Bookbox

Малкумина знаат дека едно од најпознатите чоколатца во светот - Сникерс - всушност го добило името по коњ. Зад ова не стои маркетиншка измислица или некој митолошки симбол, туку вистинска приказна за семејство, страст кон коњите и американската историја на слаткарството.

Во својот тестамент од 3 мај 1740, пет години пред да почине на возраст од 78 години, Свифт на латински си го напишал епитафот. Тој гласел: „Тука почива телото на Џонатан Свифт, каде дивјачката огорченост нема веќе да му го ранува срцето. Ајде патниче, имитирај го, ако можеш, овој силен бранител на слободата“. Денес текстот стои на натпис на мермерна плоча во катедралата Св. Патрик во Даблин. 

Што ни кажува овогодинешниот список на Пулицерови награди?

Откако Кендрик Ламар ја доби Пулицеровата (во 2018 - damn!, кога пројдоа?), на оваа тема се нема случено нeшто премногу возбудливо. Сепак, како и секоја голема награда и оваа нешто кажува, за атмосфера, трендови, влијанија. Да видиме што.

На Денот на македонскиот јазик: од каде е зборот „гилиптер“?

Не сме го слушнале одамна, а претпоставуваме дека новите генерации и немат поим што е. Но „гилиптер“ (понекогаш и со ѓ) беше долго време опис на човек, најчесто млад, кој не е за машала - неодговорен, мрзлив, никаков. И сè некако мислевме дека има врска со турскиот. Ама приказната да ти била друга.

Зошто музиката во научната фантастика звучи токму така? 

Прашањето за „звукот на иднината“ има долга историја, но и јасни креативни ограничувања. Вистински „вонземска“ музика е речиси невозможно да се создаде. Ако се обидеш да ја направиш конкретна и слушлива, ја „антропоморфизираш“, односно пак ја врзуваш за човекот и неговата планета. Но ако ја оставиш нејасна, како што правеле старите автори на научна фантастика, ѝ дозволуваш на публиката самата да ја замисли – и токму таму лежи нејзината вистинска моќ.

Женски букбокс дует

Ја продолжуваме серијата двогласни Букбокс пеења, со две дами. Ана Голејшка и Д. А. Лори, во староновогодишен дует, посветен на што друго ако не на...љубовта. Првиот дел е на Ана, вториот на Лори, а неочекувано завршуваат исто - со оптимистичен повик.

„Дефинитивна“ биографија на Лу Рид

Кој е логичниот след на настани откако ќе умре славен музичар? Нормално, нова биографија за него со „до сега неоткриени детали" од неговата кариера. Една таква ќе излезе наскоро.

Претстава во која главна улога играат мириси

Повеќе од сто години стара идеја за театарска симулација на патување преку звуци и мириси неодамна се оствари во Лос Анџелес. Во Скопје ваква претстава ќе биде успешна дури и ако во салата се пушти само мирис на чист воздух.

Вуди Ален: „Моите филмови се како кинеска храна"

Ален нема лично да ја прими наградата за животно дело Сесил Б. Де Мил на Златните глобуси кои се одржуваат овој викенд. Ќе биде во Њујорк, и најверојатно ќе гледа кошарка на телевизија.

Кога Пикасо го илустрирал Балзак

За Пикасо се знае дека мразел да работи по порачка. Сепак, кога станувало збор за книжевноста направил повеќе од 50 исклучоци, илустрирајќи дела на автори на кои им се восхитувал.

Соголената естетика на институционална Атина

Ирини Вурлумис е фриленс фотограф со грчко-индонезиско потекло. Растена е во Атина, а образувана во САД. Објавувала во Њујорк Тајмс, Тајмс, Ле Монд, Фајненшл тајмс и Њусвик. По единаесет години вон земјата, таа се вратила во Грција и се посветила на документирање на „соголената естетика на секојдневна Атина, како физичка сцена на економската криза".

