Bookbox

Еден човек седи пред шаховска табла. Наспроти него не е противник во оклоп, ниту некој старец или крал, туку скелетот на Смртта. Над нив некогаш стоела порака на шведски: „Ти задавам шах-мат“. Сцената е едноставна, речиси иронична, но нејзината порака е безмилосна: без оглед на тоа кој си и колку добро ја играш играта на животот, на крајот противникот секогаш го има последниот потег, без можност за реванш.

Што би се случило кога би постоела органа на која наместо тонови се свират мириси? Или инструмент што ги претвора звуците во бои? А што ако музиката може да се создава само со мисла, со движење на ѕвездите или дури со повлекување на опашките на мачки? Звучи како фантазија, но историјата на музиката е полна со токму вакви необични замисли – некои никогаш не биле реализирани, други навистина биле конструирани, а трети се наоѓаат некаде меѓу измисленото и стварното.

Бафалото од Судан: Димитар Башевски за тоа како било да си новинар пред 50 години

Не толку одамна, да си новинар-репортер од далечни дестинации наликувало на акционен филм, во кој главниот лик требало да се соочи со нешто повеќе од прес конференции, мејлови и соопштенија. Таква е и оваа приказна, за едно известување од Судан, кое е на граница на книжевност - полно сетилни впечатоци и ликови кои не се среќаваат во стерилните вести. Такво е, на граница на фикција, и затоа што до оригиналните материјали сега веќе е речиси невозможно да се дојде. Останува барем фрагменти да се спасат од заборавот.

Додадена уште една нота во најбавната композиција на светот

Во време кога сè се случува сè побрзо, во еден средновековен храм во Германија веќе четврт век се изведува најбавниот музички концерт во светот. Делото на авангардниот композитор Џон Кејџ е замислено да трае неверојатни 639 години, а секоја промена на акорд претставува вистински историски настан што привлекува посетители од целиот свет.

Зошто белото знаме е симбол на предавање?

Белото знаме денес е универзален симбол на предавање, примирје и желба за прекин на борбите. Го гледаме во филмови, книги и историски реконструкции. Неговата употреба датира уште од пред повеќе од две илјади години, а причината поради која токму белата боја станала знак на капитулација е многу попрактична отколку што би се очекувало.

Зошто кога паѓа снег е тивко?

Зимската идила со натрупан снег и со по некое диво животно во далечината е чест мотив во сликарството, книжевноста, филмовите и гоблените. Но дури и сред град, кога ќе падне снег е некако мирно. Само ни се чини или навистина сè се стишува?

На исландскиот јазик му се заканува „дигитално истребување“

Kога на исландскиот му е потребен нов збор, тој ретко го увезува. Наместо тоа, лингвистички ентузијасти создаваат нов термин, чиј корен е во древното нордиско минато: неологизам кој звучи и изгледа како исландски. Па сепак, дури и ова не е гаранција за опстанокот на овој јазик онлајн.

Работи кои не сте ги знаеле за Џони Кеш

На денот на она што можеше да биде неговиот 86 роденден, да се запознаеме подобро со најтоплиот баритон на планетава, Човекот во црно за кого дури и некои од денешниве деца знаат да проценат дека „знае да раскажува приказни“.

Koга Џејн Остин би го режирала „Боречки клуб“

Првото правило на Боречкиот клуб е: не се зборува за боречкиот клуб. Второто правило е: НЕМОЈ да зборуваш за Боречкиот клуб. Tрето правило: без шноли и прслуци.

Зошто има толку многу книжевни награди?

Бројните признанија од областа на книжевноста во светот веќе стануваат индустрија сами по себе. Но за нивниот квантитет има добра причина. И ние се приклучуваме, воведувајќи една лута.

Соработка на Брајан Ино со Мајкрософт: звучно-визуелна градина

Интерактивна инсталација која е спој на технологијата, сетилното искуство и музиката, а низ која цветаат илјада звучни цветови.

Нова биографија на Енрико Ферми, таткото на нуклеарното доба

Неговото име не е толку познато како оние на Ајнштајн, Фејнман или Хокинг, но тој е еден од најголемите физичари на 20 век. Нова книга се занимава не само со неговото дело, туку и со неговата контроверзна личност.

Џејн Остин користела шпенагли за средување на своите текстови

Во време кога уредувањето на текстот е повеќе прашање на мрза отколку на технички можности, тешко е да се замисли со какви проблеми се среќавале писателите од минатото. Но една жена смислила креативно решение. 

Најголемата преселба на книги во грчката историја

Националната библиотека на Грција наскоро ќе го напушти неокласичниот објект во центарот на Атина од 19 век и ќе се пресели во нов, супермодерен, конструиран од италијанскиот архитект Ренцо Пјано. Тоа подразбира преселба на дури 700.000 книги. И десет милиони евра.

