Bookbox

Денес Светското првенство е најголемиот фудбалски настан во светот, но малкумина размислуваат колку време поминало од неговото прво издание. Првиот Мундијал се одржал во Уругвај од 13 до 30 јули 1930 година и завршил со триумф на домаќинот. Речиси еден век подоцна, интересно е да се потсетиме кои познати личности биле живи во тоа време. Меѓу нив има научници, писатели, спортисти и актери кои оставиле неизбришлива трага во историјата.

Малкумина знаат дека во античко време Грците и Кинезите не само што имале индиректни контакти преку трговијата, туку и влегле во вооружен судир. Овој речиси заборавен конфликт, познат како „Војната за небесните коњи“, се случил меѓу 104 и 102 година п.н.е. и ги спротивставил Грчко-бактриското кралство и кинеската династија Хан. 

Витезот на уметноста во жолти влечки: замина Дејвид Хокни

Со смртта на Дејвид Хокни на 88 години, светот на уметноста загуби еден од своите највлијателни и најиновативни творци. Британскиот сликар, графичар и фотограф, кој остави длабока трага во уметноста на 20 и 21 век, беше препознатлив по својата смела употреба на боите, необичните перспективи и постојаната подготвеност да експериментира со нови технологии. А живееше во духот на слободата кој го промовираше и во своите дела.

Секс-кукла изложена во резиденцијата на германскиот претседател

Необична изложба на современа уметност во официјалната резиденција на германскиот претседател предизвика големо внимание во јавноста. Најмногу реакции предизвика бронзена скулптура инспирирана од јапонска секс-кукла, која на Штајнмаер му се бендисува, бидејќи се поврзува со главната идеја на поставката - слободата на изразување. 

„Битката за Сантјаго“ - фудбалскиот натпревар што ги иницирал жолтиот и црвениот картон

Фудбалот денес е еден од најпопуларните и најпрофитабилни спортови во светот. Играчите заработуваат милиони, клубовите се во сопственост на милијардери, а натпреварите привлекуваат огромно внимание. Иако страстите често се разгоруваат, фудбалот генерално не се смета за насилен спорт на теренот. Токму затоа ретките инциденти на екстремно насилство остануваат запаметени во историјата.

Eзерата како пејзаж, историја и меморија

„Езерото е најубавата и најекспресивната црта на пејзажот“, вели мотото на нова книга на Капка Касабова, „Кон езерото: балканско патување на војната и мирот“.

„Форд против Ферари“

Во средината на 1960-тите, Хенри Форд Втори одлучува да го подмлади имиџот на својата компанија со тоа што ќе влезе во трката за производство на најдобра тркачка кола на светот. Тоа значи соочување со најголемиот конкурент на ова поле - Енцо Ферари и неговите дотогашни традиционални победи на светските трки.

Опера базирана на роман на нобеловката Светлана Алексиевич

Премиерата се случи неодамна во Штутгард, а станува збор за опера чие либрето е базирано на роман на Алексиевич, помешано со музика од делото „Борис Годунов“ на Мусоргски. Времето во кое настанале делата се различни, но некои работи во Русија според авторите тешко се менуваат. 

Радоста на готвење гол

„А не ве прска зејтин додека пржите?“ е едно од најчесто поставуваните прашања на луѓе кои формираат живописна заедница на нудисти-готвачи. И шетачи на кучиња. И караоке пејачи.

Како кофеинот го променил светот

Околу 80 проценти од светот е зависник од една психоактивна супстанца, на која, бидејќи е дозволена и широко распространета, не ни гледаме како на таква. На здравје кафето!

Лажниот свештеник кој седум пати се женел

Една вечер во ноември 1958, историчар по име Хју Тревор-Ропер добил чудно писмо. Тоа било повик за помош, напишано од студент на колеџот Магдален, со тврдење дека е прогонуван од бискупот на Оксфорд. Тревор-Ропер, љубопитен за случајот, се согласил на средба. Така се запознал со Роберт Паркинг Питерс: плагијатор, бигамист, лажен свештеник и изнудувач.

Kaко е сниман 1917, филмот кој (најверојатно) ќе го добие Оскарот

Епскиот филм на Сем Мендез е потресна приказна за ужасите на Првата светска војна. А својот ефект го постигнува пред сè со специфичната кинематографија.

Првата дрег кралица била поранешен роб?

Неговото име било Вилијам Дорси Свон, но неговите пријатели го знаеле како „Кралицата“. Роден околу 1858 во САД, тој го преживеал ропството, Граѓанската војна, полициската тортура. При крајот на 19 век станал познат како прв човек кој себеси се претставувал како дрег кралица.

Уметноста на медот или што кажуваат пчелите додека ги бодат дилетантите

Јерговиќ, луциден како и секогаш, го анализира „Медена земја“ од аспект на кој до сега никој не се сети. Атиџе не е (само) одгледувач на диви пчели. Таа е уметник. А оние околу неа, дилетанти. Го убоде.

