Bookbox

Филдсовиот медал, често нарекуван „Нобелова награда за математика“, и годинава ги истакна научниците чии идеи отвораат нови хоризонти не само во математиката, туку и во физиката, информатиката и разбирањето на природата. На Меѓународниот конгрес на математичарите во Филаделфија, четворица истражувачи под 40 години ја добија оваа престижна награда за решавање на проблеми што со децении, па и со векови, им пркосеа на најголемите умови. Меѓу нив особено се издвојува Џон Пардон – тивок, скромен научник чии револуционерни идеи веќе се сметаат за пресвртница во современата математика.

Со години Нетфликс важеше за платформата што целосно ги промени навиките на телевизиската публика, нудејќи цели сезони одеднаш и поттикнувајќи „бинџање“. Но, според сè повеќе аналитичари, токму тој модел денес почнува да му се враќа како бумеранг. Во текст на Слејт се тврди дека стриминг-гигантот ја нарушил една од најважните особини на телевизијата – чувството дека гледачите со текот на времето градат трајна врска со ликовите и сериите што ги следат.

Издавачот на „Хари Потер“ ќе добие милионска отштета од спогодбата со компанијата Антропик

Вештачката интелигенција сè почесто се судира со авторското право, а еден од најголемите судски договори досега покажува дека последиците можат да бидат милионски. Издавачката куќа „Блумсбери“, позната по серијалот за Хари Потер, ќе добие значителен дел од спогодбата меѓу стартапот Антропик и илјадници автори, со што случајот станува пресвртница во односите меѓу креативната индустрија и компаниите што развиваат генеративна вештачка интелигенција.

Букбокс читанка: „Црната молња“ од Башир Храјеф (1961)

Познавачите велат дека туниската литература од втората половина на 20 век се обидува да одговори на едно суштинско прашање: како изгледа едно општество што штотуку ја стекнало својата слобода, но сè уште живее со товарот на колонијалното минато? Едно од делата што на впечатлив начин го отвора токму тоа прашање е новелата „Црна молња“ од 1961 година, напишана од тунискиот писател Башир Храјеф, еден од најзначајните автори во современата арапска книжевност на Магребот.

Куќата во која е роден Хитлер претворена во полициска станица

Куќата во австрискиот град Браунау на Ин, во која во 1889 година е роден Адолф Хитлер, од 22 јули официјално стана полициска станица. Одлуката, донесена по долгогодишни расправи и обемна реконструкција, повторно ја отвори дебатата за тоа како треба да се постапува со местата поврзани со нацистичкото минато и како тие да се зачуваат од злоупотреба.

„Војводата“: вистинската приказна за пензионерот што украде слика на Гоја

Само една слика до сега е украдена од Националната галерија во Лондон. Во август 1961 „Портретот на војводата од Велингтон“ едноставно исчезнал. Кружеле најразлични теории за тоа кој може да е крадецот - од добро обучени специјалци, до италијанската мафија. Вистината била малку поинаква. 

Kако еден тапетар влијаел врз развојот на психолошка теорија

Во психологијата, а особено во онаа популарната, има повеќе обиди да се класифицираат типовите личности, врз основа на некои нивни заеднички карактеристики. Во 1950-тите двајца кардиолози се обиделе да го сторат тоа за да покажат дека табиетот има врска со срцевите заболувања. Во тоа им помогнал еден тапетар.

Ако ве тера баксуз, правец - Еквадор

Стотици традиционални eквадорски исцелители прават „духовни прочистувања“, кои вклучуваат и не баш толку духовни методи. На пример журкање со коприва.

Кафка не сакал цртежи од инсектот од „Преобразба“ - Набоков не издржал

Она во што се претворил Грегор Самса, главниот лик во „Преобразба“ во различните преводи е наведено како „бубашваба“, „инсект“, „џиновска бубачка“. Ниту еден од овие описи не е неточен, бидејќи Грегор има повеќе нозе и некој вид егзоскелет, какви што имаат инсектите. Но германските зборови од првата реченица кои се користат за негов опис се многу помистериозни. 

Кога Дјук Елингтон бил пречекан во Москва како Исус

Американски дипломат кој бил присутен кога Елингтон пристигнал во СССР известува дека тој бил пречекан како Спасителот, а ентузијастичните млади Руси, кои тогаш можеле да слушаат американска музика само преку пиратирани касети и преку Гласот на Америка, му довикувале - „Те чекавме со векови“.

Од посакувани до омразени: кратка историја на калориите

Ако сте на некаков режим на исхрана, па уште и ако за тоа користите некаква апликација за вежбање, сигурно го следите внесот на калории или барем размислувате за нив секогаш кога ќе погледнете во фрижидерот со шампити. Како дошло до тоа калориите да ни го одредуваат начинот на живот?

Никербокер: најдобро платениот странски репортер во светот на којшто денес никој не се сеќава

Целосното име му било Хуберт Ренфро Никербокер, американски новинар и писател, со прекар „Црвениот“ поради бојата на неговата коса. На времето бил вистинска ѕвезда, добил и Пулицер, но денес едвај некој се сеќава на неговото име.

Што е разликата меѓу „милијардер“ и „олигарх“?

Вториот термин го среќаваме речиси исклучиво кога станува збор за пребогати Руси, и тоа не само сега, туку со децении. Ретко „нафатиран“ Американец или западноевропеец е етикетиран со овој збор. Зошто едниве се олигарси, а другите не?

