Bookbox

Од античкиот Рим до средновековна Англија и царска Русија, историјата е полна со драматични конфликти меѓу татковци и синови. Борбите за власт, различните карактери, љубомората и амбициите честопати ги претворале семејните односи во вистински политички и лични пресметки. Некои од овие судири завршиле со бунтови, предавства, па дури и смрт, оставајќи длабока трага во историјата. 

Што всушност значи терминот „траума“? Денес тој се користи многу почесто отколку порано – за тешки животни настани, но и за секојдневни разочарувања, стресови и непријатни искуства. Летвичката за тоа што се може да биде траума е толку спуштена, што излегува дека и најмало непријатно искуство го заслужува овој опис.

Паноптикон: малку познатиот затвор на Крф инспириран од визија на британски филозоф

Паноптиконот (еден можен превод - Севид) е еден од најпознатите архитектонски и општествени концепти во историјата. Замислен кон крајот на 18 век од британскиот филозоф Џереми Бентам, тој требало да биде револуционерен модел за затвори, болници и други институции. Денес овој концепт најчесто се споменува во дебатите за надзор, контрола и приватност, но неговите траги можат да се пронајдат и во реални градби, меѓу кои и еден затвор на грчкиот остров Крф.

Манастири како кредитори: пред банките, пари позајмувале калуѓерки

Кога ќе се спомене средновековното банкарство, повеќето луѓе помислуваат на трговци, благородници или богати семејства. Но во средновековна Виена важна улога во финансискиот живот на градот имале и женските манастири. Во време кога модерни банки сè уште не постоеле, калуѓерките не само што управувале со значителни средства, туку и позајмувале пари, финансирале имотни трансакции и придонесувале за стабилноста на градската економија.

Кратка историја на навивачкиот шал

Без разлика дали се работи за натпревар во Англија, Аргентина, Германија или Бразил, едно нешто е заедничко за фудбалските навивачи ширум светот – шаловите. Денес тие се неизбежен дел од навивачката култура и симбол на припадност кон омилениот клуб. Но нивната историја не започнала како маркетиншки производ или навивачки реквизит. Напротив, првите фудбалски шалови имале многу попрактична намена – да ги заштитат навивачите од студот на британските зими.

Психолошка археологија: нештата што тешко им се објаснуваат на помлади

Технологиите се развиваат толку брзо, што споменот на вокмен со дискови изгледа како сто години стар. А всушност, како вчера да беше.

Aнти-натализам: дали е подобро да не си се родел?

Звучи како клетва упатена во афект од гневен родител („што те родив“), или како нешто што во моменти на очај човек си го кажува самиот на себе („камо среќа да не се родев“). Но чисто филозофски, дали постојат аргументи за тоа дека е подобро човек никогаш да не дошол на овој свет?

Кога жени собирале пари за грам радиум

Местото на Марија Кири во историјата ѝ припаѓа заради истражувањето на радиоактивноста, но еден поглед во нејзината биографија открива уште една област во која била пионер - јавното собирање средства, или денес познато како „краудфандинг“.

Зошто користиме деминутиви за работите што ни се мили?

Светот е огромно, физички и ментално несовладливо пространство, кое често нè фрустрира. Оттаму, не е ни чудо што од време-на време сакаме да се утешиме со негова „минијатуризација“.

„Чадорологија“ - приказната за најчесто забораваниот предмет

Нова книга е посветена на чадорот како практичен, но и симболички предмет во животот и во литературата. Таков кој денес ќе ви треба.

„Исцелител“ (2017)

Приказна за дечко од Автокоманда и неговиот татко болен од рак, кои можат да бидат кои било татко и син, од која и да е земја, во која луѓето од маргините се препуштени сами на себе. Топла и хумана, како тукушто испечен домашен колач. 

Библиотека во Британија во која ти дозволуваат да спиеш

Веднаш ни текна колку добро оправдување би било ова - те немало цела ноќ дома, ама не си пиел туку си читал. И после, логично, ти се приспало.

Еволуција на англискиот во бегалските кампови

Масовните движења на население логично предизвикуваат демографски, но и културолошки промени. Во случајов се работи за еволуција на англискиот јазик на местата каде се концентрираат бегалци, на пример во пренаселениот камп Морија, на островот Лезбос.

Прва авио-компанија наменета за превоз на уметници

Ангелхаха е првата уметничка авио компанија која ќе лета патници директно до битни изложби и уметнички настани низ светот. Првиот лет е закажан за 6 декември. Иако тешко дека повеќето уметници би можеле да го платат.

