Bookbox

Од античкиот Рим до средновековна Англија и царска Русија, историјата е полна со драматични конфликти меѓу татковци и синови. Борбите за власт, различните карактери, љубомората и амбициите честопати ги претворале семејните односи во вистински политички и лични пресметки. Некои од овие судири завршиле со бунтови, предавства, па дури и смрт, оставајќи длабока трага во историјата. 

Што всушност значи терминот „траума“? Денес тој се користи многу почесто отколку порано – за тешки животни настани, но и за секојдневни разочарувања, стресови и непријатни искуства. Летвичката за тоа што се може да биде траума е толку спуштена, што излегува дека и најмало непријатно искуство го заслужува овој опис.

Паноптикон: малку познатиот затвор на Крф инспириран од визија на британски филозоф

Паноптиконот (еден можен превод - Севид) е еден од најпознатите архитектонски и општествени концепти во историјата. Замислен кон крајот на 18 век од британскиот филозоф Џереми Бентам, тој требало да биде револуционерен модел за затвори, болници и други институции. Денес овој концепт најчесто се споменува во дебатите за надзор, контрола и приватност, но неговите траги можат да се пронајдат и во реални градби, меѓу кои и еден затвор на грчкиот остров Крф.

Манастири како кредитори: пред банките, пари позајмувале калуѓерки

Кога ќе се спомене средновековното банкарство, повеќето луѓе помислуваат на трговци, благородници или богати семејства. Но во средновековна Виена важна улога во финансискиот живот на градот имале и женските манастири. Во време кога модерни банки сè уште не постоеле, калуѓерките не само што управувале со значителни средства, туку и позајмувале пари, финансирале имотни трансакции и придонесувале за стабилноста на градската економија.

Кратка историја на навивачкиот шал

Без разлика дали се работи за натпревар во Англија, Аргентина, Германија или Бразил, едно нешто е заедничко за фудбалските навивачи ширум светот – шаловите. Денес тие се неизбежен дел од навивачката култура и симбол на припадност кон омилениот клуб. Но нивната историја не започнала како маркетиншки производ или навивачки реквизит. Напротив, првите фудбалски шалови имале многу попрактична намена – да ги заштитат навивачите од студот на британските зими.

„Младотрес“ е збор на годината според Оксфордските речници

„На младите светот останува“, велиме, со повеќе од еден збор. Ама Англо-саксонците имаат и пократко за истото - еден збор кој ја одбележа 2017.

Уметност од загаден воздух

Аерозагадувањето во некои земји, како на пример во Кина, е секојдневие. Ама тие во последно време ја земаат работата во свои раце - се ослободуваат од јагленот, а кинеските компании се лидери во производството на електрични автомобили. Уметниците исто така не остануваат должни.

Не им подарувајте книги (со сила) на луѓе што не читаат

За библиофилите огромно искушение е да купат книги дури и на пријатели за кои сигурно знаат дека нема да ги прочитаат, како некој вид опомена или педагошка мерка. Не се мачете, вели Дејвид Барнет од Гардијан. Впрочем, не мора секој да чита.

Местенка: книга на нобеловец одбиена 19 пати од актуелни издавачи

Обожавател на „Палатата“ на Клод Симон, кој ја доби Нобеловата во 1985, ја испратил книгата на поголем број актуелни издавачи. 12 веднаш ја одбиле, а седум воопшто не одговориле.

Пред гостувањето на Лoра Агустин во Скопје: Трговијата со луѓе е мит?

Исто како што буржујките од 19 век сметале дека е морална доблест да ги спасат „сиротите“ проститутки, кои „фатиле погрешен пат“, крстоносците против трговијата со луѓе гледаат на жените како на слаби и ранливи суштества. Ова е само дел од контроверзните ставови на Лора Агустин, која наскоро гостува во Скопје. 

Апликации кои те потсетуваат дека ќе умреш

WeCroak (достапна за iOS за 0.99 долари) е апликација базирана на поговорка од Бутан, која вели дека за да се биде среќен, човек треба да мисли на смртта барем пет пати дневно. Звучи како корисна алатка за годината што претстои.

Букбокс гледаше: „Исончаност“ (Suntan, 2016)

Грчки филм, кој неправедно е класифициран како комедија. Во него нема речиси ништо смешно - се работи за мрачна драма, која иако почнува лефтерно, полека но сигурно преминува во мачнина. И тоа не затоа што филмот е лош, напротив, затоа што е многу добар.

Тајниот живот на „хм..“

Границата на нашата толеранција на тишина кога поставуваме прашање некому е само една секунда. Потоа или претпоставуваме дека соговорникот нема воопшто да одговори, или почнуваме да го препрашуваме што е работата. Ако прашањето е тешко, другиот најчесто почнува да „хмка“. А ние да беснееме.