Од каде името на „Цезар“ салатата?

На 25 минути пешачење од најактивната копнена граница на светот, која ги поврзува Сан Диего во САД и Тихуана во Мексико, се наоѓа домот на една од најпознатите салати во светот. Цезар салатата не го носи името според римскиот император, туку по еден друг, италијанско-американски Цезар.

Еид Мар: монетата што го слави убиството на Цезар

Една од најзначајните златни парички од древниот свет ќе биде ставена на аукција во мај оваа година, од водечката фирма за продажба на вакви монети, Нумизматика Арс Класика. Тоа е наводно истата искована од предавникот на Цезар, Маркус Јуниус Брутус, во спомен на атентатот којшто самиот го извршил на денешен ден, 15 март.

Црна коса - бела долна облека: училиштата во Токио ги укинуваат контроверзните правила

Јавните средни училишта и други образовни институции во Токио објавија дека ќе укинат пет правила, вклучително и она кое до сега од учениците бараше да имаат - црна и права коса!

Букбокс гледаше: „Херој“ (2021)

Кога ќе слушнете дека некој филм е ирански отприлика знаете што да очекувате - приказна за „малите луѓе“ и нивните судбини, кои се истовремено и универзални и врзани за конкретното поднебје. Ако филмот е на Асгар Фархади, тогаш знаете дека тоа ќе биде и добар филм.

Изложба чии организатори се музејските чувари

Каква одлична идеја! Па кој подолго и повеќе мора да гледа во закачените слики и изложените дела ако не оние кои истите ги чуваат? Балтиморскиот музеј на уметност сега им нуди да се пробаат и како куратори. 

Наместо бојкот: полски театар со мала промена на „Три сестри“ на Чехов

Во оригиналната драма, протагонистите се досадуваат во нивната провинциска резиденција, и сонуваат за враќање во Москва. Во знак на солидарност со Украина, познатиот театар ТР Варшава го заменува главниот град на Русија со Киев.

„Кучка“: нова книга за еволуцијата на женските животни

Што значи да се биде женско? Мајка, „понежна половина“, некој кој по природата на нештата е истовремено и кршлив и грижлив? Луси Кук, авторка на нова книга за женките во животинското царство, не мисли баш така.

Споменик од Микеланџело исчистен со помош на бактерии

Откако не успевале со други средства, научниците прибегнале кон неконвенционално решение за да го исчистат надгробниот споменик на семејството Медичи од со векови напластената нечистотија.

На 91 почина човекот кој прв направи бизнис од аудио-книги

Се викал Дивал Хект, и во животот немал многу време за читање. Бил воен пилот, добитник на Олимписки медал за веслање, магистер по новинарство од Стенфорд, за во 1960-тите да почне да работи во брокерска фирма. Ова подразбирало долги дневни возења до и од работа. Тогаш му дошла идеја.

Јапонско рекламирање со „чалгии“

Чиндон’ја се музички тајфи, чии членови, облечени во традиционална облека, на улица рекламираат продавници и настани. Отприлика како кога наши играорци би шетале низ град со постери за попусти.

Во 1973 компјутерот на MIT предвидел дека цивилизацијата ќе се самоуништи до 2040

Во вечно апокалиптично расположение, нагласено од актуелните случувања, медиумите копаат по архивите да најдат кој и кога го предвидел крајот на светот, а тоа да не е баба Ванѓа или Нострадамус. Овој пророк е од старите компјутери.

Теологијата на чоколадото

Консумирањето чоколадо во христијанскиот свет, особено во католичките земји, кои први имале пристап до него од Европејците, предизвикал дилема. Дали тоа смее да се јаде? Дали треба да биде забрането за време на пости? Расправиите, од папи до монаси, завршиле во моментот кога овие првите го пробале.

Единствената кинеска царица

Историјата ја запишала како насилничка - ја убила сестра си, ја отрула мајка си, безочно манипулирала, и со таквите вештини владеела повеќе од половина век, како единствена жена-владетел во Кина. Можеби поради нејзиниот карактер, а можеби едноставно затоа што како жена била исклучок, подоцнежните генерации вложиле доста напор за да ја избришат од историјата. 

Писателот кој успеа да собере над 20 милиони долари на Кикстартер (и уште собира)

„Изненадување! Четири тајни романи од Брендон Сандерсон“, гласи насловот на Кикстартер кампања, чија цел беше да собере еден милион долари. До денес, 7.3,  со уште 25 преостанати денови од кампањата, собрани се многу, многу повеќе. 

„Приказна од западната страна“ (2021)

Минатата година имаше дури три филмски мјузикли. „Анет“ собраа куп европски награди, а „Сирано“ е номиниран за Оскар за најдобри костими. Но „Приказна од западната страна“ има седум номинации, а од нив некои статуетки се речиси сигурни. Како тргнало, можеби следната година ќе гледаме нова верзија на „Футлуз“?

Кога двајца професори се обложиле во 1000 долари на иднината на човештвото

Едниот бил биолог, другиот економист. Во 1980 почнале јавна преписка околу едно прашање: дали зголемувањето на бројот на население на Земјата ќе ја надмине способноста тоа да се прехрани? Паднал и облог, и еден од нив го добил, иако не баш како што очекувал.