Bookbox

Филдсовиот медал, често нарекуван „Нобелова награда за математика“, и годинава ги истакна научниците чии идеи отвораат нови хоризонти не само во математиката, туку и во физиката, информатиката и разбирањето на природата. На Меѓународниот конгрес на математичарите во Филаделфија, четворица истражувачи под 40 години ја добија оваа престижна награда за решавање на проблеми што со децении, па и со векови, им пркосеа на најголемите умови. Меѓу нив особено се издвојува Џон Пардон – тивок, скромен научник чии револуционерни идеи веќе се сметаат за пресвртница во современата математика.

Со години Нетфликс важеше за платформата што целосно ги промени навиките на телевизиската публика, нудејќи цели сезони одеднаш и поттикнувајќи „бинџање“. Но, според сè повеќе аналитичари, токму тој модел денес почнува да му се враќа како бумеранг. Во текст на Слејт се тврди дека стриминг-гигантот ја нарушил една од најважните особини на телевизијата – чувството дека гледачите со текот на времето градат трајна врска со ликовите и сериите што ги следат.

Издавачот на „Хари Потер“ ќе добие милионска отштета од спогодбата со компанијата Антропик

Вештачката интелигенција сè почесто се судира со авторското право, а еден од најголемите судски договори досега покажува дека последиците можат да бидат милионски. Издавачката куќа „Блумсбери“, позната по серијалот за Хари Потер, ќе добие значителен дел од спогодбата меѓу стартапот Антропик и илјадници автори, со што случајот станува пресвртница во односите меѓу креативната индустрија и компаниите што развиваат генеративна вештачка интелигенција.

Букбокс читанка: „Црната молња“ од Башир Храјеф (1961)

Познавачите велат дека туниската литература од втората половина на 20 век се обидува да одговори на едно суштинско прашање: како изгледа едно општество што штотуку ја стекнало својата слобода, но сè уште живее со товарот на колонијалното минато? Едно од делата што на впечатлив начин го отвора токму тоа прашање е новелата „Црна молња“ од 1961 година, напишана од тунискиот писател Башир Храјеф, еден од најзначајните автори во современата арапска книжевност на Магребот.

Куќата во која е роден Хитлер претворена во полициска станица

Куќата во австрискиот град Браунау на Ин, во која во 1889 година е роден Адолф Хитлер, од 22 јули официјално стана полициска станица. Одлуката, донесена по долгогодишни расправи и обемна реконструкција, повторно ја отвори дебатата за тоа како треба да се постапува со местата поврзани со нацистичкото минато и како тие да се зачуваат од злоупотреба.

Вистинската сестра Бенедета - инспирација за контроверзниот филм на Пол Верховен

Живеела на преодот помеѓу 16 и 17 век, а во историјата е запаметена како калуѓерка, католички мистик и лезбејка. Приказната за Бенедета Карлини е основа за филм кој го испитува судирот на една таква институција каква што е католичката црква, и поединците кои преку својата еретичка духовност се заканувале да ја нарушат нејзината стабилност.

Спонзорката на Чајковски со која тој разменил 1200 писма но никогаш не се сретнал

Порано се викале мецени, но како и да го толкуваме, станува збор за богати луѓе кои им помагале на сиротите сиромашни уметници да го работат она што најдобро знаат, а од кое инаку тешко би можеле да живеат. Мецената на Чајковски била една необична жена.

Радоста на студените куќи

Свесни сме дека звучи контроверзно некој да тврди дека е многу убаво да е студено среде зима, кога ем струјата поскапе, ем кој знае дали и колку ќе има парно. Но од друга страна, има ли па подобар момент да се зборува за малку стоицизам?

Носењето маски нè прави попривлечни

Во текот на пандемијава нема многу добри и охрабрувачки вести, ама ова може да биде една од нив. После неа ќе посакате маска да си носите и кога за тоа веќе нема да има потреба. 

Вистинската приказна зад мини-серијата „Градинарите“ (Landscapers)

Брачниот пар Сузан и Кристофер Едвардс во моментов отслужуваат казна од 25 години затвор за убиство на мајката и таткото на Сузан. Оваа серија сепак не е типична крими приказна.

Која била најлошата година до сега?

Во споредба со други и многу пострашни историски околности, тоа дека 2020 и 2021 биле „едни од најстрашните предизвици на човештвото“ звучат крајно лигаво и разгалено. Што е еден Ковид во однос на илјадници други ужаси?

Зошто јапонските тинејџери ја користат свастиката на социјалните мрежи?

Ја препознаваме како симбол на нацизмот и антисемитизмот, но свастиката е широко присутна во древните религии, вклучително и во делови на Азија, каде означува „среќа“ или „милосрдие“. Од пред некоја година младите Јапонци го актуелизираат симболот, веројатно несвесни за бремето коешто тој го носи.

Радоста на мавањето со снежни топки низ историјата

Зимата знае да биде сурова, но истовремено да носи радост секогаш кога ќе падне снег. Низ времето, просторот или културите мал број активности се универзални, а една од нив е борба со снежни топки.

Дали влегуваме во период на пост-теориска наука?

