Bookbox

Со години Нетфликс важеше за платформата што целосно ги промени навиките на телевизиската публика, нудејќи цели сезони одеднаш и поттикнувајќи „бинџање“. Но, според сè повеќе аналитичари, токму тој модел денес почнува да му се враќа како бумеранг. Во текст на Слејт се тврди дека стриминг-гигантот ја нарушил една од најважните особини на телевизијата – чувството дека гледачите со текот на времето градат трајна врска со ликовите и сериите што ги следат.

Во продолжение пренесуваме делови од есеј на Славој Жижек, во кој наместо класична филмска рецензија тој нуди филозофски и културолошки осврт во кој филмот го чита како приказна за крајот на едно историско време и раѓањето на нова цивилизација. И наместо холивудски спектакл, го смета за - камерен филм!

Букбокс читанка: „Црната молња“ од Башир Храјеф (1961)

Познавачите велат дека туниската литература од втората половина на 20 век се обидува да одговори на едно суштинско прашање: како изгледа едно општество што штотуку ја стекнало својата слобода, но сè уште живее со товарот на колонијалното минато? Едно од делата што на впечатлив начин го отвора токму тоа прашање е новелата „Црна молња“ од 1961 година, напишана од тунискиот писател Башир Храјеф, еден од најзначајните автори во современата арапска книжевност на Магребот.

Куќата во која е роден Хитлер претворена во полициска станица

Куќата во австрискиот град Браунау на Ин, во која во 1889 година е роден Адолф Хитлер, од 22 јули официјално стана полициска станица. Одлуката, донесена по долгогодишни расправи и обемна реконструкција, повторно ја отвори дебатата за тоа како треба да се постапува со местата поврзани со нацистичкото минато и како тие да се зачуваат од злоупотреба.

Кога Вилијам Бероуз ги проучувал Маите

Пред да ги напише своите најпознати романи и да стане еден од најконтроверзните гласови на бит-генерацијата, Вилијам С. Бероуз имал уште една опсесија - древната цивилизација на Маите. Според нови истражувања, писателот драстично ја преобликувал нивната култура за сопствени книжевни цели, но неговите приказни сепак биле вкоренети во академските сфаќања за оваа цивилизација што биле актуелни во времето кога студирал во Мексико. 

Фамозното 21-во поглавје од „Пеколниот портокал“ што го нема во филмот

Aко не сте ја читале книгата, сигурно сте го гледале или барем сте слушнале за филмот на Кјубрик. Група момчиња се мафтаат наоколу со полуцилиндри и трегери, силувајќи и вршејќи други насилства, и така до крајот. Но книгата завршува сосема поинаку. Поточно онаа оригиналната, британска верзија.

Која е христијанската секта поради која е убиен Шинзо Абе?

Се вика Црква на обединувањето, но верниците се познати како „Мунис“ поради името на основачот Сун Мунг Мун. Неговиот екстремен антикомунизам довел до блискост со конзервативни политичари од целиот свет, вклучително и Јапонија.

Пејачката што го инспирирала Елвис Присли

Се викала сестра Розета Тарп и е една од многуте жени маргинализирани од музичката историја. Нејзиниот начин на свирење гитара и пеење госпел го трасирал патот за Елвис и за многумина други.

Кога јагленот бил обвинуван за нарушени нерви, ќелавост и паѓање на забите

Отпорот кон јагленот не е некаков новопечен став против фосилните горива, кој во моментов е на стаклени нозе поради можниот недостаток oд гас претстојната зима. Американците му кажале „не“ уште во моментот кога тој пристигнал, во средината на 19 век. Само од малку поинакви причини отколку оние кои вообичаено се наведуваат сега.

Кратка историја на политичките атентати во Јапонија

По убиството на поранешниот јапонски премиер Шинзо Абе многумина се шокираа што тоа се случува во земја која не е позната по политичкото насилство. Но иако во споредба со други бројот на вакви случаи е мал, не е дека ги немало, само што атентаторите ретко користеле огнено оружје. Најчестиот мотив, пак, бил гневот кон локалните политичари кои сакале да шуруваат со странци.

Есеј за откажаните летови

На шалтерот на компанијата две нервозни службенички се обидуваат да вопостават ред и да ни организираат сместување, далеку од аеродромот и од градот. Веќе е полноќ. Некои решаваат да не одат во хотел затоа што не знаат кога и како би се вратиле. Гласно се нафрлаат опции. Летови за Белград, Софија, Приштина. До Виена, па преку Загреб. Дваесет часа со автобус? Когнитивниот апарат ми е прегорен и полека ми станува сеедно и за географија и за воздушен сообраќај.

Го прекинал школувањето за да стане поет - сега доби Филдсов медал за математика

Џун Ха не бил ич заинтересиран за математика до крајот на средно. Кога решавал задачи редовно препишувал од крајот на учебникот. Сега неговите длабоки увиди кои ја поврзувааат комбинаториката и геометријата го доведоа до највисокото признание, еквивалентот на Нобелот за математика.

Aнтонио Боџа - првиот сериски убиец од Милано

Бил пример за добар сосед, посветен работник и хуманитарец. Но едно нешто во врска со Боџа не се вклопувало во ваквиот профил - фактот дека целиот подрум му бил полн со човечки скелети, на луѓе кои тој ги убил.

Букбокс репортажа од Верона: Ромео е мртов, да живее Кејв!

