Bookbox

Што би се случило кога би постоела органа на која наместо тонови се свират мириси? Или инструмент што ги претвора звуците во бои? А што ако музиката може да се создава само со мисла, со движење на ѕвездите или дури со повлекување на опашките на мачки? Звучи како фантазија, но историјата на музиката е полна со токму вакви необични замисли – некои никогаш не биле реализирани, други навистина биле конструирани, а трети се наоѓаат некаде меѓу измисленото и стварното.

Во поголемиот дел од 39-тиот игран филм на Спилберг единствени што разбираат што навистина се случува се два лика со натприродни способности, за кои и самите не знаат од каде им се. Ние до крајот останавме во онаа другата група, ем без посебни когнитивни вештини, ем посиромашни за два и пол часа. 

Додадена уште една нота во најбавната композиција на светот

Во време кога сè се случува сè побрзо, во еден средновековен храм во Германија веќе четврт век се изведува најбавниот музички концерт во светот. Делото на авангардниот композитор Џон Кејџ е замислено да трае неверојатни 639 години, а секоја промена на акорд претставува вистински историски настан што привлекува посетители од целиот свет.

Зошто белото знаме е симбол на предавање?

Белото знаме денес е универзален симбол на предавање, примирје и желба за прекин на борбите. Го гледаме во филмови, книги и историски реконструкции. Неговата употреба датира уште од пред повеќе од две илјади години, а причината поради која токму белата боја станала знак на капитулација е многу попрактична отколку што би се очекувало.

Како Луис Армстронг станал „Сачмо“?

Малкумина музичари оставиле толку длабока трага во историјата на џезот како Луис Армстронг. Освен по виртуозната свирка на труба и препознатливиот глас, тој остана запаметен и по прекарот „Сачмо“, кој со текот на времето стана речиси подеднакво славен како и неговото вистинско име. Зад овој необичен прекар се крие интересна приказна, исполнета со хумор, случајности и духот на Њу Орлеанс.

Ѕвездички за родово неутрални именки во германскиот

Дер, ди, дас. Германскиот содржи именки од машки, женски и среден род и ним прилагодени придавки и заменки. Но по одлуката на Хановер да ја прифати „родовата ѕвездичка“ за нивно пишување на родово неутрален начин, едни се скандализирани, а други сметаат дека ова е реален одговор на укинувањето на традиционалните родови идентитети.

Првата режисерка во историјата номинирана за Оскар

Италијанската режисерка, на која денес малкумина се сеќаваат, го отворила патот за нејзините колешки кога во 1977 била номинирана за филмот „Седум убавици“.

Пит Таузенд од „Ху“ најавува дебитански роман

Насловот е „Доба на вознемиреност“ (Age of Anxiety), и претставува „медитација за манијакалните генијалци и мрачните страни на креативноста“.

Нетфликс ги откупи правата за „Сто години самотија“

Ремек делото на Маркес ќе биде снимено како серија и ќе претставува негова прва филмска адаптација.

Британците и Американците веќе не го поседуваат англискиот?

Леонид Бершидски, коментатор на Блумберг, проценува дека Брегзит и непопуларноста на Трамп се закана за иднината на „англосферата“ - културното, интелектуалното и политичкото влијание на Британија и САД. Па сепак, англискиот ќе си продолжи, иако по можеби сосема нов пат. 

Нобеловата за книжевност оваа година ќе се додели два пати

Шведската академија ќе ги објави добитниците и за 2018 и за 2019 година, по сексуалниот скандал кој доведе до откажување на минатогодишното доделување. Ќе биде финта и оваа година да ги стресе некоја афера, па следната да доделуваат три. И така по ред.

Најшокантниот театар на светот чии драми биле базирани на црна хроника

Се викал Гранд Гињол, а во него се прикажувале реалистични хорори и претстави со многу секс. Каде, ако не во Париз.

Дали детето ви е пиреј или орхидеја?

Eдните уште од раѓање се отпорни, храбри, самоуверени. Други ги впиваат сите дразби од околината, пречувствителни се и тешко се прилагодуваат на нови ситуации. Еден педијатар ги нарекува деца-пиреј и деца-орхидеи.

„Серотонин“ од Мишел Уелбек

Помалку од еден месец од излегувањето на седмиот роман на Уелбек во неговата родна Франција, заедно со италијанскиот, шпанскиот и германскиот, а многу пред англискиот превод кој ќе излезе дури во септември, го имаме македонското издание. Повод за привремено покачен серотонин.

И глувците зборуваат, зарем не?

