Bookbox

Аманда Аскел уште на 14 години знаела дека сака да предава филозофија. Но тогаш не можела да претпостави дека нејзиниот единствен „ученик“ ќе биде еден чет-бот со вештачка интелигенција по име Клод.

Поимот „психопат“ е длабоко вкоренет во популарната култура, во филмовите и трилер-романите. Често го, или ја замислуваме како личност без совест, без емпатија и без емоции – некој што манипулира со другите и е склон кон насилство. Но според современи истражувања во психологијата и филозофијата на науката, луѓето кои ги нарекуваме психопати можеби не припаѓаат на посебна психолошка група, туку се многу различни луѓе со различни проблеми, карактери и животни приказни.

„Игри на репликација“ - како да се проверат грешките (или местенките) во научните публикации

Во време кога научните трудови влијаат врз јавни политики, здравствени препораки и образовни системи, се поставува суштинско прашање: колку се стабилни резултатите на кои им веруваме? Таканаречената „криза на репликабилноста“ откри дека значаен дел од истражувањата не ги издржуваат повторните проверки. Наместо да се прифати тоа како скандал, дел од научната заедница почнува да го третира како можност – да се врати науката кон нејзиниот основен принцип: проверливост. 

Наједноставниот јазик во светот со помалку од 150 зборови

Иако современите јазици имаат стотици илјади, па и милиони зборови, понекогаш сепак тешко ја изразуваме „суштината на животот“. Токму затоа вниманието го привлекува Токи Пона – вештачки создаден јазик со околу 137 основни зборови, кој се смета за еден од наједноставните во светот.

Што ако вештачката интелигенција ни открива нешта што не ги разбираме?

Во време кога вештачката интелигенција сè повеќе навлегува во научните истражувања, се поставува клучно прашање: што ако ВИ почне да открива знаење што луѓето не можат да го разберат? Како што шаховските компјутери одамна ги надминаа играчите, така и ВИ-системите би можеле да ја надминат човечката наука – но по цена на разбирливоста. А она што не може да се разбере, колку и да е корисно, не може ни да се примени.

Приказната за единствената жена во редовите на јапонските јакузи

Мако Нишимура e ситна жена која денес има околу 60 години, со нежно лице и долга брановидна коса. Сепак, таа не е традиционална Јапонка - тетовирана е до вратот и долж рацете, а ѝ недостасува и мал прст на ракта. Сите тие се знаци дека припаѓа на јакузите -озлогласената мафија, во која вообичаено нема жени.

Кога сто мачки го презеле Британскиот музеј

Неколку мачки во музејот уште од 19 век имале повластена работна позиција која вклучувала плата во пари, но и здравствена грижа и топол оброк. До моментот кога по Втората светска војна нивниот број толку се зголемил што работата станала сериозна. 

Колку треба да бидат вистинити биографските филмови?

Лиза Мари Присли била бесна откако го видела филмот на Софија Копола, кој го прикажува животот на нејзииното семејство. Вистинските ликови зад драмата „Мај декември“ исто така немале баш пофални зборови за истиот. Иако се готов извор на супер приказни, биографиите знаат да бидат ризични за екранизација.

Единствениот човек на светот со колекција постери од загубени миленици

Дон Болс, чиј прекар е Китен Спарклс, е музичар од Лос Анѓелес кој станал познат во 1970-тите како тапанар на пан-бендот Џрмс. Но едно негово хоби е необично, иако тој вели дека е и „морално сомнително“.

Малихерки и берданки: пазарот со оружје во 19 век

Во доцниот 19 век, поттикната од дезинтеграцијата на Отоманската империја, европската трка за вооружување создала глобален вишок оружје. Како да се реши тоа? Па да се продаде, „три за сто“, на легален, полулегален и скроз нелегален начин. Македонските револуционери многу добро го знаеле ова.

Кијану Ривс објавува роман во соработка со Чајна Миевил (и на лето ќе свири во Србија)

Станува збор за новa историско-фантастична книга на актерот, кој е „спин-оф“ на неговата серија од 12 стрипови под наслов „БРЗРКР“. Повторно главен лик е бесмртниот херој Берзеркер, но против кого овој пат ќе се бори останува да видиме. 

Букбокс читанка: „Негувателката и професорот“ од Јоко Огава

Топла приказна за самохрана мајка која чува стари лица и нејзиното необично пријателство со возрасен математичар чие помнење трае само осумдесет минути. Според неа во 2006 е снимен и истоимен филм.

Прво „паметно“ огледало за ментална благосостојба

Од 1967 во САД се организира годишен трговски Саем за потрошувачка технологија (Consumer Electronics Show, CES), кој оваа година се одржа во Невада од 9-12 јануари. Некои од пронајдоците најавуваат што ќе се случува на технолошко-социјален план не само во годината што е пред нас, туку и во следните години. Еден од нив посебно ни треба.

Јапонската новогодишна супа што е опасна по живот

Јапонците со радост ја дочекуваат Новата година со различни адети, меѓу кои и подготовка на посебно јадење, наречено озони. Во него има едно вкусно оризово тесто чие тегнење треба да симболизира долг живот. Иронично, ама тоа често предизвикува гушење, особено кај постари луѓе. 

Геометријата на нашите односи со другите луѓе

Некои од нашите пријатели ни се „блиски“. Други ни се „далечни“. Но ваквите просторни описи на нашиот социјален живот се повеќе од само метафори. Tие не само што го отсликуваат нашето конципирање на просторот, туку и обратно, можат да послужат за тој да стане похуман.

