Bookbox

Често мислиме дека современата стоматологија е нешто сосема ново и дека луѓето од античките времиња живееле со расипани заби. Но историјата покажува поинаква слика. Уште старите Египќани и Вавилонци користеле примитивни четки за заби и пасти направени од природни состојки, а некои нивни рецепти биле изненадувачки напредни.

Начинот на кој политичарите зборуваат за војна отсекогаш откривал многу повеќе од самата воена стратегија - тој покажува какви вредности сакаат да одбранат и каква слика за светот нудат на своите граѓани. Некогаш лидерите ја оправдувале војната со зборови за мир, слобода и достоинство. Денес, сè почесто, сериозните говори се заменуваат со груб јазик, филмски цитати и агресивни пораки што повеќе личат на сцени од акционен блокбастер отколку на државничка реторика. 

Каква врска имаат кодоши со смокви?

Зборот „сикофант“, кој денес во повеќе јазици е преземен со значење човек што лицемерно им ласка на моќните и богатите за лична корист и кодоши други, има необично потекло и тоа директно од античка Грција и од трговијата со еден од најважните производи за тогашната економија.

Мавање коли и вадење сопствени заби – чудните начини на кои актерите влегуваат во улога

Актерската посветеност понекогаш оди многу подалеку од учење текст и појавување пред камера. Некои актери имаат навистина необични начини да „влезат“ во ликот што го играат – од слушање музика за време на снимање, до вадење заби, кршење автомобили и опсесивно размислување за тоа каква салата би нарачал нивниот лик.

Писател? Ако, нешто да се работи

Покрај малиот број автори кои „успеваат во животот“ и можат не само да се издржуваат туку и добро да печалат од својата работа, мнозинството кои пишуваат затоа што не можат а да не го прават тоа работат нешто друго во таканаречениот секојдневен живот. Голем број од нив биле толку сиромашни што да можат да се разбудат денес би се чуделе што во меѓувреме нивните книги станале класици.

Животните кои можеби ќе постојат за милион години

Стаорци-китови кои живеат под вода. Богомолки со големина на кучиња. Научниците се обидуваат да ја замислат идната еволуција на животот на Земјата.
А човекот? Што човекот?

Пропаганда од Втората светска војна според која морковите овозможуваат гледање во темница

Денес науката е согласна дека морковите, поради високата доза витамин А (во форма на бета каротин) се добри за очите. Но има мала разлика помеѓу „ок е“ и „има супер-моќи“. Оваа финеса послужила за сојузничка пропаганда во текот на Втората светска војна.

Франција воведува закони за заштита на своите книжарници од Амазон

За време на трите строги карантини во Франција, владата ги поддржа малите книжарници со тоа што им ги надомести трошоците за транспорт за онлајн нарачки и на тој начин спаси од пропаѓање 70% од нив. Но сега ќе оди и чекор понатаму.

Универзитетската професорка која со години живеела во шатор

Високото образование на глобално ниво е обвиено во мит на престижност и добра ситуираност. Речиси е невозможно да се убеди некој вон академската заедница дека вистината е поинаква. Некогаш и многу поинаква.

„Стиховите“: нова книга на Пол Мекартни

Во два тома, убаво спакувана во кутија, и скоро 1000 страници, новата книга на Пол Мекартни се состои од сите стихови на песните кои тој ги напишал во текот на самостојната кариера и со Битлси, но и приказни за секоја од нив.

Речникот Меријам-Вебстер само за октомври додаде 455 нови зборови

Пандемијата ја засили комуникацијата онлајн, па лексикографите (се мисли на оние кои будно следат и ги регистрираат динамичните промени) имаат полни раце работа.

„Лигња“ - нова криптовалута инспирирана од Сквид Гејм

Веднаш по веста дека на пазарот на криптовалути излезе нова под името Сквид, нејзината цена порасна од 1 цент (на 26.10) на 2,34 долари (денес, 29.10). Се проценува дека нејзиниот вкупен обем на пазарот е околу 184 милиони долари. 

Контроверзи на Франкфуртскиот саем на книга поради присуство на радикално десничарски издавач

Најголемиот саем на книгата во Европа привлече внимание не (толку) поради некој нов наслов или присуство на популарен писател во Франкфурт, туку поради штанд на издавач за кои некои велат дека е водач на германска радикално десничарска група.

Човекот кој успеа да го отвори сефот на Принс

Се вика Деј МекОми, прескромен човек и професионалец, кој специјализира во отворање нешта кои никој друг не може да ги отвори. Помеѓу сите предизвици во текот на неговата кариера, еден бил исклучителен, и тоа не само поради сопственикот на сефот.

