Bookbox

Малкумина знаат дека едно од најпознатите чоколатца во светот - Сникерс - всушност го добило името по коњ. Зад ова не стои маркетиншка измислица или некој митолошки симбол, туку вистинска приказна за семејство, страст кон коњите и американската историја на слаткарството.

Во својот тестамент од 3 мај 1740, пет години пред да почине на возраст од 78 години, Свифт на латински си го напишал епитафот. Тој гласел: „Тука почива телото на Џонатан Свифт, каде дивјачката огорченост нема веќе да му го ранува срцето. Ајде патниче, имитирај го, ако можеш, овој силен бранител на слободата“. Денес текстот стои на натпис на мермерна плоча во катедралата Св. Патрик во Даблин. 

Што ни кажува овогодинешниот список на Пулицерови награди?

Откако Кендрик Ламар ја доби Пулицеровата (во 2018 - damn!, кога пројдоа?), на оваа тема се нема случено нeшто премногу возбудливо. Сепак, како и секоја голема награда и оваа нешто кажува, за атмосфера, трендови, влијанија. Да видиме што.

На Денот на македонскиот јазик: од каде е зборот „гилиптер“?

Не сме го слушнале одамна, а претпоставуваме дека новите генерации и немат поим што е. Но „гилиптер“ (понекогаш и со ѓ) беше долго време опис на човек, најчесто млад, кој не е за машала - неодговорен, мрзлив, никаков. И сè некако мислевме дека има врска со турскиот. Ама приказната да ти била друга.

Зошто музиката во научната фантастика звучи токму така? 

Прашањето за „звукот на иднината“ има долга историја, но и јасни креативни ограничувања. Вистински „вонземска“ музика е речиси невозможно да се создаде. Ако се обидеш да ја направиш конкретна и слушлива, ја „антропоморфизираш“, односно пак ја врзуваш за човекот и неговата планета. Но ако ја оставиш нејасна, како што правеле старите автори на научна фантастика, ѝ дозволуваш на публиката самата да ја замисли – и токму таму лежи нејзината вистинска моќ.

Обновувањето на еден фонт фрлен в река

Во новогодишниот број на Економист налетавме на многу интересен текст, со елементи на акција, мистерија и трилер. И сето тоа поврзано со еден печатарски слог, чиј автор не сакал да падне во туѓи раце.

Книги кои си вртат грб

Да му вртиш грб на човек не е културно, а во некои ситуации не е ни безбедно. Кога тоа се случува со книги, меѓу нив владеее вистински соживот.

Кафани со имиња на книжевни дела

Eден од начините да го прошетате светот е да си направите тура по рестораните и баровите кои го добиле името според познати писатели или нивни дела. Особено е интересно второто, бидејќи е „ишарет" кон оние кои знаат за што се работи.

„НЕ ВЕРУВАЈ НА ТОЈ ОСОБЕН ВКУС“ од Вилијам Гибсон

Есеи на „црниот пророк" на информатичкото доба, на кого му го должиме терминот „киберпростор" и уште куп предвидувања во врска со реалната телевизија и интернет. Сега, како жив сведок на сопствените визии, тој спокојно си живее во Ванкувер, дозволувајќи си конечно да напише книга која во стандардната номенклатура се квалификува како нефикција - всушност истото она што тој и до сега го пишуваше, само пред своето време.

Документарецот на де Ниро за неговиот татко

Филмот којшто го најавивме летоска, својата премиера ја имаше на овогодинешниот Санденс, а телевизиски ќе се прикаже и на HBO во јуни. Де Ниро постариот, кој почина во 1993 на 71 година, според син му бил „луциден и отровен", но многу талентиран уметник.

Зошто исмевањето научници (не) е смешно?

Со задоцнување ја откривме серијава, но уживаме во ликовите на гиковите-физичари од Пасадена, Калифорнија, посебно на социјално неприлагодениот, циничен и арогантен Шелдон Купер. Но вистинските гикови ич не се воодушевени од начинот на кој се портретира субкултурата на која ѝ припаѓаат.

„Немој да ме сфатиш погрешно, ама..."

Колку пати ви се случило муабетот да ви го почнат со „Глупо ми е што ќе ти го кажам ова", „Да бидам искрен(а)..", „Те сфаќам, ама..". Овие фрази купуваат неколку секунди до соопштувањето на некоја непријатна вистина, но инаку не вршат многу работа. Освен што покажуваат дека некој тука не е искрен.

