Bookbox

Во доцниот 19 век, група германски доселеници тргнала кон Парагвај со амбициозна, но мрачна идеја – да создаде „нова Германија“, изолирана колонија наменета за таканаречената „ариевска раса“. Проектот, воден од Бернхард Ферстер и неговата сопруга Елизабет Ферстер-Ниче, сестра на филозофот Фридрих Ниче, бил претставуван како утописки рај, но брзо се претворил во приказна за сиромаштија, болести, разочарување и пропаст. Иако нивната визија пропаднала уште во 19 век, местото Нуева Германија и денес постои, носејќи го товарот на едно необично и контроверзно минато.

Зборот „сикофант“, кој денес во повеќе јазици е преземен со значење човек што лицемерно им ласка на моќните и богатите за лична корист и кодоши други, има необично потекло и тоа директно од античка Грција и од трговијата со еден од најважните производи за тогашната економија.

Писател? Ако, нешто да се работи

Покрај малиот број автори кои „успеваат во животот“ и можат не само да се издржуваат туку и добро да печалат од својата работа, мнозинството кои пишуваат затоа што не можат а да не го прават тоа работат нешто друго во таканаречениот секојдневен живот. Голем број од нив биле толку сиромашни што да можат да се разбудат денес би се чуделе што во меѓувреме нивните книги станале класици.

Букбокс гледанка: „ДТФ Ст. Луис“ (серија, ХБО, 2026)

Ретко ни се случува да не знаеме како да почнеме осврт, но тоа обично е добар знак - дека нештото е повеќеслојно, тешко за доловување низ рационалните алатки на текстот и такво кое мора самиот да го видиш за да сфатиш за што воопшто станува збор. Со тазе изгледана последна епизода од нешто што и не веруваме дека би имало следна сезона, почетокот би можел да гласи - догледајте го ова и покрај тоа што на моменти ќе сакате да го од-видите.

Замислете сите голи слепи кучиња да живеат во мир

Ако мислите дека дворските интриги и борбите за власт се резервирани само за луѓето, грешите. Кај голите слепи кучиња, смената на „кралицата“ обично личи на вистинска војна за престолот. Но една колонија решила да го прескокне хаосот и да направи нешто што луѓето ретко го постигнуваат: мирна транзиција на власт.

Како Едгар Алан По ја инспирирал играта „Скребл“

Од 1938, откако Алфред Батс ја измислил „Скребл“ - играта на составување зборови, од неа се продадени над 150 милион примероци. Проценето е дека на секој час околу 30.000 луѓе започнуваат да ја играат, на 30 различни јазици (меѓу кои и неофицијална македонска верзија). Но сето ова не би се случило да не бил Батс голем фан на Едгар Алан По.

Од 14-тото Биенале на млади уметници во МСУ: Треперливата рака (и срце?) на романтичниот робот-поет

Отвореноста на музеите по повод 18 април, Меѓународниот ден на културното наследство, нè поттикна да го посетиме Биеналето на млади уметници во Музејот на современа уметност во Скопје. 14-то издание по ред, тоа е една од најзначајните меѓународни манифестации за современа уметност во Македонија. Освен домашни учесници, годинава свои дела изложуваат 38 млади уметници од 13 други земји, дел по избор на кураторите, а дел пријавен на јавниот конкурс. Едно од нив ни остави посебен впечаток.

„Не ми се излегуваше“: шпанска спортистка помина 500 денови изолирана во пештера

Откако поминала скоро година и пол во речиси целосна изолација 70 метри под земја, Беатриз Фламини излегла од пештера во јужна Шпанија и прашала - Кој части пиво? Додека била внатре прочитала 60 книги, немала поим што се случува во надворешниот свет и била „во контакт со себеси“. Ја разбираме зошто не ѝ се излегувало.

„Разроката лигња“ - морското суштество кое има очи за гледање нагоре и надолу

Се вика „разрокaта лигња“, затоа што има еволуирано така за едно, големо око, да ѝ гледа накај површината на морето, а друго, помало, да ја следи активноста на морското дно. Нешто како кога човек би имал два пара очи, едни за преку ден, други за „инфрацрвен“ поглед ноќе.

Експлозивна велигденска традиција на еден грчки остров

Традиционално, сообраќајот на автопатот Пријателство и премините кон Грција се интензивира за време на велигденските празници. За жал ретко кој ќе стигне толку далеку на југ за да се запознае со велигденската традиција на островот Калимнос.

Колкав временски период може да се покрие во 250 зборови проза?

Времето во прозата полека но сигурно забрзува - ова е заклучок на научна статија во која истражувачите се обиделе да откријат кое е просечното времетраење опишано во типичен прозен пасус во литература на англиски јазик и како тоа се менувало во последниве векови.

Канамара Мацури: јапонскиот фестивал на пенисот

Секоја пролет, во првиот ден недела од април, илјадници локалци и туристи се собираат во Кавасаки за да го прослават принципот на плодност, инкарниран во машкиот полов орган. 