„Ајше и Даут“, „Мариска засекогаш, Миклош“. „Јас и ти“. На ѕидот во близина на таканаречената „Куќа на Јулија“ одамна му е потребно тазе Select All+Delete за да ги собере пораките на заљубените. Тие можеби не се свесни за логиката на ваквата магиска постапка, дека идентификувањето со (фиктивните) Ромео и Јулија можеби и не е најсреќниот план за нивната врска. Но во Верона смртта делува романтично, како Into My Arms на летен дожд среде древна арена. 

„Илегалниот“ аранжман на американската химна на Стравински

Откако емигрирал од својата родна Русија, Стравински добил шанса да предава и да твори во САД. Но откачен каков што бил, ставајќи ја под прашање американската улога во Втората светска војна, решил малку да си поигра со химната. 

Букбокс гледаше: „Човекот што си ја продаде кожата“ (2020)

На моменти филмот кој во 2021 беше номиниран за Оскар делува како пародија, на други како сатира или протест. Впечатокот е дека од приказната можело да се извлече повеќе драматичност и убедливост. Но без оглед на ова, метафорите и критиката се очигледни - луѓето од „третиот свет“ и буквално ја продаваат својата кожа во потрага по подобар живот.

Самоубиство на двајца љубовници - вистинската причина за почетокот на Првата светска војна

Вообичаено е да се смета дека атентатот на надвојводата Франц Фердинанд во 1914 е настанот којшто ја турнал Европа кон војна и ја одредил судбината на Хабсбурговците. Но што ако една друга смрт, 25 години пред овој настан, е вистинската причина за обете последици?

Човекот кој пред еден век го измислил скијањето на вода

Пред 100 години Ралф Самуелсон успешно ги поминал водите на езерото Пепин во Минесота на скии. Така се родил еден од најсаканите водени спортови. 

Едно возење со точак што го инспирирало пронаоѓањето на ЛСД

Во 4:20 попладне на 19 април 1943, еден швајцарски хемичар eкспериментирал со нешто што подоцна ќе стане познато како ЛСД, запаѓајќи во „не многу непријатна интоксицирана состојба, карактеризирана со екстремно стимулирана фантазија“. Бидејќи не бил баш во состојба да си појде дома сам, го замолил својот асистент да му помогне да појдат заедно со точак. Останатото е историја.

„Зошто го мразам чичко ми“ од Вилијам Хитлер

Редок сочуван примерок од американското списание „Лук“ од 4 јули 1939 денес ќе ве чини 950 долари. Зошто? Затоа што содржи статија од шест страници илустрирана со фотографии од Вилијам П. Хитлер, под прилично емотивен наслов. Во неа внукот на фирерот изнесува пикантни детали од приватниот живот на својот чичко.

Дали ни е потребна нова теорија на еволуција?

Нов бран научници тврди дека на моменталната теорија на еволуција ѝ е потребна итна ревизија. Оние кои се „мејнстрим“ ги отфрлаат овие колеги како кариеристи, па дури и (иронично) како „богохулници“. Но овој конфликт може да ја одреди иднината на биологијата.

Рапамицин - приказната за „еликсирот на младоста“ од Велигденските острови

Звучи како приказна од роман, а вклучува микробиолог од Индија, случаен наод во почва на Велигденските острови и откритие на молекула која помага во спречување на растот на клетките на рак и на стареењето. Сето тоа само поради тврдоглавост на еден човек, кој епруветите со прашината ги чувал во својот домашен фрижидер за длабоко, веднаш до сладоледот.

Најчудната граница на светот?

Под „чудна“ се мисли на комплицирана, бидејќи линијата е толку закривена што ако човек вози точак долж неа де е во една држава, де во друга. Оваа граница отсекогаш се наоѓала на крстосницата на историјата. 

Букбокс репортажа: Изложба „Светот на Леонардо“ во Милано

Отворена во 2013, изложбата требаше да биде привремена, но од минатата година прерасна во музеј. Во постојаната поставка се поместени над 200 интерактивни 3Д машини и физички реконструкции на човекот кој не залудно го нарекуваат гениј.

Кога Верди отворил дом за пензионирани музичари

Има убаво име - Каза ди рипосо, или куќа за одмор. Всушност станува збор дом за пензионирани оперски пејачи и музичари во Милано. Го основал Џузепе Верди, а тука се наоѓа и неговиот гроб. Проектот го сметал за свое животно дело, а тука и денес се сместени педесетина возрасни музичари. 

Што значи ако нешто е „веројатно“ или „има шанси“ да се случи?

Некои зборови во колоквијалниот говор се доволно прецизни да искажуваат некаква тенденција. Но истовремено се крајно субјективни, па разликата во интерпретацијата на нивната тежина може да претставува голем проблем. Истражувачите и тука пронашле родови разлики.

Букбокс гледаше: „Капетанот“ (2017)

Неверојатна вистинска приказна за германски дезертер од Втората светска војна, кој по склоп на околности наоѓа капетанска униформа и почнува да глуми oфицер на Луфтвафе. Како што влегува во улогата, така почнува да презема сè порадикални чекори. 

Автобиографија напишана на чаршаф од брачен кревет

Гратчето има нешто над 3000 жители, лоцирано е 43 километри источно од Фиренца и се вика Певе Санто Стефано. Освен што е дел од прекрасната Тоскана, ова гратче не би било познато по ништо посебно доколку тука не се наоѓа една специфична архива. A во неа 9000 дневници и една посебна автобиографија.

Зошто викинзите биле закопувани со друштвени игри

За да имаат со што да се занимаваат на оној свет, викинзите биле закопувани со древна друштвена игра позната како „нефатафел“. Долго време во преводите на сагите таа била погрешно толкувана како шах.