Bookbox

Кога Лионел Меси го крена трофејот на Светското првенство во 2022 година, тој момент за него и за милиони навивачи беше влез во фудбалска вечност, како што претходно било за легенди како Диего Марадона, Зинедин Зидан, Роналдо Назарио и Бастијан Швајнштајгер. Но, златниот трофеј чие кревање предизвикува транс не бил отсекогаш истиот.

Од античкиот Рим до средновековна Англија и царска Русија, историјата е полна со драматични конфликти меѓу татковци и синови. Борбите за власт, различните карактери, љубомората и амбициите честопати ги претворале семејните односи во вистински политички и лични пресметки. Некои од овие судири завршиле со бунтови, предавства, па дури и смрт, оставајќи длабока трага во историјата. 

„Да даде Господ...“: клетва стара 2.000 години откриена во Холандија

Археолозите во Холандија открија необичен римски артефакт што фрла нова светлина врз верувањата и магиските практики во античкиот свет. Станува збор за мала оловна плочка со испишани клетви и повикувања на божества и демони, која била користена за нанесување штета на непријатели. Истражувачите се особено заинтересирани од необичната комбинација на јазици и културни влијанија што се забележуваат во натписот.

Паноптикон: малку познатиот затвор на Крф инспириран од визија на британски филозоф

Паноптиконот (еден можен превод - Севид) е еден од најпознатите архитектонски и општествени концепти во историјата. Замислен кон крајот на 18 век од британскиот филозоф Џереми Бентам, тој требало да биде револуционерен модел за затвори, болници и други институции. Денес овој концепт најчесто се споменува во дебатите за надзор, контрола и приватност, но неговите траги можат да се пронајдат и во реални градби, меѓу кои и еден затвор на грчкиот остров Крф.

Манастири како кредитори: пред банките, пари позајмувале калуѓерки

Кога ќе се спомене средновековното банкарство, повеќето луѓе помислуваат на трговци, благородници или богати семејства. Но во средновековна Виена важна улога во финансискиот живот на градот имале и женските манастири. Во време кога модерни банки сè уште не постоеле, калуѓерките не само што управувале со значителни средства, туку и позајмувале пари, финансирале имотни трансакции и придонесувале за стабилноста на градската економија.

Гробиштата од „Добриот, лошиот и грдиот“ се вратија од мртвите

Нов документарец оддава признание на обожавателите на славниот шпагети вестерн, кои со макотрпна работа ја реставрирале локацијата каде се одвива неговата антологиска сцена.

Вал Килмер го промовираше „Граѓанинот Твен“

Понекогаш актерите си имаат некаква страст која сакаат по секоја цена да си ја остварат, без да трчаат по продуценти, да собираат екипа и да зависат од нечие туѓо сценарио. Вал Килмер си финансираше, режираше, ја напиша, и играше во претстава посветена на славниот американски писател со бушава коса и остар јазик, чија премиера се случи 2013. Сега го промовира и филмот направен од претставата.

Оливера, Калина, Јана: три книги од македонски авторки

Пред некое време во рубрикава промовиравме четири книги, од четворица машки автори. Како што беше ветено, сега се на ред жените.

Достоевски „раскажан“ низ архитектура

Како би изгледал расказот на Достоевски, „Бели ноќи“, доколку тој би бил архитектонски проект? Би бил висококатница од чиј врв, барем за миг, би можеле да го сведочиме последниот сончев зрак пред осаменоста на самракот. 

Даниел Деј Луис го напушта актерството

Вакви негови изјави додуша имаше и претходно, и се однесуваа на подолги, неколкугодишни паузи помеѓу проекти. Ама сега изгледа е за стално.

Парламентарците на Макрон како да се ликови од книги

Во неделата партијата на францускиот претседател постигна голема победа на парламентарните избори. Еден од неговите адути - кандидати кои собрани на куп, делуваат како ликови од некој необичен француски роман.

По 46 години Јоко Оно стана ко-автор на „Замисли“

Aмериканската асоцијација на музички издавачи, на свеченоста оддржана во Њујорк по повод 100 години од нејзиното постоење, ја прогласи Оно за ко-автор на хитот на Ленон од 1971, Imagine.

Начинот на којшто црташ круг кажува нешто за културата од која потекнуваш

За почеток, на лист хартија или во мислите нацртајте круг. Почнавте од врвот или од долу? Се движевте во правец на часовникот или спротивно од него? Веројатно никој од нас не размислува додека ги прави овие движења. Но собраните податоци од кругоцртачи низ светот покажува дека токму оваа активност содржи важни информации.

Дигитално реставрирани 100 години старите четки на Мунк

Адоби го најави „Тајни богатства на креативноста“, прв проект од ваков вид кој за почеток дигитално ќе ги рекреира над еден век старите четки на Едвард Мунк, со надеж дека ќе инспирира нови генерации мајстори-сликари.

Дали нобеловиот говор на Дилан е всушност плагијат?

