Bookbox

Можеби сте забележале дека во Скопје во последно време често се организираат бувљаци или катчиња за размена на облека и други предмети. На еден таков наидовме на обемна книга во дебели корици, која со голема систематичност и интердисциплинарност одбележува 100-годишен јубилеј од првата поставена железничка пруга на територија на Македонија. Тоа што во 2023-та не излегло ново вакво издание, за 150-годишнината, покажува колку нештата се смениле. На полошо.

Српска авторка и патеписец која во 2011 година, на околу четириесетгодишна возраст, го напушта својот дотогашен стабилен живот и тргнува на патување околу светот – со велосипед. Во изминатите повеќе од тринаесет години таа има поминато низ повеќе од 50 земји на неколку континенти. На јутјуб можете да ја најдете под „Циклономад“.

Што значи зборот „дијабетес“?

Иако античките лекари немале пристап до современото знаење за телото и неговите биохемиски процеси, нивната способност за внимателно набљудување често доведувала до изненадувачки точни описи на болестите. Така е и со дијабетесот – состојба која старогрчките лекари ја препознале и опишале со голема прецизност, иако не ги разбирале нејзините вистински причини.

Слоуџамастан - најновата „држава“ во светот

Во свет во кој границите се строго исцртани, а државноста е прашање на политика, историја и моќ, постои и една поинаква „земја“ – создадена од фантазија, хумор и желба за бегство од секојдневието. Слоуџамастан, самопрогласена микродржава во пустината на Калифорнија, е токму таков експеримент.

Наставникот што се претставувал како адмирал (дур не го фатиле)

Во време кога авторитетот често се гради преку титула или униформа, границата меѓу вистината и претставата станува сè понејасна. Приказната за „лажниот адмирал“ звучи како сценарио за сатиричен филм, но всушност открива колку лесно симболите на моќ и престиж можат да создадат илузија што трае со години.

Кое е потеклото на зборот „тарифа“?

Според Дигиталниот речник на македонски јазик, тарифа е именка од женски род која означува систем од норми за плаќање на нешто - такса, награди и сл. Иако во моменто е актуелен во контекст на мерките на Трамп, зборот звучи некако ориентално, нели?

Предлог Оскарот за најдобар дизајн на каскадерски сцени да се вика „Том Круз“

Академијата за филмски уметности и науки објави дека од 2027 ќе почне да доделува Оскар за најдобар каскадерски дизајн. Веднаш тргнаа предлози за нејзиното име. 

Вистина воскресе: биолошки материјал создава нова музика по смртта на композиторот

Пред да почине во 2021, американскиот експериментален композитор Алвин Лусиер донирал крв за „Ревивификација“ - нова инсталација во Уметничката галерија на западна Австралија во Перт. Сега таа произведува негова новокомпонирана музика.

Човекот што со години ги собирал лапсусите на своите колеги

Мајк О'Брајан, еден од директорите на Форд Моторс, над една деценија - веројатно од што му било досадно - собирал изрази, метафори и лапсуси на негови колеги. Да ти е незгодно да отвориш уста пред него.

Звукот за старт на Виндоус 95-ка вклучен во Конгресната библиотека

Можеби не знаевте дека композитор на оваа „мелодија“, која на времето ја симболизираше револуцијата на личниот компјутер, е никој друг туку Брајан Ино. По нарачка на Мајкрософт тој направил дури 84 различни варијанти.

Исправувањето на две нозе нè направило помузикални

Фактот дека луѓето одат на две нозе е веројатната причина поради која сме развиле ритмички, музички и лингвистички способности, тврди ново истражување. 

Бред Пит во преговори за втора сезона „Адолесценција“

Продолжението на серијата на Нетфликс којашто руши рекорди би требало да фрли дополнителна светлина врз приказната на Џејми и како тој продолжува со животот по страшниот инцидент. 

Емпајр Стејт билдинг ќе позелени во чест на 100 годишнината од „Големиот Гетсби“

Пред еден век, Ф. Скот Фицџералд, точно на 10 април, го објави романот кој денес е класик. Во негова чест деновиве се одвиваат голем број настани, но и се повлекуваат паралели со современа Америка.

Се сеќавате на песната „Вамос а ла плаја“? Епа не била за одење на плажа

Има така весели песни кои биле и хитови, со заразни стихови на помалку разбирлив јазик, кои си ги потпевнуваме како да се наивни. А всушност...