Класичната научна методологија која вообичаено подразбира најмалку три фази, хипотеза-предвидување-тестирање, како да почнува да се напушта. Сè е забрзано и во голема мерка препуштено на машинско учење. Дали ова е привремена ситуација или знак дека нештата веќе никогаш нема да бидат како во времето на Њутн?

Сретен Божиќ: Србинот помеѓу австралиските Абориџини

На „опашката“ на актуелните настани со Ѓоковиќ на далечниот континент, искрснуваат приказни за други Срби кои „заглавиле“ таму, овој пат по своја волја. Новостекнатото име на еден од нив на јазикот на абориџините значи „утринска ѕвезда“. Му го доделиле како благодарност за неговото писателско залагање за нивните права.

„Следоред“ или феноменот на фасцинираност од одвратни ликови

На вчерашното (9.10) доделување на Златните глобуси, серијата која кај нас е преведена со необичниот термин „Следоред“ (Succession) беше номинирана во неколку категории, а доби Глобус за најдобра серија од жанрот драма. Иако не е ни прва ни последна чии ликови се морално сомнителни, оној кој ќе заглави до доцна ноќе гледајќи ги „византиските“ сплетки на семејството Рој, чии членови си се пострашни внатрешни душмани од оние надворешните, не може а да не се запраша - зошто побогу го гледам ова?

Нов роман на Мишел Уелбек кој ги предвидува изборите во Франција во 2027

После „Серотонин“ од 2019, новата книга на Уелбек која излезе на француски на 7 јануари се вика „Уништи“. Во неа многумина препознаваат француски и европски политички фигури, меѓу кои и актуелниот претседателски кандидат, десничарот Ерик Земур.

„За едно сум сигурен“ (минисерија, 2020)

Тешка тема за психичко растројство, семејно насилство и обидот еден човек да пронајде смисла во реалност која се распарува по сите шавови. Микродозирањето со една епизода во интервали од по неколку дена сепак ја открива сета раскош на талентот на Марк Рафало и на приказна која зборува за повеќе отколку за поединечна судбина.

„Аномалија“ од Ерве Ле Телие

Добитник на престижната Гонкурова награда за 2020, тазе преведен на англиски, романот е мешавина на напнат трилер и мисловен експеримент, кој е пишуван како полу-готов сценаристички производ. Главни улоги во тој „филм“ имаат еден авион (или два се?), куп политичари и агенти, и луѓе кои поради мистериозна „аномалија“ во време-просторот мораат да си ги преиспитаат своите идентитети. 

Рецепти впишани на надгробни плочи

Наместо да ги кријат, некои луѓе одлучуваат да ги споделат своите најдобри рецепти „преку себе мртви“ - ставајќи си ги како епитаф. Главни се колачи кои потомците ги памтат како „заштитен знак“ на семејните прослави.

Како изгледал првиот скенер за магнетна резонанца?

Се викал Марк-1 и е првиот MRI скенер за цело тело кој се користел во клинички услови. Бил дизајниран и склопен во доцните 1970-ти, од физичари и техничари од одделението за медицинска физика на Универзитетот во Абердин, Шкотска.

„Гласот на господарот“: чудната приказна зад едно препознатливо лого

Кученцето кое стои пред фонограф е славен заштитен знак и лого на компанијата за производство на плочи RCA Victor. Истото, само како бронзена статуа и со грамофон се дава од страна на дискографската куќа ЕМИ на музичари или продуценти како награда по продадени повеќе од 100.000 плочи. Но приказната зад оригиналната слика е малку позната.

Најголемиот подарок што можете да го дадете

Непосветувањето внимание е форма на намерна дискриминација. Обратно, посветувањето должно и автентично внимание некому или на нешто е „најредок и најчист облик на великодушност“.

Инструмент на 2022: тапани

Од 2008, на почетокот на годината германскиот Музички совет Шлесвиг-Холштајн бира инструмент кому му посветува посебно внимание со организирање концерти и други настани. Оваа година честа му припаѓа на тапанот.

Што беше прво што го сонувавте во новата година?

И во нашата традиција она што се случува прво во новата година се смета за знак за она што ќе следи. Во јапонската традиција таков пророчки момент е првиот сон во новата година.

Новогодишни ветувања

„Цврсто решив - ветувања како овие горе/лесно е да ги даваш ама тешко се држат;/затоа им приоѓам со темпо “кон долоре“/за отстапувањата прекорно да не ми ’ржат.“

И на коњите им е Нова година, зарем не?

Во раниот 20-ти век во САД биле организирани божикни и новогодишни забави на кои главни ликови биле - коњи. Целта била да се поттикне свесноста за лошите услови на живот на овие сироти суштества, и да им се овозможи барем краток одмор.

„Повеќе книжарници отколку крави“: како книгите спасиле едно напуштено белгиско село

Пред околу 40 години, книгите извлекле едно белгиско село од сигурно пропаѓање и инспирирале формирање слични центри кои комбинираат туризам и читање. Сепак, денес тоа е повторно соочено со истиот ризик, затоа што во него веќе нема кој да чита.

На 1 јануари во јавен домен влегуваат „Вини Пу“, дело на Хемингвеј и голема аудио збирка

Во 2022 ќе згаснат авторските права за реобјавување, копирање и „ремикс“ на голем број дела, оригинално објавени во 1926.