Од 78 реченици во говорот кој беше снимен само аудио, без да биде дозволено објавување официјална транскрипција, десетина се речиси целосно препишани. Ама не од друг Нобеловец туку од сајт на кој има кратки содржини на лектири за учениците да не мора да читаат. Нам ни изгледа дека Боб (пак) малку ги заеба Швеѓаните.

Мишки и дињи: мирисно читање на Џејмс Џојс

На денот кога традиционално се чествува Џојс низ светот, за неговиот однос кон сетилото за мирис, кое е само „канал“ за филозофско разгледување на теми поврзани со општеството, сексуалноста и смртта. Внимание за почувствителните: текстот труе на пот, усмрдена риба, ама и на слатки дињи. 

Израелскиот автор Дaвид Гросман добитник на Меѓународната Букерова награда за 2017

Романот „Коњ влегува во бар“ е втор по ред кој ја добива Меѓународната Букерова награда по промената на пропозициите вo 2016, кои подразбираат братско-сестринска делба помеѓу авторот и преведувачот на неговото дело на англиски.

Уметници садат овошни дрвја за поубави (и поздрави) градови

„Паднати овошки“ (Fallen Fruit) е уметнички колектив чии членови садат овошки во јавни простори за секој да може да си набере од нив. Освен што се овошни „оази“ среде урбаните средини, тие се и убави уметнички инсталации.

Најголемиот трол на Трамп на Твитер: речник на англиски јазик

Можете да замислите ситуација во која наши лингвисти, преку профил на Речникот на македонскиот јазик, на социјални мрежи ги корегираат политичарите низ поучни но и комични постови? Ни ние. Ама некои други лингвисти го искористија моментот за да поделат по некоја лекција.

Нов проект на Инариту: виртуелна реалност која симулира како е да се биде бегалец

Aлехандро Гонзалес Инариту, прв Мексиканец кој беше номиниран за Оскар (за „Вавилон“ во 2007), подоцна доби два, за „Човекот-птица“ и за „Повратникот“. Сега има нов проект, кој не е (само) филмски.

Најконзервативната христијанска заедница во САД издаде родово-неутрално Свето писмо

Јужните баптисти, најголемата протестантска деноминација во САД и истовремено едни од најконзервативната христијанска заедница во оваа земја, со децении проповедаа буквални пристапи кон Библијата. Но нивниот неодамнешен превод покажува дека и кај нив ставовите почнуваат да се менуваат.

Мачорот што стана автор на стручен текст од физика

Не знаеме што е поневеројатно за повеќето од нас, дали одеднаш да станеме мачка, или да објавиме текст во престижно списание од областа на физиката. До сега овие две работи комбинирано му успеало само на едно суштество на четири нозе, со девет животи.

„Тампопо“ (Глуварче, 1985)

Што се случува кога ќе се спојат јапонска комедија, филозофија и еротика со храна? Откачен филм после кој сигурно ќе почнете да пребарувате рецепти за „рамен“.

150 години од раѓањето на Френк Лојд Рајт

Роден на 8 јуни 1867, Рајт е еден од највлијателните архитекти на 20 век, радикален дизајнер отворен за нови технологии, но и оригинален теоретичар кој ги спојува природата, урбаното планирање и социјалната политика. Одбележувајќи век и пол од неговото раѓање њујоршкиот МоМА ја отвори изложбата Лојд Рајт на 150: распакување на архивата.

Познати кражби на книги

Од сите работи кои можат да се украдат, криумчарат, продадат, книгите некако не се првите на кои човек би помислил. А сепак вакви случаи не само што имало туку има и денес, а во игра најчесто се и големи пари, и интерес за она што се води како „исчезнато“ од страна на академските кругови.

Чистачот кој собирајќи книги по контејнери отворил библиотека

Човекот се вика Хозе Алберто Гутиерез и е чистач од Богота, Колумбија. Има завршено само основно, но неговата библиотека содржи повеќе од 20,000 фрлени книги.

Eкстремите на политичката коректност: кога инспирацијата се толкува како кражба

Ако успешен македонски уметник прави филигран или креира облека инспириран од локалната традиција, тоа се смета за промовирање на истата. Кога тоа го прави (не-домороден) канадски уметник, тогаш тоа е расизам, плагијат, кражба. Можна ли е уметност во такви услови?

Kaко да научиш да пишуваш како најдобрите? Прекуцај ги.

Една од најголемите инспирации на Хантер С. Томпсон додека ја пишувал „Страв и треперење во Лас Вегас“ била „Големиот Гетсби“ на Фицџералд. За да се внесе во процесот на работа на авторот кого го почитувал, тој сакал да почувствува како е и физички да ги куцаш истите зборови.

Дилан конечно го одржа говорот по повод добивањето на Нобеловата

Од октомври 2016 па наваму Нобеловиот комитет сигурно сто пати зажали што му ја додели престижната награда на човек што прави сè за да им покаже на тоа Швеѓаните дека ич не му чуе за ваквите почести, ама на еден џентлменски начин, како што и доликува на „стара коска“. И да им ги земе парите.