Bookbox

Филдсовиот медал, често нарекуван „Нобелова награда за математика“, и годинава ги истакна научниците чии идеи отвораат нови хоризонти не само во математиката, туку и во физиката, информатиката и разбирањето на природата. На Меѓународниот конгрес на математичарите во Филаделфија, четворица истражувачи под 40 години ја добија оваа престижна награда за решавање на проблеми што со децении, па и со векови, им пркосеа на најголемите умови. Меѓу нив особено се издвојува Џон Пардон – тивок, скромен научник чии револуционерни идеи веќе се сметаат за пресвртница во современата математика.

Со години Нетфликс важеше за платформата што целосно ги промени навиките на телевизиската публика, нудејќи цели сезони одеднаш и поттикнувајќи „бинџање“. Но, според сè повеќе аналитичари, токму тој модел денес почнува да му се враќа како бумеранг. Во текст на Слејт се тврди дека стриминг-гигантот ја нарушил една од најважните особини на телевизијата – чувството дека гледачите со текот на времето градат трајна врска со ликовите и сериите што ги следат.

Издавачот на „Хари Потер“ ќе добие милионска отштета од спогодбата со компанијата Антропик

Вештачката интелигенција сè почесто се судира со авторското право, а еден од најголемите судски договори досега покажува дека последиците можат да бидат милионски. Издавачката куќа „Блумсбери“, позната по серијалот за Хари Потер, ќе добие значителен дел од спогодбата меѓу стартапот Антропик и илјадници автори, со што случајот станува пресвртница во односите меѓу креативната индустрија и компаниите што развиваат генеративна вештачка интелигенција.

Букбокс читанка: „Црната молња“ од Башир Храјеф (1961)

Познавачите велат дека туниската литература од втората половина на 20 век се обидува да одговори на едно суштинско прашање: како изгледа едно општество што штотуку ја стекнало својата слобода, но сè уште живее со товарот на колонијалното минато? Едно од делата што на впечатлив начин го отвора токму тоа прашање е новелата „Црна молња“ од 1961 година, напишана од тунискиот писател Башир Храјеф, еден од најзначајните автори во современата арапска книжевност на Магребот.

Куќата во која е роден Хитлер претворена во полициска станица

Куќата во австрискиот град Браунау на Ин, во која во 1889 година е роден Адолф Хитлер, од 22 јули официјално стана полициска станица. Одлуката, донесена по долгогодишни расправи и обемна реконструкција, повторно ја отвори дебатата за тоа како треба да се постапува со местата поврзани со нацистичкото минато и како тие да се зачуваат од злоупотреба.

Што (не) е во ред со „Сквид гејм“?

Насловот на серијата во превод би требало да гласи „Игра на лигњата“, но така тешко дека од прва би сфатиле за што станува збор. Ако веќе сте ја гледале, знаете дека тоа е име на последната и одлучувачка игра, која го одредува победникот на морничав натпревар на живот или смрт. Ако не сте ја гледале, статијата ќе содржи (малку) спојлери.

„Кодот од милијарда долари“: судењето за Google Earth

Минисерија на Нетфликс во четири епизоди ја раскажува вистинската приказна за двајца интернет визионери од Берлин, кои 11 години пред Гугл да излезе со она што денес го има на секој смарт телефон, апликацијата Google Earth, ги поставиле основите на алгоритамот. Едно од прашањата кои се наметнуваат е - како до сега никој немаше слушнато за ова? И уште колку вакви приказни постојат?

Жената која ги будела лондонските работници со зрнца грашок

Мери Смит била една од многубројните „будачи“ на работниците, кои во почетокот на 20 век и развојот на индустријата морале да се навикнат на тоа да не ги будат петли туку други, поранобудни луѓе.

Како Ковид ја уби(ва) критиката?

Пандемијата наметна потреба од меѓучовечка солидарност и љубезност. Но ова влијаеше глобално на театарските, филмските и книжевните критики, кои станаа по меки и по „со разбирање“. Дали ова ќе остане тренд?

„Големиот Џо“: како Сталин станал индијански поглавар

Во 1941, по советската победа над нацистичка Германија близу Москва, Јосиф Сталин бил избран за „почесен поглавар на Индијанците“.

ДР Конго и Конго бараат нивната румба да влезе на листата на УНЕСКО

Властите во Киншаса и Бразавил, главните градови на соседните Демократска Република Конго и Република Конго, поднеле заедничка иницијатива за додавање на конгоанската румба на листата на нематеријално културно наследство на УНЕСКО.

K-бјути, хаjу и мукбанг: десетина корејски зборови додадени во Оксфордскиот речник на англискиот јазик

Новите лексички единици се резултат на актуелниот интерес за модата, храната и забавата која доаѓа од Јужна Кореа.

Изложба на дела на oсуден убиец во Лондон

Нова изложба се состои од дела на Дони Џонсон, кој лежи во озлогласен затвор во северна Калифорнија и слика со четка направена од неговата коса. Таа ќе се отвори истовремено со премиерата на документарен филм за неговиот живот. 