Илон Маск издаде сингл со електро-денс музика

Песната се вика Don't Doubt ur Vibe, излезе на Саундклауд, и според дел од критиките, звучи како просечна денс нумера која успева да се сомнева во сопствениот вајб. Ама во сето ова има и една добра околност.

Познати личности кои ја преживеале пандемијата од пред еден век

Додека светот се соочува со коронавирусот, да се потсетиме на пандемијата на грип од 1918 која зафатила 500 милиони луѓе низ светот, дури и на Арктикот. Се смета дека тој однел 50 милиони жртви, што од овој настан прави една од најсмртоносните епидемии во човечката историја. Голем број славни личности му подлегнале, но имало и такви кои успеале да се извлечат.

Берлиналето укина награда поради нацистичкото минато на човекот по кого е именувана

Наградата воведена во далечната 1986 го носи името на основачот на престижниот фестивал, Алфред Бауер. Откако во нова статија се обелодени неговото нацистичко минато, организаторите веднаш реагираа со нејзино укинување.

Татлиновата кула: 100 години од советскиот утописки проект

Да била изградена, нејзината челична рамка би била за 91 метар повисока од Ајфеловата кула, во тоа време највисоката структура направена од човечка рака. И овој рекорд би го држела повеќе од половина век, до изградбата на „кулите близначки“ во Њујорк, кои биле отворени за јавност во 1973.

Остри реакции по избор на роман за мексиканска имигрантка во клубот на Опра

Книгата се вика „Американско ѓубрe“ (American Dirt) и се однесува на Мексиканка која се обидува да влезе во САД со нејзиниот син. Но авторката е бела, и според дел од оние кои (бурно) реагираат, таа нема право да зборува на оваа тема, од која наводно прави „сензација“ за сопствена полза.

„Паразит“ во нова, црно-бела верзија

Одличниот јужно-корејски филм кој е во конкуренција за Оскар во категоријата најдобар странски, заедно со нашиот „Медена земја“, наскоро ќе се прикажува во мал број кино сали во нова, црно-бела верзија.

Што значи точно зборот „стар“?

Прво си млад, па средовечен, па стар. Последниов термин кажан некому в лице звучи како навреда. Дали „стар“ во ерата на промовирањето вечна младост е табуизиран збор?

Kоељо избришал ракопис за книга која ја пишувал со Коби Брајант

„Без придонесот на Брајант, книгата ја загуби својата смисла“, изјавил Пауло Коељо по смртта на славниот кошаркар, објаснувајќи зошто одлучил да ги уништи досегашните скици за она што требало да биде нивна заедничка книга.

Како книгите за самопомош инспирирале писатели како Хемингвеј или Вулф

„Оние што пишуваат прирачници за самопомош во однос на другите писатели се како жаби во споредба со цицачите; тие не се раѓаат, тие се мрестат“. Така напишал влијателниот новинар на Њујоркер, Двајт Мекдоналд во 1954. Но поделбата на „сериозни“ и „популарни“ писатели не била секогаш толку ригидна колку што изгледа. 

Повик за бојкот на новата британска монета од 50 пени заради - запирка

„Мир, просперитет и пријателство со сите нации“, гласи текстот на новата монета која треба да излезе на денот на истапување на Британија од ЕУ, 31 јануари. „Неписмени!“, реагира славниот автор Филип Пулман, посочувајќи дека во реченицата фали тн. „оксфордска запирка“.

Од каде потекнува терминот „карантин“?

Во момент кога Кина го проширува карантинот кој треба да спречи експанзија на коронавирусот на 12 градови со вкупно 35 милиони жители, да погледнеме во историјата на овој феномен, и дали ваквите мерки реално помогнале во заштита на населението.

Секс во Британскиот музеј: изложба посветена на тантра филозофијата

Организаторите на првата британска изложба на тема тантра, на публиката ѝ порачуваат две битни нешта: дека таа нема да вклучува ништо од Кама Сутра. И дека во неа не е спомнат Стинг.

Oчи покриени со пршута: изрази од различни јазици кои тешко се преведуваат

До сега на долго и на широко сме зборувале за непреводливите зборови од различни култури, кои кажуваат нешто за нивниот светоглед. Но уште поинтересни и потешки за превод се поговорките, афоризмите и идиомите кои буквално пренесени често звучат смешно и бесмислено.

Тери Џонс: „Уште како дете сфатив дека комедијата е опасна работа“

По смртта на 77 години на човекот кој според многумина беше душата на Монти Пајтон, негово интервју од 2014, кое до сега се нема појавено онлајн.

Зурла на срамот: инструментот за посрамување на лошите музичари

Нам ни личи на зурла, иако англискиот термин е „флејта“ (flute) на срамот. Во средниот век служела за казнување на луѓе што го нарушуваат јавниот ред и мир. Пред сè на лоши и неталентирани музичари.