Скандалот околу новопронајдените дела на Селин

Денес се смета за еден од најзначајните француски писатели на 20 век. Но неговиот потврден антисемитизам при крајот на Втората светска војна го принудил да избега од земјата, оставајќи зад себе куп ракописи. Сега тие се предмет на судски спор и на медиумски скандали.

Солнченце захаја (документарен, 2020)

Како би се чувствувале ако некој ви каже дека „Ав, ав Шарко лае“ не е за куче? Или дека не постои воз за Кочани (кој носи деца помочани)? Излажани. Разочарани. Зачудени? Токму тој ефект го има овој филм за оние растени во поранешна Југославија со една словенечка, народна песна. 

Во 19 век на Гибралтар преживеаните од жолта треска користеле „пасоши“ за да го докажат својот имунитет

Реакцијата на епидемијата на „жолта треска“ на Пиринејскиот полуостров од 19 век е многу слична на она што се случува денес. Што не е баш комплимент за тоа колку напреднале методите за справување со заразните болести. 

100 нешта кои ги загубивме поради интернет: во слава на неуспешните фотографии

Денес е реткост човек да види лоша слика. Дури и кога нема да се погоди, таа веднаш се брише. Зошто ни е нешто помалку од совршено? 

Книжевната рубрика на Њујорк Тајмс слави 125 години

На 10 октомври 1896 Њујорк Тајмс прв пат вовел рубрика за книги, која во 1911 почнала да излегува како посебен додаток во неделното издание на весникот. Таа во текот на своето долго постоење станала една од највлијателните публикации за книжевни рецензии во светот.

„Дебелата Розика“: приказната за жената тешка 270 килограми

Во ноември 1929 во Белград пристигнала необична атракција - жена тешка 270 килограми, за која весниците пишувале дека ѝ се потребни две столици за да може да седне. Тие повикувале народот да ја види во живо, а влезницата чинела два динари. 

Историјата на трагични инциденти во текот на снимање

Вчера, 22.10, Алек Болдвин случајно ја застрелал Хајлина Хачкинс (42), директор на фотографија на нов филм кој се снимал во Ново Мексико. Ваквите настани се ретки, но се случувале и претходно.

„Цвеќиња на водата“ (документарен, 2021)

Нашата колективна меморија за трауматични настани, особено од поблиското минато, делува како онаа на златна рипка. После првичниот шок, сочувството, бранот обвинувања и френетичните коментари по социјалните мрежи, нештата спласнуваат. Луѓето погодени од природната катастрофа или последиците на човечката негрижа мораат сами да си го најдат патот. 

Бизарната атракција на коњи што скокаат во вода

Во средината на 1880-тите на пристаништата во САД и Канада се организирале претстави чија главна точка била тоа што коњ бил качуван на скокалница некогаш висока и 20 метри, и бил теран да се фрла во водата. Среќа за коњите што денес луѓето имаат поинакви занимации.

50 години „Дваесетти век“

Станува збор за серија книги започната во поранешна Југославија, позната како „Библиотека ХХ век“, преведени и оригинални дела од теоријата на општествените и хуманистичките науки, која и кај нас за многумина овозможуваше увид во историјата и современите тенденции на овие науки. 

Грчката литература за деца не е во контакт со реалноста

Нова студија спроведена од грчка невладина организација истражила над илјада наслови објавени во Грција помеѓу 2010 и 2020 година за деца од 4-12 години. Заклучила дека тие се полни со стереотипи и неинклузивност. Како и секогаш - какво општество, такви книги за деца.

Морничавата историја на користење делови од човечки тела како лек

Две книги од областа на историјата на книжевноста и медицината откриваат дека мумифицираните и свежите човечки остатоци биле вообичаена состојка на лековите. И тоа не така одамна.

Од „Трнорушка“ до „Ганс енд роузис“: моќниот симбол на ружата

Нова книга на Ребека Солнит (излезена вчера, 19.10), под наслов „Ружите на Орвел“ почнува од неговата градина во селото Волингтон, каде таа при истражувањето наишла на расцветани рози кои тој ги посадил пред 80 години. Од тука следи приказна за врската на хобито на Орвел со неговите политички ставови, но и за значењето на ружите во историјата и книжевноста.

25 години подоцна: „Аферата Сокал“ најави морничава иднина

Во 1996 професор по физика објавува тотално бесмислен текст во водечко списание за постмодерни студии. Од сегашна перспектива тоа е најдобрата епизода на „царот е гол“ во модерната интелектуална историја. Но, за жал, и визионерско предвидување на она што се случува денес, по две и пол децении.

Maлата Амал- куклата бегалец која испешачи 8000 километри

Во јуни оваа година започна еден од најамбициозните уметнички проекти кои некогаш бил направен - голема кукла која требаше да пропатува од сирско-турската граница до Манчестер, во склоп на театарско шоу направено како знак на солидарност со бегалците и барателите на азил.