Што е тоа да „следиш“ политика?

Знаете она кога луѓе се пенават за одредена политичка опција, но истите тие никогаш не излегуваат да гласаат, дури ни за нивните? Изедначувањето на политичкиот ангажман со оној на спортски навивач или хоби е погубно на повеќе начини. 

Римската божица на канализацијата

Римската канализација, Клоака Максима, била заштитувана од божица чиј храм стоел блиску до Форумот.

Како лути пиперчиња помогнаа да се добие Нобел за медицина

Вчера, 4.10, започна циклусот на доделување на Нобеловата награда во различни области. Во онаа за физиологија и медицина добитниците истражувале како чувствуваме температура и допир. Првото со - чили пиперки. Да беа наши, ќе беа везенки.

„Ловособирачки водич за 21 век“ од Хедер Хеинг и Брет Ванјстин

Да не беа наднасловите на рубрикава стандардизирани, овој лесно можеше да гласи - „Купивме (и тоа уште во претплата) и прочитавме, за вие да не морате“. И покрај сета солидарност со „изопштените“, ова не е баш начин да ни се оддолжат.

Сказна за инцест oд авторот на „Пинокио“ ќе биде прв пат објавена на англиски

Карло Колоди денес е најпознат по „Пинокио“, која кај нас е и лектира. Но интересот за волшебните приказни кај него бил поттикнат од превод на бајка на Шарл Перо, која додуше е на малку необична тема. 

Кога Њујорк Тајмс ги „спржил“ книгите кои денес се класици

Некои од книгите кои денес се сметаат за најдобри во модерната историја на книжевноста, како „Квака 22“ или „Нежна е ноќта“, не наишле на добра критика на страниците на влијателниот весник. Не дека тоа нешто многу им наштетило.

Памфлетот за сексуално образование од 1916 поради кој се променило законодавството на САД

Активистката за женски права Мери Вер Денет на почетокот на минатиот век била уапсена поради тоа што по пошта испраќала самоиздаден сексуален прирачник, кој го напишала за да ги подучи своите синови-тинејџери.

„Нашиот пат: 25 женски приказни од историјата“ од Ивана Хаџиевска, Ивана Драгшиќ и Јана Коцевска

Први индустриски работнички, универзитетски професорки, курирки во народно-ослободителни движења, активистки, ди-џејки, синдикални работнички - жени кои често се изоставени од официјалната историја, или кои во неа се претставени еднодимензионално, без контекстот во кој живееле и твореле. Оваа збирка биографии - резултат на детално истражување - претставува долго одложувано чествување, отворен прозорец за наплив на свеж воздух во сфаќањето на историјата и на активното учество на жените во неа.

Kaко експерименти со глувчешки утопии довеле до мрачни предвидувања за иднината на човештвото

Да, добро прочитавте - глувчешки утопии. Експерименти во кои им било давано неограничено количество храна и вода, па дури и интимни „апартмани“. Сето ова за проучување на ефектите на густината на населението врз однесувањето. 

Татата-татата: приказната за една музика за чекање

„Чекачка музика“ е онаа што ја пуштаат на линиите на кои обично се јавуваме со жалба, поплака или прашање, и која нè нервира бидејќи колку повеќе трае, толку повеќе губиме од скапоценото време. Еден човек се з’гнал да дознае која е мелодијата што постојано ја слушал кога се јавувал по лекари.

Брана меѓу нас и неизвесноста: нова книга за непостоењето идеален карантин

Федерален карантин отворен непосредно пред пандемијата - со само 20 кревети. Рудници за сол, изолирани острови, обезбедени скривници. Обиди човештвото да се самоизолира, од себе и од морничавите „други“. Оваа нова книга покажува дека тие напори се залудни.

„Око за око“: групата која сакала да отруе милиони Германци како одмазда за холокаустот

Педесетина млади мажи и жени по Втората светска војна планирале да ги контаминираат изворите на вода во повеќе германски градови и да ги отрујат воените затвореници во сојузнички камп близу Нинберг.

Загубениот албум на претседателот на Замбија, Кенет Каунда

И во револуционерните 1960-ти, герилецот Каунда шетал наоколу со точак и гитара. Често знаел политичките пораки да ги вметне во песни. Сега е пронајден албум од 2005, со кој се обидувал да ги образува младите во врска со ХИВ.

Британскиот музеј влегува во светот на „незаменливите токени“ (NFT)

Дојде време и големи национални музеи, кои во принцип се сметаат за конзервативни и потешко прилагодливи на новите трендови, да почнуваат да ја користат новата дигитална „валута“. Штом е така, значи навистина е сериозно.

Зошто толку многу филмови и серии се случуваат во хотели?

Од „Сјаење“, преку „Девет совршени туѓинци“ до „Белиот Лотос“, хотелот е прилагодлив контекст, во кој е многу лесно да се постави лепеза од различни ликови.

Полинезискиот „принц“ кој станал ѕвезда во Англија

Нова книга на американски историчар е инспирирана од животот на Маи, првиот островјанин од Пацификот кој ја посетил Британија во 18 век.