Нетфликс ќе прави реално шоу од играта „Монопол“

Од глобален бренд до телевизиско шоу - една од класичните друштвени игри влегува во ново и храбро поглавје. Со оглед на тоа колку знае капитализмот да биде суров, очекуваме и сурова игра.

Ралф Фајнс ќе ја режира својата прва опера

Актерот кој ја засакал класичната музика и балетот кога го снимал филмот „Белата чавка“, ќе раководи со нова продукција на опeрата на Чајковски, „Евгениј Онегин“.

Измамникот кој продавал лажни витешки титули (со добра намера)

Во сите времиња и во сите простори има луѓе кои сакаат брзо да се искачат на социјалната скала, без труд и заслуга. Исто така има луѓе кои знаат ова да го искористат. Нешто за своја полза, а нешто за поголема идеја на привлекување внимание кон важни прашања.

Нова графичка новела според „Њујоршка трилогија“ на Пол Остер

Во 1994, „Град од стакло“ на Остер беше адаптирана во графичка новела и веднаш стана култна класика, објавена во над 30 изданија во светот. Но тоа беше само првиот роман во трилогијата, а читателите со години чекаа на другите два. Сега ги добиваат сите во комплет.

Заборавената поќерка на Клод - Бланш Моне

Бланш Ошеде Моне била француска сликарка, истовремено и поќерка и снаа на многу пославниот Клод. Историјата на уметност до сега не ѝ го има дадено соодветното признание. 

Букбокс читанка: „Три Марии“ од Оливера Ќорвезироска

На 2 април, на отворањето на фестивалот „Видик“, се случи промоција на третиот роман за возрасни на Оливера Ќорвезироска. Ова е адаптираниот говор кој притоа беше одржан, во склоп со разговор со авторката и актерски интерпретации на делови од книгата. 

„Њујоркер“ полни 100 години

Луциден, софистициран, за начитани и исто толку софистицирани. Њујоркер пред еден век го внел сето ова во американското новинарство, станувајќи препознатлив по својот амблем од првата корица - чичкото со монокл кој гледа во пеперутка.

Грција не му дозволи на Јоргос Лантимос да снима на Акропол

Новиот филм на Лантимос, „Бугоња“, со Ема Стоун, Џеси Племонс и Алисија Силверстоун, треба да излезе во ноември 2025. Една сцена од него требаше да се снима на Акропол. Но поради „несоодветната симболика“ за еден ваков цивилизациски значаен споменик, властите во Атина го одбија.

Што е тоа „синдром на високи булки“?

Терминот бил популаризиран во Австралија и Нов Зеланд во 1980-тите и означува луѓе со забележителен јавен успех кои прекумерно си ги промовираат своите достигнувања. Критиката кон ваквите луѓе се нарекува „сечење“ на онаа булка која отскокнува од другите, но е многу постар израз кој има врска со еден тиранин.

Зошто старите Римјани престанале да читаат книги?

„Никој веќе не чита книги“. Без оглед колку вистина има во овој исказ, сигурно сте го слушнале често во последниве децении. Е, ама истото сте можеле да го слушнете и ако сте живееле во Рим во доцната антика. 

Жените кои служеле вино на бојните полиња

Вивандиерките се заборавени феминистички икони на француската армија. Нивното алтернативно име било „кантиниерки“, а ако ова ви асоцира на кантина - место кадешто се пие - тогаш сте на вистинскиот пат. 

Човекот кого Русија го заборави во вселената

Се викал Сергеј Константинович Крикалев, космонаут-ветеран со 803 денови, 9 часа и 39 минути во вселената. Сепак, неговото име најчесто се спомнува во контекст на неговата необична мисија од 1991, кога бил заглавен на небото над 300 денови поради распадот на СССР.

Кога кучето на Стајнбек му го изел ракописот за „Глувци и луѓе“

Прашањето беше поставено во новото издание на хрватскиот милионер. Ќе беше уште посмешно ако книга со таков наслов изеле глувци. Ама и вака пустиот Тоби стана славен.

Последниот предизвик на вештачката интелигенција - хуморот?

Смислата за хумор е тежок тест за ВИ. Нашите апарати нема вистински да бидат „паметни“ додека не научат како да нè насмеат. 

Забранетата песна за ќерката на еден генерал што се продала во 90.000 примероци

„Варвара саноќ седи на Глифада/лови морски лаврак и црн бранцин/Со јадицата в рака чека/ макарата да заврти“. Навидум безопасна песна за девојка што фаќа риба. Всушност, исмевање на ќерка на еден опасен политичар, во опасни времиња.