Алек Попов: „Ако земеме малку да поќутиме, нештата можеби сами ќе си дојдат на свое место“

Еден е од најпознатите и најпреведувани современи бугарски автори е ко-сценарист на новата сезона од популарната ТВ серија „Преспав“, која наскоро треба да почне со емитување. Во интервју за Букбокс зборуваме за тоа како гледа на македонско-бугарските соработки, за второто продолжение на романот „Сестрите Палавееви“, врската помеѓу митологијата и идеологијата, и прабаба му од Прилеп. 

Виолетова ќе биде бојата на 2018

Според компанијата Пантон таа симболизира визионерство, космички широчини и длабочини, мисловност. Баш да видиме дали 2018 одеднаш ќе се обои виолетово. 

Социјални медиуми: ширењето „вируси“ како доблест

Американците си ги допираат мобилните во просек повеќе од 2600 пати дневно. Населението на САД прди околу 3 милиона пати во минута, но лајкува постови на Фејсбук околу 4 милиони пати во минута. Некако сме среќни што нема ваква статистика за Македонија. 

Книжевна награда за одбивање книжевни награди

Именувана според славниот автор кој ја одби Нобеловата во 1964, Сартровата награда е веќе толку популарна што писатели од цела Европа и САД се натпреваруваат кој ќе одбие што повеќе награди, за да имаат поголеми шанси да ја добијат оваа. Веројатно е кромид, ама добар.

Што е заедничко за сите луѓе? Тоа што раскажуваме приказни

„Еднаш одамна, сонцето и месечината се карале кој ќе го осветлува небото. Откако излегло дека се подеднакво моќни, одлучиле да светат на смени - сонцето преку ден, месечината ноќе“.

Приказната за „францускиот Елвис“

Рок ѕвездата Џони Халидеј (или Алидè, како што се изговара на француски), кој почина на возраст од 74 години од рак на бели дробови, е најуспешниот музичар во историјата на Франција. И покрај феноменалниот успех во својата земја, малкумина го знаеа вон неа.

Човекот кој им даде име на облаците

Се викал Лук Хауард, и е еден од оние кои биле корисни за човештвото, иако главата му била во облаци.

Зошто Казахстан преминува на латиница?

Во октомври оваа година казахстанскиот претседател Нурсултан Нарзабајев со указот број 569 донесе одлука до 2018 во училиштата да се воведе проширена верзија на латиницата, а целосна транзиција на целата земја кон абецедата да се изврши до 2025.

Метрополитен опера го суспендира славниот Џејмс Левин

Уметнички директор на Мет цели 40 години, познат диригент и пијанист, Левин е обвинет дека извршил сексуално малтретирање на тројца тинејџери.

Доделена наградата „Лош секс во проза“ 2017

Книгата се вика „Уништувачите“, авторот Кристофер Болен, а високото признание му е доделено за сцена која вклучува стап и топчиња.

Како една жирафа извршила влијание врз европската мода и уметност

Во 1820 во Франција била донесена првата жирафа, по име Зарафа. И самата не била свесна колкаво влијание ќе изврши не само врз зоолошкиот светоглед на тогашните Европејци, туку и врз нивната уметност, мода и ексцентрични фризури.

Снупи конечно ја доби книгата што ја заслужува

Има некои цртани ликови кои траат неколку сезони, за потоа сите тие куклички, маички и постери со нив да останат на ѓубриштето на популарната култура. Но има и такви кои со генерации не застаруваат. Такви се Чарли Браун и неговото стар-мало куче Снупи.

Белгиски уметник спасен од товарот на сопствена инсталација

Во еден од оние бесценети моменти кога уметноста го надминува животот, еден преамбициозен „концептуалец“ не успеал да се ослободи со чекан мавајќи го каменот за кој самиот се врзал. Името на неговото дело - „Товар на историјата“. Па не може подобро од ова!

Фотографот Емил Зола

Семејни албуми, стаклени плочи и опрема за фотографска лабораторија кои му припаѓале на славниот француски автор на 4 декември ќе бидат понудени на продажба во галеријата Арткуријал во Париз.

Што значеше панк-рокот за Југославија?

Додека во СССР и поголемиот број други источноевропски земји водачите и комесарите ја контролирале младинската култура како начин да ја задржат својата моќ, во Југославија комунистите им ја понудиле културата на своите граѓани, посебно на младите, како издувен вентил низ кој можеле да ги намалат општествените трауми и да создадат илузија на слобода.