Наполеон сакал небањати?

Малку е неправедно кога си бил освојувач, цар, социјален реформатор, основач на првата централна банка и еден од најславните војсководци на сите времиња, луѓето да се бават со твоите сексуални преференци, и притоа да утнат. Ама па, славата си има свој данок.

Сајт кој овозможува да си направите своја амбиентална „врева“

Сакате да блокирате звук на бучни колеги или на што и да е што ви одзема внимание од работата, или да си направите фина, релаксирачка атмосфера? Популарен избор е тн. „бела врева“ (звуци кои фрекфенции кои луѓето можат да ги слушнат, „сплотени“ на иста висина на тон). Но еден сајт нуди и покреативни комбинации.

Џим Џармуш на 70 објавува дебитантски албум

Филмскиот херој на голем број генерации вели дека филмската индустрија е мртва и се свртува кон нешто што всушност и отсекогаш му било љубов - музиката, подмножество „дрон рок“.

Што нема да гледаме: едночасовно шоу со Џорџ Карлин генерирано со ВИ

„Ниедна машина нема да ја замени неговата генијалност“, изјави ќерката на комичарот и остар социјален критичар Карлин, повеќе од 15 години по неговата смрт, откако неодамна осамна негово шоу генерирано од вештачка интелигенција. И на невидено ќе се согласевме, а на (дури и малку) видено уште повеќе.

Тажната приказна за актерката што ѝ го позајмила гласот на Снежана во славниот цртан на Дизни

Ако сте растеле со цртаните со Дизни, сигурно се сеќавате на милниот глас на Снежана во истоимениот цртан филм со седумте џуџиња. Би било некако логично актерката која ѝ го позајмила гласот да е славна, а нејзиното име да е влезено во историјата на филмот. Ама за разлика од бајките, во реалноста не секогаш нештата завршуваат среќно.

Конечно дешифриран мистериозен текст најден во свилен фустан од 19 век

Пред 10 години, археолог и колекционер на стари фустани пронашла две оштетени парчиња хартија во скришен џеб на фустан кој датира од средината на 1880-тите. Мистериозната порака која претходно звучеше како да излегла од „Сомнително лице“ на Нушиќ, сега е декодирана.

Kaко лубениците станаа симбол на солидарноста со Палестина

Како реакција на актуелната војна помеѓу Израел и Палестина и различните дебати поврзани со неа, луѓето користат слики од лубеници за да искажат поддршка со Палестинците. Зошто токму лубеница?

Вистинската трагедија која го инспирирала шпанскиот филм „Општество на снегот“

На 13 октомври 1972 лет на уругвајски авион од Монтевидео до Сантјаго во Чиле се срушил во Андите, со 45 патници и екипаж. Целиот настан станал познат како „Чудото на Андите“. И денес тој инспирира бројни документарци, книги и играни филмови, како овој, кој е шпански кандидат за Оскар.

„Хауг!“: измислениот индијанско-англиски во холивудските филмови

Рано утрово, 8.1., на доделувањето на Златните глобус, Лили Гледстоун ја доби наградата за најдобра актерка во драма за „Убијци на цветната месечина“. Со тоа влезе во историјата како првиот домородно американски актер кој го добива престижното признание. Говорот го започна на јазикот на нејзиното родно племе, Блекфит. И не пропушти да ги спомне јазичните стереотипи кои долго време важеле во холивудската продукција во портретирањето на овие народи.

Книгата што се продавала по 1000 примероци неделно во - 1903-та!

На преминот од 19 во 20 век најбарана книга во американските библиотеки не била некоја класика, туку роман на британска авторка, во која девојка со нежна природа се бунтува против социјалните стеги. Kритичарите ја опишале како површна, но продажбата одела како луда и од авторката направила милионер.

Реиздаден најдобриот џез концерт на сите времиња на кој Чарли Паркер од зорт свирел на пластичен саксофон 

Пред повеќе од 70 години, Чарли „Брд“ Паркер свирел со четворица легендарни колеги, последен пат на исто место и во исто време. Инструментот бил скромен пластичен саксофон, но не поради финта, туку затоа што претходно морал да го заложи својот. 

Букбокс гледаше: „Божикните сирачиња“ (The Holdovers, 2023)

Новиот филм на Александар Пејн со ѕвездата на еден од неговите најдобри филмови, „Скршнувања“ (Sideways), како да е излезен од некоја друга ера. Иако сниман среде студенилото на интернат напуштен поради божикните празници, тој зрачи со топлина и човечност, без да биде патетичен.

Расел Кроу тврди дека е потомок на последниот човек егзекутиран со отсекување глава во Англија

Славниот актер вели дека истражувајќи го своето потекло, сфатил дека е роднина со 11-тиот лорд Ловат, кој умрел (поточно бил убиен) во Лондонската кула во 1747. Со неговиот лик и дело е поврзан и еден идиом во англискиот јазик, а има врска со громогласно смеење, до толку што притоа можеш да ја загубиш и главата. 

Мозоците ни бараат линеарна приказна

Драматурзите, сценаристите, писателите, режисерите, сите тие може да си играат со оските на времето за да создадат „интересно“, односно драмски ефект. Но колку и да е временски испретумбана приказната, ние вложуваме напор да ја подредуваме, за да ја разбереме и за да можеме да ги предвидиме следните настани.