Еден вид глувци пронајден во шумите на Централна Америка има музички репертоар од скоро 100 ноти. Но Scotinomys teguina, или „пеечкиот глушец“, не е импресивен само заради неговиот вокален опсег, туку и заради брзите дуети со други припадници од својот вид, кои личат на човечки муабет.

„Последната прегратка на Мама“: емотивниот живот на животните

Oбично со „животно“ опишуваме човек без емпатија, кој е насилен, суров и без емоција. Можеби би требало да го ревидираме овој стереотип, имајќи ги предвид доказите дека дури и еден стаорец може да има повеќе чувства од некои луѓе. 

Сексуалниот прирачник популарен во Југославија во 1939

Веројатно нема повозбудлив времеплов од оној на прелистување стари весници. Иако во случајов се работи за дигитална архива на дневни изданија од времето на Кралството Југославија (1939), на која ѝ недостасува тактилноста на допирот на старата хартија и нејзиниот мирис, некои од објавите се крајно интересни не заради дневно-политичките настани кои ги опишуваат, туку затоа што одразуваат културни ставови и вредности.

Што е точно тоа „креативно“ пишување?

„Никогаш не сфатив зошто Хомер се смета за креативен, а Платон не. Зошто лошиот поет е креативен писател, додека добриот научен есеист не е?“ Умберто Еко се обидува да одговори на прашања кои и нас нè мачат долго време.

Атињаните ќе оживеат река крај која предавал Сократ

Има една изрека, дека водата „секогаш си го наоѓа патот“ и дека дури и кога човек мисли дека ја скротил таа може да избие на неочекувани места. Во случајов се работи за цела река.

Како изгледале „Алиса“ и „Хамлет“ на стенограмски?

Стотици години пред употребата на диктафоните и компјутерите, огромен број судски документи, преписки, новинарски текстови итн. најпрвин биле запишувани со помош на „зипувачка“ техника, а потоа транскрибирани со асална ортографија. Стенографијата била толку популарна во англиските говорни подрачја во 19 век, што биле објавувани и цели дела напишани со стенограми.

Kога Дикенс сакал да ја смести жена си во лудница (затоа што си фатил помлада)

Врска која почнала со писма кои почнувале со „мое најдраго прасенце“ драстично се променила кога по дваесет години брак славниот писател се заљубил во тогаш 18-годишна актерка. За да биде сигурен дека ќе се отараси од сопругата, тој ја обвинил дека e луда.

„Белото“ во културата: од Фројд до Аца Лукас

26.2, попознат како роденденот на Џони Кеш, ќе гo поминеме во пригодни активности. Не дека други денови не му ги слушаме песните во кои се мешаат само навидум некомпатибилни теми: Бог, убиства, љубов, дроги. А последнава е со долга историја во уметноста.

Живата храна како цивилизациска придобивка

Неколку зрна ориз и грашок брцнати во вода. Свежо овошје и какао. Тешко дека може да те најадат, но овие живи производи штедат и пари и време, и на крајот можат да резултираат со поправедно и почовечно општество. Така барем верувал Ганди.

Оливија Колман: од компир до Оскар

Помеѓу изненадувањата кои се случија на овогодинешното доделување на престижната награда, едно сигурно долго ќе се памти - тоа што до сега седум пати номинираната и фаворизирана Глен Клоуз сепак не ја доби. Но затоа пак Колман си заслужи посебен Оскар, за најчовечки говор.

Оскарите погледнати низ очите на еден етнолог

Кога ќе се спомне „фолклор“ обично се мисли на луѓе во народни носии кои играат пајдушко. Ама ако тие носат познати модни брендови, ја пеат „Шелоу“, и веруваат во Оскаровска клетва, тоа пак е фолклор.

Кога „дебел“ станало навреда?

Ниту една друга телесна состојба - сексуална ориентација, зависност, болест - не е толку долгорочно демонизирана во западната култура како вишокот килограми. Нова книга се обидува да покаже зошто.

„Земја“: нова бесплатна интерактивна книга на НАСА

Новото издание на НАСА - книга со фотографии - има 168 страници кои содржат прекрасни слики на Земјата од перспектива на сателитите кои кружат околу нашата планета.

Сите сме пиони во шемата на надзорниот капитализам

Кога гугламе, не сме само оние кои пребаруваат, туку сме и пребарувани. Кога оставаме дигитални траги на Фејсбук или Твитер, на овие компании им нудиме куп податоци, кои се дел од затскриена економска шема. Во неа овие податоци се „само месо дома дошло“ - бесплатен ресурс за предвидување на нашите однесувања и за нивно манипулирање.