Помеѓу фактите и измисленото во „Јас, Тоња“

Обидете се да занемарите дека се работи за филм за уметничко лизгање. Затоа што тој е многу повеќе од тоа.

Повлечена одлуката Орхан Памук да стане почесен граѓанин на Сараево

Нобеловецот, кој е познат критичар на Ердоган, беше номиниран за ова признание во текот на пишувањето сценарио за војната во Босна, a пред неговата најавена посета на градот оваа пролет. Но Сараево неодамна се премисли.

Изложба на игрици која завршува со нивно уништување

Секоја година на БарСК во Мелбурн организира специјален настан - „гејм џем“ или работилница за програмери и љубители на видео игри која трае од сабајле до вечер. Кога часовникот ќе отчука полноќ, сè на што напорно се работело цел ден се уништува. Соодветно на ова, изложбата се вика - Дилит.

Како корејскиот поп стана глобален феномен?

Го викаат „Халју“ (Hallyu), или корејски бран, што го означува порастот на глобалната популарност на јужно-корејската култура од 1990-тите. Денес оваа земја станува глобален извозник на популарна култура во светот, а во тоа се вклопуваат и тековните Зимски олимписки игри во Пјонгчанг.

„Кукавица“ (Kukushka, 2002)

Филм во кој од сите ликови, вие - гледачот - сте единствениот што знае што навистина се случува и на тој начин му давате смисла. И таков кој треба да се гледа најмалку два пати, еднаш со титл, и еднаш без него. За да се сфати немоќта на зборовите, а моќта на неизговореното.

Неподносливата леснотија на практичноста

Еден од тешко преводливите зборови на македонски - convenience - удобност, лагодност, практичност - е најпотценетата и најнеразбраната сила на светот денес.

Простувањето на Горан Стефановски од Небојша Глоговац

Утро, 9 февруари. Пристигна мрачната вест дека починал Глоговац. И тоа само неколку недели после веста дека воопшто бил болен. Што? Како? Нешто не е во ред со космичката математика. Немаше ни педесет. Горостасен актер на врв на моќта! Како овој подол факт сега да се обработи во главата и во срцето? Каде да се паркира сето тоа?

Како си поминав на Валентајн во Филхармонија

„Ќе паркираш кајшто пишува Бе. Од таму по скалите право искачаш на Филхармонија“.

21 љубовна песна по избор на „обични“ луѓе

Ја знаете онаа наша рубрика каде ди-џеи бираат песни на неделата, а во која до сега гостувале, како што обично се вели, „видни личности од јавниот (не толку од политичкиот) живот“. Но што ако им дадеме шанса да бираат музика на луѓе од кои никогаш јавно не било побарано такво нешто? И што ако тоа го направиме баш воочи Денот на заљубените?

Полари, или тајниот јазик на британските геј мажи

“Bona to vada your dolly old eek!” Ова може да звучи како бесмислена реченица, но всушност бил вистински поздрав помеѓу геј мажите во Британија во 1950-тите и 1960-тите. Значи „Фино што ти го гледам убавото лице“ и е изговорена на јазик кој се нарекува полари.

Што прави нешто да е смешно?

„Теоријата на благонаклоно реметење“ е уште една во редицата обиди да се објасни природата на хуморот. Работата е што луѓето главно не се благонаклони, па оттаму и реметењата стануваат не-смешни. 

„Просветителство сега“ - нова книга на Стивен Пинкер

„Просветителство“ ни асоцира на мртви бели мажи со перики. Но за Пинкер, вечниот оптимист, ова не е одамна минат и заборавен период од човечката историја, туку претставува збир вредности кои ги почитуваме и во 21 век, иако можеби не сме свесни за тоа. Да, а?

Излегува нова, незавршена книга на Мишел Фуко

Славниот француски филозоф има изјавено дека по неговата смрт не сака да бидат печатени неговите недовршени дела. Но оваа недела, по повеќе од 30 години од неговата смрт, во Франција ќе биде издадена негова нова книга, од издавачот Галимар.

Фото-монтажи: што има вон кадарот на кориците за албуми?

Млад руски дизајнер упаѓа во корици на албуми на неговите омилени пејачи и групи, и со тоа станува дел од нивната приказна. Плус малку ги пародизира.

Jaзикот на депресијата

Не зборуваме за она кога имаш лош ден или си нерасположен затоа што е облачно. Станува збор за долготрајно пореметување на чувствата, мислите и однесувањето, чии последици се необјаснива тага и губење интерес за нешта кои некогаш радувале. Границата помеѓу овие нешта може да изгледа тенка, но има сигнали кои упатуваат дека е премината. И тоа во начинот на кој некој зборува.