои и она најстрашното - во ситуација на ограничени ресурси, на пример апарати за кислородна поддршка, кој ќе се квалификува како приоритетен, а кој ќе биде оставен да умре? Во САД во 1960-тите бил формиран комитет кој требало да решава на слична тема - кој ќе оди на дијализа, а кој не.

Жената што голташе мечови и бајонет испукан од топ

Едит Клифорд во нејзино време - почетокот на 20 век - била ѕвезда. Во текот на нејзината кариера која траела две децении, таа настапувала пред кралеви, славни личност и пред преполни сали. Нејзината најопасна точка - голтање речиси 60 сантиметри долг бајонет, исфрлен од топ.

Во потрага по Титовите панкери

Вчера, 17.1, излезе книга која регистрира историја на земја која повеќе не постои и на музички жанр кој, велат, не е мртов. Таа содржи интересна приказна, за тоа како песна снимена во 1981 од млад панк бенд од провинциска Англија станала славна во некогашна Југославија.

Експедицијата Балмис: бродот со сирачиња кој ја пренел вакцината за големи сипаници во Новиот свет

Нашиот текст за „бележењето“ од сипаници кое го вршел Коста Цепенков предизвика бројни реакции и коментари. Сепак, за нас најинтересен беше податокот кој го дознавме од проф. д-р Никола Пановски, за случај кој за чудо е недоволно познат во историјата на медицината - пренесувањето на вакцината од Европа во шпанските колонии преку жив човечки синџир на почетокот на 19 век.

Душан Јовановиќ: „Македонките се балкански првенки во милина“

На новогодишната ноќ во Љубљана почина Душан Јовановиќ (81), театарски режисер, драматург и есеист, автор на култниот драмски текст „Ослободувањето на Скопје“. Во неговата последна, автобиографска книга, тој со голема љубов зборува за Скопје и, особено, за Македонките.

Карикатуристот кој го исмеваше француското здравство

Тензијата помеѓу политиката, здравствениот систем и „обичниот народ“ не е ништо ново, а особено доаѓа до израз во време на епидемии. Доказ за ова е сатирична книга од 19 век, која ја има напишано доктор, а илустрирано еден од најдобрите карикатуристи во историјата на овој цртачки жанр. 

И со „орвеловско“ се претера

Минатата недела во САД името на Орвел предизвика препукување помеѓу либералите и конзервативците, поради неговото наводно погрешно користење од страна на вторите.

Спиналонга: напуштениот грчки остров на кој се изолирале болни од лепра

Сувиот карпест остров кој служел како воена база во текот на венецијанското и подоцнежното отоманско владеење, од 1904 бил претворен во колонија на лепрозни. Во еден момент на него имало скоро 400 жители, луѓето склучувале бракови, а имало и кино и звучници со класична музика по улиците.

КенКен - загатката која го освојува светот

Ако сте љубители на крстозбори, судоку и решавање загатки воопшто, оваа е за вас. Нејзин изумител е наставник по математика, кој и по милиони продадени загатки и книги сепак вели - дека времето на КенКен допрва доаѓа.

Апликација „Џебен Атенборо“

Сер Дејвид е во улога на „домаќин“ во нова апликација која ќе им овозможи на корисниците на мобилни телефони да го „ангажираат“ како виртуелен водич во холографски видеа. Многу наводници за да се опише новото нормално, кое додуша и не е баш ново.

Американски претседатели кои не присуствувале на инауграцијата на својот наследник

Вообичаено, церемонијата на претседателската инаугурација во САД вклучува голем број минати носители на функцијата. Но на 8 јануари претседателот Доналд Трамп изјави дека нема да присуствува на онаа на неговиот наследник, Џо Бајден на 20 јануари. Ова е прекршување на традицијата, но не е баш и без преседан.

Необичната историја на пресадувањето мајмунски тестиси

Измислена од хирургот Серж Вороноф, операцијата се сметала за еликсир на младоста и машкоста. 

Дени Бојл ќе режира серија за „Секс пистолс“

„Пистол“, која ќе почне да се снима во март 2021, ќе се состои од шест дела, а ќе биде базирана на мемоарот на гитаристот на бендот, Стив Џонс.