Bookbox

Голем број зборови што секојдневно ги користиме имаат корени во античката митологија. Еден од нив е и зборот „паника“, чија историја нè води до богот Пан – заштитникот на дивата природа, овчарите и планините. Старите Грци верувале дека токму тој е виновен за ненадејниот страв што ги обзема и луѓето и животните, а тоа верување оставило трага и во современиот јазик.

Необична епизода од историјата на картографијата – приказна за измислените населби што картографите намерно ги внесувале на своите карти за да ги заштитат од плагијат, но и за еден „град на хартија“ што со текот на времето навистина станал дел од реалноста.

Се сеќавате на изразот „тандара броќ“?

Сега некои од помладите ќе мислат дека нешто измислуваме и дека зборуваме за некој далечен, бушмански јазик. Всушност станува збор за израз кој „на времето“ (поранешна Југославија) често се среќаваше во стрипови и цртани на српско-хрватски. Но никогаш не сме се запрашале што значи.

„Народна табла“ - како Француската револуција го измислила првиот билборд

Француската револуција не донела само политички и општествени промени, туку поттикнала и вистинска лавина од идеи за тоа како информациите побрзо и појасно да стигнат до народот. Во време кога една погрешно разбрана порака можела да има кобни последици, пронаоѓачите барале нови начини за пренесување на говорите, вестите и револуционерните идеи. Иако повеќето од овие необични уреди никогаш не биле реализирани, тие претставуваат фасцинантен доказ за тоа колку комуникацијата станала клучен дел од револуционерниот проект.

Букбокс читанка: „Мотори и слатка трева“ од Дру Хајден Тејлор

Постојат книги што не се обидуваат да нè убедат дека светот е поедноставен отколку што е. Напротив, тие нè потсетуваат дека зад секојдневието можеби се крие нешто што одамна сме го заборавиле. Таков е овој роман на канадскиот писател Дру Хајден Тејлор – топла, духовита и мудра приказна во која реалноста и домородните легенди се испреплетуваат толку природно што на крајот човек почнува да се прашува дали навистина постои јасна граница меѓу нив.

Британски музеј на медицинска историја повлече од каталогот остатоци од мртвородено африканско бебе

Музејот Ханторијан во својата колекција која е достапна на заинтересираните истражувачи до скоро имаше мртвородено бебе од африканско потекло. Истото е повлечено од каталогот (не и од збирката) по критика на британска писателка и авторка на нова документарна серија за човечките зоолошки градини од почетокот на 20 век.

Спорт-музика-спорт: Ерик Кантона ќе снима дебитантски албум

Најпознат е како фудбалер, eден од најдобрите на Манчестер Јунајтед на сите времиња. Но има и долга листа на актерски остварувања, што во театар и во серии, што на филм. Сега одлучил да се опроба и како пејач.

Славој Жижек предизвика скандал на Франкфуртскиот саем на книгата

Ситуацијата на Блискиот Исток е главна светска тема, а во согласност со тоа помина и отворањето на најголемиот саем на книгата во светот, франкфуртскиот Бухмесе. Со својот говор словенечкиот филозоф предизвика излегување од салата и протестни повици од голем број присутни, кои неговите зборови ги протолкуваа како оправдување на тероризмот на Хамас. 

Нов документарец му се помоча на Амазон

„Големата местенка на Амазон“ на младиот автор и провокатор Уба Батлер на креативен начин ја разоткрива експлоататорската политика на најголемиот онлајн трговец на светот, поради која вработените возачи мораат да уринираат во шише. Ако мислевте да појадувате симит-погача со газоза, одложете малку.

Букбокс гледаше на Киненова: „Чувари на формулата“ (2023)

Доколку е добро направен, филм за до сега нераскажана епизода од релативно блиското минато, која содржи доволно елементи на политички трилер и човечка драма, не може да не е успешен. Така е и со оваа екранизација на роман за „српскиот Чернобил“, кој ја доби главната награда за најдобар филм на вчера завршениот фестивал Киненова. 

Човекот кој го промовираше цртањето на телевизија пред Боб Рос

Од најраните денови на телевизијата во 1946 до 1960, Џон Неги секоја недела ја пренесувал истата порака - без оглед колку сте смотани или неталентирани, секој може да направи цртеж следејќи неколку основни принципи. Неговото име е неправедно заборавено.

Букбокс гледаше: „Конференција“ (Нетфликс, 2023)

Шведски хорор со моменти на комедија, од жанрот „слешер“, кој е истовремено остра критика на корпоративната култура и собирите од типот на тим билдинг. И овој почнува така, со тимот на куп, а завршува со тоа што повеќето од членовите се оправдано отсутни.

Како лимонадата му помогнала на Париз да се одбрани од чума

Дали жедта за лимонада, пијалокот кој го продавале децата по улици, го спасил францускиот главен град од целосно уништување во текот на епидемијата на Црната смрт? Дали габичната инфекција на житото довело до Крстоносните војни? Според книга на Том Нилон, трговец со антикварни книги и автор кој пишува за храна, сето ова е можно.

Сакаме вакво: када на расклопување од 19 век

Дали уживате во киснење во када (со вода стоплена на евтина струја), ама па на моменти посакувате да имавте поголемо купатило на сметка на местото што го зазема? Така размислувале креативни дизајнери од 19 век кои кадата ја ставале дури и во - дневна соба.