Детски приказни читани од астронаути

Земските деца наскоро ќе можат нивните приказни за добра ноќ да ги слушнат од необични гласови и ликови кои доаѓаат од - вселената!

Зошто го памтиме Титаник, а не и Олимпик?

Интересен текст на Адам Гопник од Њујоркер за последниот пат кога западната цивилизација свртела од 13.-14., и за заводливоста на нашите замислени катастрофи.

„Хана Арент" (2013)

Биографски филм за една од најзначајните (женски) фигури во историјата на филозофијата на 20. век, чии ставови за „баналноста на злото" би требало да бидат сфатени сериозно и денес.

Сувомеснати уметнички дела

Божикните пости поминаа, па можеме без грижа на совест да ви го откриеме најновиот музеј отворен во Италија, посветен на - саламите.

Како да познаеш патник низ времето?

Eден од поинтересните текстови на кои налетавме во новата година има врска со научна статија, социјални мрежи и патување низ времето. Доволно елементи за добар (книжевен) заплет.

Мапата на нашите животи

16 уметници, писатели и мислители прават исто толку мапи. Секој од нив го истражува концептот на мапирање, низ процес кој на крајот станува лична картографија. А таа е многу повеќе отколку графичко одбележување на физичка територија.

Како музеите да станат секси?

Природно-научниот музеј во Лондон пред Нова година понуди целовечерна забава и преспивање во неговите простории. Најголем проблем со кој се соочуваат организаторите на ваквите настани - секс помеѓу посетителите.

Perfect Sense (2011)

Нема празник а некој на социјалните мрежи да не побара да му се препорача филм, по што обично следат долгометражни коментари со наслови и линкови. Еден од нив овој пат ни фати око.

Како ќе изгледа светот во 2014?

Станови без прозорци, подводни живеалишта, телефони на кои може да го гледате соговорникот, па дури и да читате книги...Асимов бил во право за голем дел од предвиденото, особено за она кое сеуште звучи предупредувачки.

Празничен поетски дует

Дуетите во животот се важна работа - да имаш со кого да врзеш муабет, да споделиш мака, да се скараш. Уметноста во тоа не е ништо поразлична од животот. Почнуваме рубрика на креативни соработки, чија црвена лента ја сечат Џовани и Дарко.

Година на луксузните книги

За да ја добијат битката со електронските книги, оние на хартија мораат да покажат што е она по што се незаменливи. Во 2013 излегоа неколку кои се вистинска посластица за библио-фетишистите. Можеби тоа е најава за идниот развој на пазарот на книжевни „хартии од вредност".

Раните новинарски текстови на Хемингвеј

Пред да стане книжевен џин, Хемингвеј бил стажант во весникот The Kansas City Star, во кој во текот на 1917/18 објавил неколку статии. Преку нив може да се следи развојот на неговиот стил, од сирово новинарски, до таков кој ќе заслужи Нобелова.

„Втора жена во харемот“ од Зоран Предин

Кога слушна дека книгата на Предин, за којашто има напишано предговор и која ја промовираше низ Хрватска, се преведува на македонски, и дека на неа случајно работи истата моја пријателка која компјутерски ја обработуваше и неговата збирка колумни кои пак ги преведов јас, Дежуловиќ изјави: „Космосот е чудо".

Претстава која се одвива во такси

Техеран и Скопје имаат најмалку две заеднички работи - загаден воздух и тензичен сообраќај. Но техеранските уметници креативно го користат она што не можат да го променат. Во такси возила кои сообраќаат по одредена рута одржуваат по четири претстави на вечер.

Кога Мица беше закон

Нова книга за антологиските стихови на Мица Трофртаљка, џејмсбрауновската ароганција на Лепа Лукиќ и Александровац како српски Нешвил. Плус бонус песна со економско-социјална содржина.

Оклоп како заштита од надзорни камери

Иако веста изгледа како да припаѓа во рубрика за наука и технологија, изумов е всушност на еден - уметник. Замислуваме како Фуко притиска „лајк“ на статијава.