Bookbox

Нашата навика да копаме по гајбите со стари книги на сè почесто организираните настани со продажба и размена на стари книги низ градов, ни донесе уште еден „бисер“ - збирка статии објавени во 2001, во кои се истражува феноменот на забраните во поранешна Југославија и независна Македонија на театарски претстави, книги и полемички текстови. За некои од нив знаевме, но други навистина нè изненадија, дури и насмеаа.

Со смртта на Дејвид Хокни на 88 години, светот на уметноста загуби еден од своите највлијателни и најиновативни творци. Британскиот сликар, графичар и фотограф, кој остави длабока трага во уметноста на 20 и 21 век, беше препознатлив по својата смела употреба на боите, необичните перспективи и постојаната подготвеност да експериментира со нови технологии. А живееше во духот на слободата кој го промовираше и во своите дела.

„Битката за Сантјаго“ - фудбалскиот натпревар што ги иницирал жолтиот и црвениот картон

Фудбалот денес е еден од најпопуларните и најпрофитабилни спортови во светот. Играчите заработуваат милиони, клубовите се во сопственост на милијардери, а натпреварите привлекуваат огромно внимание. Иако страстите често се разгоруваат, фудбалот генерално не се смета за насилен спорт на теренот. Токму затоа ретките инциденти на екстремно насилство остануваат запаметени во историјата.

Букбокс гледанка: „Амели или карактерот на дождот“ (анимиран, 2025)

Филмот, кој беше номиниран за Оскар за 2026, ја буди носталгијата по детството и потсетува колку силно раните искуства и луѓето што ги среќаваме во тие години го обликуваат нашиот идентитет. 

Жртви на преработеност имало и во 19 век - лекот бил „легитимно безделничење“

Денес зборуваме за „брнаут“, ментална и физичка исцрпеност предизвикана од постојан притисок, прекувремена работа и неможност да се исклучиме од обврските. Но иако поимот изгледа современ, луѓето се соочувале со слични проблеми и пред повеќе од еден век. Викторијанците како лек препорачувале нешто што и денес би звучело како добра идеја: неколку месеци, па дури и години, поминати на сонце покрај Медитеранот.

Што е полошо: да жалиш за нешто што си го направил, или за нешто што не си го направил?

„Што ми требаше“. „Ех како го пропуштив“. Со што е потешко да се живее - со погрешен чекор или со пропуштена можност?

Зошто „се потам како свиња“ е погрешно?

Лепливо, смрдливо, грдо. Обично вака се чувствува човек кога е испотен, вложувајќи голем напор за да ги скрие или отстрани последиците од еден физиолошки процес, без кого не би преживеале на топло.

Нов парфем инспириран од филм на Бергман

Драмата „Персона“ од 1966 е едно од Бергмановите најенигматични дела, тема на голем број анализи. Но сега тој се реинтерпретира како - парфем.

Предизвик за археологијата на иднината: како да се конзервираат предмети од пластика?

Касетофони, предмети за домаќинство, играчки, па дури и цели автомобили. Сите тие се наследство од 1990-тите кои треба да се најдат во колекциите на музеите посветени на дизајнот и на историјата воопшто. Но кои се најдобрите начини да се сочува овој материјал?

Спорт и политика: како изгледале олимписките игри во средниот век?

Вообичаено мислење е дека Олимпијади во средниот век едноставно немало. Но тоа не е сосема точно - меѓународни спортски натпревари сепак се одвивале, со трки со кочии и рицарски дуели.

УНЕСКО му го одзеде на Ливерпул статусот на светско културно наследство

Заканата стоеше уште од 2012, и еве, се оствари. Образложението е дека долгогодишниот градежен развој предизвикал „неповратен губиток“ на историската вредност на викторијанските пристаништа.

Последната хавајска принцеза - „мајката“ на модерното сурфање

Брилијантна, убава и изиграна. Вака ја опишуваат последната хавајска принцеза Каиулани.

Скандалозниот германски експеримент во кој сирачиња биле вдомувани со педофили

Се викал „Проект Кентлер“, според германскиот психoлог Хелмут Кентлер кој бил негов творец. Експериментот предвидувал намерно доделување бездомни деца од западен Берлин на мажи-педофили, со образложение дека тие „навистина ќе ги сакаат“.