Од здрав пијалок до отров: историјата на еден забранет домашен алкохол кој со финта бил истиснат од пивото

Кога се зборува за забрана на алкохол обично се мисли на прохибицијата во САД oд 1920-тите. Но тој бил прогонувано зло и во други контексти, а таквите забрани, особено за домашно направениот „огнен пијалок“ знаат да важат и денес. Оваа приказна е од Колумбија и содржи интересни детали, од начинот на производство (спојлер: плунка) до европските бизниси и нивните интереси.  

60 години од „Птици“ на Хичкок: како авторката на расказот врз основа на кој е снимен ја предвидела еколошката криза

Антологискиот филм на Хичкок, „Птици“ е снимен врз основа на краток расказ на Дафне ди Морије од 1952. Во него промена во однесувањето на птиците се поврзува со влијанието на технолошкиот развој по Втората светска војна.

Уличниот чистач кој напиша книга за убавината среде ѓубрето

Се вика Мишел Симоне и до сега не бил познат надвор од својот роден Фрибург во Швајцарија. Локалците го знаат по веселото пеење додека го собира отпадот од улиците и по розата закачена на неговата количка за чистење. Откако на Инстаграм беше постирано видео од него кое стана вирално, се дозна дека тој е и писател.

Што оди после „Брат за брат...“?

Кога се употребуваат познати изреки и пословици нема потреба истите да се довршуваат, затоа што и говорникот и слушателот знае за што станува збор. Оваа економичност во изразувањето си има свое име.

Вистинската трилер приказна позади филмот за „Тетрис“

Толку обична игра, а толку необична приказна за неа, која вклучува КГБ оперативци, макијавелистички настроени милионери, бизнис местенки, уцени, мито и корупција. Од сега па натаму со малку поинакви очи ќе гледате како паѓаат делчињата од сложувалката.

Сè што сте сакале да знаете за сексот на бубашвабите, а ви било незгодно да прашате

Признаваме, насловот требаше да биде постручен и да гласи „сексот на бубашвабите еволуира како реакција на пестицидите“. Ама првиот е подобар, нели?

Треба ли да го канселираме Пикасо?

Тој е еден од најзначајните уметници на 20 век, но според многумина истовремено бил „монструозен женомрзец“. На 50 годишнината од смртта на Пикасо, по кој знае кој пат се преиспитува односот помеѓу личноста и делото на уметникот.

Научникот кој во 1940 направил веганска „волна“ од кикирики

Волнената облека постои откако луѓето почнале воопшто да се облекуваат и да одгледуваат овци. Нашите далечни предци ги користеле главно за три нешта: храна, облека и правење засолништа. Но во средината на минатиот век еден физичар се нашол на насловните страници за нешто што денес би го нарекле „веганско палто“, направено не од волна туку од - кикирики.

Како да не се убиеш (и зошто)

Кленси Мартин поголемиот дел од животот го поминал со две контрадикторни идеи во глава: „Би сакал да сум мртов - мило ми е што не ми успева да се убијам“. После 10 преживеани обиди напишал мемоар. 

Првиот пат кога уапсиле американски претседател

Не било за корупција. Не било за местење избори или соработка со странски служби. Било за брзо возење со - кочија.

Мане и Дега - другари или лути ривали?

Комплексната „лав-хејт“ врска помеѓу двајцата француски сликари е тема на нова изложба во Париз. Тие се конфронтирале, си завидувале, се обвинувале за имитаторство, но истовремено до крајот на животот си биле меѓусебна поддршка и инспирација.

Пронајдете ги 100-те дрвени тролови: дански уметник повикува на авантура

Томас Дамбо е познат по користење рециклирано дрво за своите големи и амбициозни скулптури, поставени во повеќе земји низ светот. До сега ги има 99. За јубилејната, стота, има замислено голем лов по богатство.

Хоакин Феникс ќе го глуми Наполеон во филм на Ридли Скот

Во 2013 излезе вест дека Спилберг ќе продолжи онаму кадешто застанал Кјубрик, кој напишал сценарио за животот на Наполеон во 1969, но никогаш не го снимил. Овој филм нема врска со тој муабет - Спилберг ќе снима серија во седум епизоди за ХБО, а Ридли Скот ќе си снима епски филм, со уште поепски актер во главната улога.   

Заборавената оперска пејачка Чанина Црвено Перо

Била од племето Мускоги од југозападниот дел на САД. Нејзиниот голем вокален опсег, супериорното легато, харизматичната појава и импресивниот мецосопран од неа направиле национална супер-ѕвезда. 

Почина Клаус Тојбер, креаторот на една од најпопуларните друштвени игри, „Катан“

На 70 години, по „кратка и тешка болест“ почина човекот кој ја има создадено една од нашите омилени „асталски“ игри, прв пат објавена во Германија во 1995. 

Што е подобро - постепено или радикално?

Нова книга повикува на стишување на политичката реторика и прифаќање на таков пристап кон промената кој е поблизок до здравиот разум, не доведува до крвопролевање и бурни реакции и има долгорочен и стабилен ефект. 

Босоногата калуѓерка која станала „пијано кралица“ на Етиопија

Минатата недела, на 99 години, почина Емаху Цеге-Маријам Губру, композиторка и пијанистка која со својот талент, но и активизам, оставила голем печат во етиопската култура. Познавачите велат дека нејзиното име треба да се најде на списокот славни композитори на 20 век.