Bookbox

Не толку одамна, да си новинар-репортер од далечни дестинации наликувало на акционен филм, во кој главниот лик требало да се соочи со нешто повеќе од прес конференции, мејлови и соопштенија. Таква е и оваа приказна, за едно известување од Судан, кое е на граница на книжевност - полно сетилни впечатоци и ликови кои не се среќаваат во стерилните вести. Такво е, на граница на фикција, и затоа што до оригиналните материјали сега веќе е речиси невозможно да се дојде. Останува барем фрагменти да се спасат од заборавот.

Во време кога сè се случува сè побрзо, во еден средновековен храм во Германија веќе четврт век се изведува најбавниот музички концерт во светот. Делото на авангардниот композитор Џон Кејџ е замислено да трае неверојатни 639 години, а секоја промена на акорд претставува вистински историски настан што привлекува посетители од целиот свет.

Како Луис Армстронг станал „Сачмо“?

Малкумина музичари оставиле толку длабока трага во историјата на џезот како Луис Армстронг. Освен по виртуозната свирка на труба и препознатливиот глас, тој остана запаметен и по прекарот „Сачмо“, кој со текот на времето стана речиси подеднакво славен како и неговото вистинско име. Зад овој необичен прекар се крие интересна приказна, исполнета со хумор, случајности и духот на Њу Орлеанс.

Од трпезата на Хомер: осврт за Нолановата „Одисеја“ на наша класичарка

Во моментов во светот класичните филолози, благодарение на новата екранизација на древниот еп, ги живеат своите (или ворхоловите) пет минути, кои кој знае кога пак ќе се повторат. Сведочевме дури и јавни препукувања (како она помеѓу преведувачката на „Одисеја“ на англиски Емили Вотсон и писателката Џој Керол Оутс), во кои не изостанаа и политички тонови. Нашата академска средина не е до толку возбудена по ова прашање, но професорката Даниела Тошева од Институтот за класични студии при Филозофскиот факултет се согласи, специјално за Букбокс, да ги пренесе своите впечатоци за филмското дело произлезено од трпезата на Хомер, од која - еве - уште има да се мези.

Од богот Пан до паника

Голем број зборови што секојдневно ги користиме имаат корени во античката митологија. Еден од нив е и зборот „паника“, чија историја нè води до богот Пан – заштитникот на дивата природа, овчарите и планините. Старите Грци верувале дека токму тој е виновен за ненадејниот страв што ги обзема и луѓето и животните, а тоа верување оставило трага и во современиот јазик.

Мистериозните звуци на советски подморници коишто излегло дека се - гасови од харинги

Приказната е истовремено и смешна и неверојатно индикативна за начинот на кој функционира когнитивната дисонанца - и на лично, и на колективно ниво. 

Човекот кој пешачи низ цели земји во права линија

Вистинското име на Јутјуб ѕвездата ГеоВизард е Том Дејвис, и може да се каже дека има „линеарен“ стил на авантуризам.

Големата кражба на полио вакцини од 1959

Еден настан од пред повеќе од 60 години покажува колкав е ризикот од лошо организиран процес на вакцинација, кој овозможува секакви манипулации. Во случајов кражба на вакцини, која чинела голем број загубени животи. 

Уметниците ангажирани да создаваат оптички илузии во двете светски војни

„Во љубовта и во војната сè е дозволено“, вели една изрека. Иако тоа „сè“ може да се толкува и вака и така, обидите да се надмудри непријателот не спаѓаат во забранетите нешта.

Сте чуле за Алојз Хитлер?

Има цели книги за секретарката, лекарот или шоферот на Адолф Хитлер. Но многу малку се знае за неговото најтесно семејство и за татко му - Алојз.

Касни-порасни: советските крвави чоколади

Голем број деца од поранешниот СССР пораснале со слаткиот но и по малку металниот вкус на чоколадни плочки под име „Хематоген“. Без тие и нивните родители да знаат што има во нив.

„Номадленд“ - играниот филм кој личи на документарец

Филмот на Клое Жао кој доби Златен лав во Венеција во 2020, и кој е номиниран во четири категории за Златен глобус (сигурно и понатаму за некој од Оскарите), можеби е фиктивна приказна. Тоа сeпак не значи дека тој не е вистина.

Жената што пукаше во Бенито Мусолини

На 7 април 1926 Вајолет Гибсон се издвоила од толпа во Рим, и испукала куршум во еден од најозлогласените диктатори на 20 век.