Франкфуртскиот саем на книга откажа церемонија на доделување награда на палестинска авторка

Неколку истакнати автори и издавачи од светот го обвинија Франкфуртскиот саем на книгата за „задушување“ палестински гласови, откако церемонија која требаше да се одржи во чест на палестинската авторка Аданија Шибли беше откажана поради актуелниот конфликт.

Букбокс гледаше на Киненова: „Опасни господа“ (2022)

Забавна крими-комедија која на едно место ги обединува најголемите имиња на полската литература и сликарство од крајот а 19 и почетокот на 20 век. Дури и да не ги знаете нивните биографии, доволно е да го замислите следново: Григор Прличев, браќата Миладиновци, Петар Мазев и Петре М. Андреевски се будат после пијана журка, а до нив има мртво тело на човек што не го познаваат. Како не ни текнало до сега, нели?

Кога превенцијата на катастрофи всушност предизвикува нови опасности

Во 1984 излезе книгата на Чарл Пероу, „Нормални несреќи“, која тврдеше дека прекумерното вградување на системи за безбедност и предупредување не дава резултати, односно дека тоа може да има и спротивен ефект, да ја зголеми сложеноста на системите и да создаде нови категории опасности. Од тогаш тоа многукратно се има потврдено. Меѓу другото и на Оскарите.

Сте чуле ли за народот Грико - етнички Грци од Италија?

Звучат необично, како Италијанци кои се обидуваат, ама не успеваат баш да зборуваат грчки. Всушност припадниците на народот Грико тврдат дека се потомци на големи средовековни па дури и древни грчки заедници кои некогаш постоеле на територијата на италијанските региони Апулија и Калабрија.

Лондончани во одбрана на уличната уметност направена од мастики

Поради генералка на Милениумскиот мост, делата кои уличниот уметник Бен Вилсон ги има правено последниве десет години треба да бидат отстранети. Во негова одбрана илјадници граѓани потпишаа петиција со која бараат тие да бидат заштитени.

„Фауст“ - прва во серија комеморативни монети со теми од германската книжевност

Едно од големите дела на германската книжевност, трагичната драма на Гете може да се толкува како предупредување, дека алчноста води кон катастрофа. Оттаму по малку е иронично што нејзините славни протагонисти, Фауст и Мефистофел, сега се наоѓаат на колекционерска паричка издадена од Министерството за финансии на Германија. Но по неа ќе следат уште седум, поврзани со други дела.

Идеја: СОС-линија за спасување предмети од семејното и културно наследство

Колку пати се случило предмети кои можеле да бидат дел од музејски и библиотечни колекции да завршат на буниште, затоа што сопствениците или не ја знаат нивната вистинска вредност, или ги немале вештините да ги реставрираат по поплава или пожар? Во Порторико смислиле единица за брзи интервенции за културно наследство, која пружа помош по повик.

„Секој за себе, а Бог против сите“: нов мемоар на Вернер Херцог

Пред нешто повеќе од една година пишувавме за дебитантскиот роман на Венер Херцог, „Светот на самракот“, посветен на јапонскиот војник кој 30 години не признавал капитулација по завршувањето на Втората светска војна. Сега славниот режисер има нова книга, овој пат мемоар, под интересен наслов, со уште поинтересни анегдоти кои и да се измислени вредат суво злато.

Како ефектно да формулираш забрана?

Еден мит со децении кружи низ националните паркови во САД - дека секој кој нелегално ќе земе парче фосилизирано древно дрво од таму ќе биде доживотно проколнат. Стотици луѓе кои го сториле ова подоцна зажалиле за делото и го вратиле украденото, заедно со писма во кои го изразуваат своето каење. Но една промена во тактиката на парковите почнала драстично да го намалува бројот на кражби.

Пердувеста симфонија - новозеландски оркестар свиреше за кокошки

Не се мисли на „кокошки“ во форма на шмизли од женски род, туку на реални домашни птици. На фарма во Нов Зеланд е компонирана и изведена композиција специјално за нив и нивната благосостојба. Ако се најде јунак, во околина на Скопје препорачуваме една фарма за кози, каде се произведува одлично сирење. 

Читачки клуб конечно ја заврши книгата што ја почна пред 28 години

Еднаш месечно во изминатите речиси три децении, режисерот Гери Фиалка, познат како соработник на Френк Запа, ги собирал членовите на својот книжевен клуб за да ја читаат „Финегановото бдеење“ на Џојс. Пред неколку дена тие конечно стигнаа до последната страница. Која изгледа дека и не им е баш последна...

Славниот диригент кој станал жртва на скандалозна врска со вештерка

Сер Јуџин Гусенс бил британски композитор и диригент, другар на Пикасо и на Стравински и човек со чие име се поврзува огромниот проект на изградба на Сиднејската опера. Истовремено, тоа е човекот кој загубил сè поради својата контроверзна врска со тн. „Вештерка од Кингс Крос“.

Букбокс читанка: „Трилогија“ од Јун Фосе

Три кратки, меѓусебно поврзани новели од овогодинешниот добитник на Нобеловата за литература, со истовремено мрачна и топла приказна која се одвива во студена земја. Патем, единственото дело од овој автор преведено на македонски, објавено во 2018. 

Колку чини планетата Земја?

Да, убаво прочитавте. Прашањето делува необично затоа што сметаме дека вредноста на нашата планета е непроценлива. Но еден астроном успеал да ѝ стави цена. Таа во моментов е превисока, но како што сме тргнале, наскоро може да биде на попуст.