Дали е можна емпатија за Ѓаволот?

„Дали солзите на Ратко Младиќ се со ист состав како солзите на таткото на малата Медиса, или со солзите на Хусо Силајџиќ од Горажде?“, прашува Дежуловиќ, ризикувајќи да го претстави крвникот речиси како човек. 

Часови по уметност на кои истовремено се слика и се „дува“

Малку поинаков курс наменет за будење на креативецот во секого. Со мала помош на „зелено“.

Дали би гледале театар од тросед?

За „вистинските“ театрофили ова може да звучи ко богохулие. Но да можеш да гледаш снимки од славни претстави, па и преноси во живо од актуелни изведби некаде низ светот, каде инаку тешко дека би патувал само за да појдеш на театар, тоа нам ни звучи како одлична идеја.

„Сосема ново Свето писмо“ (Le tout nouveau testament, 2015)

Kуп претходни филмови кокетирале со верска сатира, Го замислувале и Го карикирале, и низ смеа поставувале заебани животни прашања. Ама заборавете го Брус Олмајти, за него семожниот Бог од овој филм е - Господ!

Нова книга за жената од која Фројд и Јунг „појзамувале“ идеи

Подзаборавената приказна за Сабина Шпилрајн, пионер во областа на психоанализата, жртва на антисемитизмот, нацизмот, но и на нејзините машки колеги кои „зајмеле“ од нејзината креативност и оригиналност.

Метални маски за вас, оговарачи и прислушкувачи

Доколку по некое чудо повторно оживеат средовековните практики на посрамотување со носење на вакви метални маски, ќе се изнагледаме „Дарт Вејдери“ по нашите улици. A не дека срамотењето не се прави сега на други начини, и кога е заслужено, и кога е само за сеир. 

Зошто нацистите сакале кафе без кофеин?

Модерната верзија на нашето утринско кафе се појавила во 15-тиот век и ги заменила дотогашните полу-блуткави пијалоци направени од нешто што личи на кафе, ама не е кафе туку е, на пример, цикорија. Но во 1905 во Бремен, Германија, извесен Лудвиг Розелиус, открил метод на производство на вкусна безкофеинска верзија на она што нè држи будни во ваков тмурен ден.

За што не ни е виновна Византија?

Името на источната римска империја, во форма на придавка, најчесто означува комплициран општествен систем кој функционира преку интриги, корупција и предавства. Тоа е неправедно за една култура која на светот му дала многу повеќе од тоа.

Британец кој денес живее во 1946-та

Зошто токму оваа година не ни е сосема јасно, но 35-годишен Британец живее како да е уште во првата половина на минатиот век. И, за чудо, не изгледа ич лошо.

„Нељубов“ (Nelyubov, 2017)

Уште еден одличен филм на Звјагинцев по „Враќање“ и „Левијатан“, после кој не можете веднаш да одлучите како се чувствувате, и дали и што сте научиле од неговата морничава приказна. Отприлика исто како и сите ликови во него, кои никако да излезат од лимбото на нељубов, и одлучно да пресечат - или вистински и пожртвувано да сакаат, или барем активно да му се спротивстават на она што го мразат.

Дали мора баш секој онлајн текст да е илустриран со слика?

Како се чувствувате во врска со отсуството на визуелна дразба во текстов во форма на фотографија или цртеж? Искрено, нам ни е некако шубе. 

Прв препев на „Одисеја“ на англиски направен од жена на сите времиња

Западната книжевна традиција не може да се замисли без „Илијада“ и „Одисеја“, а секако и без нејзините преведувачи. Ново издание на „Одисеја“ на англиски е прво во долгата англо-саксонска традиција на преводи на ова дело започната во 17 век, препеано од жена. 

Библиотечни наоди: стрип на Кит Ричардс и молитвени картички за Рамоунси

Во мај објавивме дека Рокенрол халата на славните во Кливленд, Охајо, бара библиотекар, за да раководи со големата архива од 20.000 книги, списанија, предмети, како и 500 академски дисертации во врска со рок и поп музика. Па, кој го доби местото?

Во чест на заборавањето

„Сеќавање на ова“, „да не се заборави она“... Нашиот вообичаен став кон заборавањето е негативен - се плашиме од секојдневна расеаност, а спомнувањето на Алцхајмер нè ужаснува. Но што ако една пристојна мерка на колективен заборав е нужен предуслов за мирно и толерантно општество, а постојаното потсетување е политички, општествен и морален ризик?