Зошто Балашевиќ (ни) беше важен?

Стево Ченеец го удира гром, нежно, ко рака. Стариот Несторов, госпо’н Чедо и уште еден, садат липа чија сенка нема да ја дочекаат. Убавата ќерка на попот се капе во реката вознемирувајќи ги барските птици. Васа Ладачки не е со онаа која ја сака. Во авлијата, под густата крошна играат други деца. А некој од горе гледа сè.

Како да спиеш како Салвадор Дали?

За хиперактивните и креативни умови секој момент поминат во неправење ништо е загубено време. Некои од нив развиле навика да не спијат многу. Накај ич.

Уште една жртва на „разбудените“ - новинарот со 45-годишна кариера во Њујорк Тајмс

Турбулентото заминување на Доналд МекНил oд „Тајмс“ е застрашувачки сигнал за начинот на кој се вршат чистки во редовите на интелектуалците, новинарите, комичарите, актерите. Во случајов поради еден единствен збор, искажан индиректно, во прашање. Па ова бре го немало ни во времиња кои наводно биле полоши.

„Распишани ресенчани“ од Отец Пимен

Ако насловот на оваа книга ви асоцира на „Распеани ресенчани“ тоа не е случајно. Затоа што во неа паралелно и се пее, и се раскажува.

Александар Русјаков: Есенин без ритам во стиховите

Избор песни објавeни на Фејсбук профилот на Русјаков, среде снежна зима. За да стоплат, како варено вино.

Како да се популаризираат класичните јазици и знаењето за антиката?

Учењето латински и старогрчки младите главно не го доживуваат како нешто толку „кул“ колку да се зборува јутјуберски англиски. Но ова може да се промени ако се има вистинскиот пристап, а зголемувањето на бројот на интернет содржини на македонски од оваа област е еден од начините.

„Јави му се на мојот агент“ (Call My Agent)

Одлично направена француска серија за задкулисниот свет на филмот, кој не е ни од далеку толку гламурозен како што изгледа. И актерите и нивните агенти се сепак само - луѓе.

Вистинската приказна за „г-дин Извинување“

Се викал Алан Бриџ и водел „жешка“ телефонска линија за луѓе кои сакаат да се извинат за своите престапи, грешки и гревови. Нов подкаст во шест продолженија ја раскажува приказната.

Зелено, не те сакам зелено: бојата што го убила Наполеон?

Кога бил откриен радиумот, неговата интензивна зелена боја била инспирација за тоj да биде додаван во козметички продукти и да се користи при изработката на накит. Дури подоцна се дознало за неговите штетни ефекти, кои очигледно биле занемарувани на сметка на визуелниот впечаток. За жал, тоа не е единствениот пигмент кој најпрвин делувал корисно, а излегло дека е смртоносен.

Дали осуден за поседување детска порнографија смее да објавува поезија?

„Секој од нас е повеќе од најлошото нешто што го сторил“, е изрека со која се поддржуваат напорите за рехабилитација на осудени и за најтешки дела. Но кои се границите на ова великодушно пренебрегнување на криминалното минато на затвореникот, а поради напорот тој сепак да биде третиран како човек?

Вродениот инстинкт да реагираме на црвената боја

Во различни култури црвената е поврзана со страст, секс и романтика. Дали ваквата асоцијација е резултат на еволутивно наследство или е нешто што е научено?

Љубовниците од Теруел: шпанските Ромео и Јулија

Наводно вистинска приказна која се случила во 1217 во Арагон потсетува на шекспировата романса.

Што се случува кога научниците стануваат алергични на своето истражување?

Долгорочната изложеност на предметот на нивниот интерес често резултира со тоа што научниците стануваат алергични - на пример на змии, глувци и инсекти.

Вечна не-памјат: начинот на кој древните Римјани ги казнувале своите политичари

Низ историјата често се наметнува потребата од излегување на крај со наследството на лошите лидери, вид катарза, за нацијата да може да продолжи понатаму. Наспроти егзекуција или комплицирани судски процеси, Римјаните имале и еден поинаков метод.

Како звучи музика од школка стара 18.000 години?

За еден предисториски фосил - оклоп од морски полжав пронајден на Пиринеите во 1931 се сметало дека бил користен како сад за пиење. Но понови истражувања покажуваат дека тој всушност претставувал музички инструмент.