Протестната Олимпијада која никогаш не се случила

Левичарската реакција на игрите од 1936 организирана во нацистичка Германија била откажана поради Шпанската граѓанска војна.

Најмалерозната железничка станица станува хотел

Некогаш ја викале „планинскиот Титаник“, но слично како и со бродот, и оваа железничка станица на француско-шпанската граница станала метафора за пропаднатите грандиозни амбиции на човечкото градителство.

Kучињата на Тилда Свинтон ја добија кучешката награда на Канскиот фестивал

Во саботата вечер беше прогласен добитникот на Златната палма за оваа година, филмот „Титан“. Но една малку поинаква награда која се доделува од 2001, на последниoт петок од фестивалот, е подеднакво очекувана во круговите на љубителите на кучиња (а кој знае, може и од страна на самите животни).

Теофил Панчиќ: Клима-уредот е мојот 21 век

За некои од нас, децата на доцниот дваесети век, новиот милениум почна - или се најави некоја година претходно - со компјутерот, интернетот, мобилните телефони, со секакви виртуелности. Мене ми почна многу поскромно, но потемелно: со клима-уредот.

Корнел Вест даде отказ од Харвард

Филозофот и активист го најави своето заминување во март, но сега го објави и писмото со кое дава оставка, во кое како причини ги наведува „површниот диверзитет“ и „духовната мувла“ кои според него владеат во оваа престижна институција.

„Борген“ (серија, 2010-2013)

Нарекувана европска „Куќа од карти“, ова е серија за политичарите како професионалци, но и како луѓе. Најинтересни се замислените споредби со нашите.

Седум филмови од Кан за кои се зборува

По минатогодишното откажување поради пандемијата, овогодинешниот фестивал кој е во тек нуди нови модни трендови, но и филмови кои едвај чекаме да ги видиме.

Апчиха!: хорор приказни на архивисти на скапоцени документи

Што губи историјата кога еден текст кој има историска вредност ќе биде уништен, не во погром или од природни катастрофи, туку поради банален несреќен случај?

Единствениот антрополог на списокот од 50 највлијателни мислители во 2021

На списокот кој го објави списанието Проспект, помеѓу педесет влијателни имиња има само еден антрополог. Таа применува методи типични за оваа дисциплина на поле, кое не е баш типичен домен на антропологијата - финансиските пазари, компаниите и институциите.

Најзагрозениот звук на светот

Во свет кој никогаш не бил погласен, Гордон Хемптон поминал повеќе од 40 години зборувајќи за важноста на спасувањето на тишината. Ќе замолкне ли еднаш светот за да го, и за да ја слушне?

„Џепниот Херкул: Наим Сулејманоглу“ (2019)

Седумкратен шампион во кревање тегови и трикратен добитник на златен медал на Олимписките игри, тоа е еден од најславните спортисти на сите времиња. Ова е филм за неговите спортски достигнувања, но уште повеќе за премрежјата низ кои поминувал како припадник на турското малцинство во Бугарија.

Вино од змија, маринирано око од овца: музеј на гадна храна

Музеј во Берлин претставува повеќе од 90...ајде да ги наречеме...необични видови храна од целиот свет. Истите можат и да се пробаат.

Полека со метафорите: заболените од Ковид-19 не се „лепрозни“

Во текот на пандемијата беа потребни метафори за опишување на маргинализацијата на заболените. Една од нив се однесува на болест која денес е излечива.

„Вознемирени луѓе“ од Фредрик Бакман

Наближува Нова година. Во мал град во Шведска, еден разведен родител се соочува со својот најголем страв - да му биде одземено старателството над децата, бидејќи нема да плати кирија. Тука се раѓа една многу лоша идеја, која ќе спои неколкумина вознемирени луѓе.

Когa соло синхронизираното пливање било олимписки спорт

Да, добро прочитавте. Не бескраен ред на идентично облечени жени со штипки на носевите, кои прават слет во вода. Дури ни дуети, какви што има вообичаено на Олимписките игри. Туку една жена, синхронизирајќи се со самата себе.