Koлку зборови за снег навистина имаат Ескимите?

Сигурно сте го чуле оној муабет за тоа дека народите од далечниот север имаат необично голем број на зборови за снег, кој поинаку се вика ако паѓа, ако е веќе паднат, или ако не е исчистен од пред иглуто на комшијата. Но ова клише изгледа е само тоа - популарен лингвистички мит кој нема основа во реалноста.

Бурек, колку мрсно тоа звучи

Етнолозите се чудни луѓе. Дури и во нешто навидум толку прозаично како четврт бурек направен во Словенија можат да видат судир помеѓу ориенталното и западно-европското. И да напишат книга за тоа.

Филмскиот ефект од кој почнува да ви се врти

И да не знаете што е тоа „доли зум", веднаш ќе ви стане јасно кога ќе видите филмски сцени во кои тој е употребен. Еве една компилација од нив.

„Гавранот" на Лу Рид

Мистериозниот посетител, кој со децении му оставаше три ружи и полуполно шише коњак на По, трета година по ред не се појави на неговиот гроб. А и Лу Рид, кој му посвети цел албум, веќе го нема.

Кратери на познатите

Да имаш улица или плоштад именуван по тебе веќе не е доволно кул. Да имаш свој кратер на некоја од планетите, е тоа е веќе нешто. Ние пикираме на Венера.

Планината Броукбек како опера

Овој месец во Мадрид ќе се одржи светската премиера на оперската верзија на Brokeback Mountain. Продукцијата се базира на краткиот расказ на Ени Пру од 1997, кој го инспирираше и Оскаровецот од 2005.

Руби Спаркс (2012)

Убав филм на една стара тема, за врската помеѓу писателот и ликовите кои тој ги создава. Но и за тоа колку љубовта е оправдување за тоа од некого да бараме да биде нешто што не е.

Француското jaзично движење на отпорот

„Бесмртните", како што се нарекуваат членовите на Француската академија, решија да го кренат гласот изнервирани од сè почестата употреба на еден негалски акроним. Ги замислуваме како со тапирани перики седат пред мониторите и си мрморат: „Ех, златен Молиер".

Зошто Редфорд не е номиниран за Оскар?

Верувам дека нема човек кој го изгледал All is Lost а да не бил сигурен дека Редфорд оваа година во најмала рака ќе биде номиниран за Оскар за главна улога, или дека можеби ќе му ја дадат и онака, без никакво гласање и вон конкуренција. Ама...

Оживеани сликарски мајстори

Кратка историја од ренесансата до деветнаесетиот век низ анимирана приказна за уметноста и убавината која ја создава.

Книжевни одмазди на славните

Секогаш ни биле сомнителни изјавите на некои наши автори дека сите личности во нивните романи се измислени, и дека секоја сличност со постоечки места, настани и ликови е случајна. А ти си бил присутен на настанот, го знаеш човекот, и сфаќаш што е пораката - слатка одмазда.

Играчки со анатомска поента

Уметникот Џејсон Фрини (Jason Freeny) ја открива анатомската градба на омилените ликови на децата - Марио, Мики, Барби, Кити. Разликата во детските реакции на нив и оние на возрасните кажува нешто за нашиот однос кон сопствените крв и месо.

Неуспехот како поттик за креативност

На 20. јануари (понеделник) на фестивалот Санденс ќе се одржи целодневна серија работилници и дискусии на една тема којашто е важна и за животот, и за уметноста.

Песна за изопштениот

Уште ни одѕвонуваат зборовите на Ерофеев, оние кога го опиша скопскиот плоштад како гробишта ама „во позитивна смисла", и оние со кои го почна говорот вечерта кога му беше доделена наградата Табернакул.

Детективски роман напишан од - убиец

Дебитантска книга добива награда на конкурс за најдобар детективски роман. Заплетот е убедлив, ликовите делуваат реално. Не е ни чудно, кога нејзиниот автор лежи доживотна робија за слично дело какво што опишува.

Кои сме всушност „ние"?

Две книги во последниве три години предизвикаа внимание со нивните спротивставени тези. Едната вели дека интернет нè прави глупави. Другата пак вели дека технологијата ни ги менува умовите на подобро. Зошто и двете се всушност во право?