Bookbox

Филдсовиот медал, често нарекуван „Нобелова награда за математика“, и годинава ги истакна научниците чии идеи отвораат нови хоризонти не само во математиката, туку и во физиката, информатиката и разбирањето на природата. На Меѓународниот конгрес на математичарите во Филаделфија, четворица истражувачи под 40 години ја добија оваа престижна награда за решавање на проблеми што со децении, па и со векови, им пркосеа на најголемите умови. Меѓу нив особено се издвојува Џон Пардон – тивок, скромен научник чии револуционерни идеи веќе се сметаат за пресвртница во современата математика.

Со години Нетфликс важеше за платформата што целосно ги промени навиките на телевизиската публика, нудејќи цели сезони одеднаш и поттикнувајќи „бинџање“. Но, според сè повеќе аналитичари, токму тој модел денес почнува да му се враќа како бумеранг. Во текст на Слејт се тврди дека стриминг-гигантот ја нарушил една од најважните особини на телевизијата – чувството дека гледачите со текот на времето градат трајна врска со ликовите и сериите што ги следат.

Издавачот на „Хари Потер“ ќе добие милионска отштета од спогодбата со компанијата Антропик

Вештачката интелигенција сè почесто се судира со авторското право, а еден од најголемите судски договори досега покажува дека последиците можат да бидат милионски. Издавачката куќа „Блумсбери“, позната по серијалот за Хари Потер, ќе добие значителен дел од спогодбата меѓу стартапот Антропик и илјадници автори, со што случајот станува пресвртница во односите меѓу креативната индустрија и компаниите што развиваат генеративна вештачка интелигенција.

Букбокс читанка: „Црната молња“ од Башир Храјеф (1961)

Познавачите велат дека туниската литература од втората половина на 20 век се обидува да одговори на едно суштинско прашање: како изгледа едно општество што штотуку ја стекнало својата слобода, но сè уште живее со товарот на колонијалното минато? Едно од делата што на впечатлив начин го отвора токму тоа прашање е новелата „Црна молња“ од 1961 година, напишана од тунискиот писател Башир Храјеф, еден од најзначајните автори во современата арапска книжевност на Магребот.

Куќата во која е роден Хитлер претворена во полициска станица

Куќата во австрискиот град Браунау на Ин, во која во 1889 година е роден Адолф Хитлер, од 22 јули официјално стана полициска станица. Одлуката, донесена по долгогодишни расправи и обемна реконструкција, повторно ја отвори дебатата за тоа како треба да се постапува со местата поврзани со нацистичкото минато и како тие да се зачуваат од злоупотреба.

Кога доктор си убил колега поради долг: случајот што го потресол Харвард

Кога во 1848 исчезнал Џорџ Паркман, тој бил еден од најбогатите луѓе во Бостон и најголем донатор на медицинскиот факултет. Ова било само почеток на скандалот кој ќе заврши со смртна казна на негов колега.

Џоан Дидион има нова книга и интервју со најкратки можни одговори

Kaриерата ја почнала со победа на конкурс за есеј спонзориран од Вог. Денес се смета за една од легендите на американското новинарство. Денес има 86 години, а нејзините искази се пример на минималистичка мудрост.

Нов документарец за скандалозниот недовршен роман на Труман Капоти

Филмот, чија премиера се планира за 29 јануари, ќе биде посветен на „Услишени молитви“, романот кој Капоти никогаш не го завршил.

„Скопскиот дервиш“ од Виктор и Владимир Трајановски

Ново стрип издание во кое на пристапен начин се објаснуваат доктрината, обредите и секојдневниот живот на бекташите од Македонија.

Германскиот мит за „ножот в грб“

Дојштослегенде била антисемитистичка теорија на заговор, во која масовно се верувало во десничарските кругови по Првата светска војна. Според неа, Германија не ја загубила војната на терен, туку била предадена, од Евреите и домашните предавници.

Трамп изгледа нема да остави зад себе претседателска библиотека

Не станува збор за библиотека со книги, туку со значајни документи поврзани со претседателскиот мандат. Американските претседатели оваа традиција, воспоставена во 1930-тите, ја сфаќаат сериозно и почнуваат да се подготвуваат многу порано пред заминувањето. Трамп, изгледа, беше затечен.

Прв пат по 200 години во продажба е нов син пигмент

Истражувачите го откриле YInMn Blue во 2009. Сега туба со оваа интензивно сина боја кончено може да се купи, за околу 150 евра.

„Ричард Џуел“ (2019)

Нов биографски филм во режија на Клинт Иствуд, за човек кој во 1996, за време на летните олимписки игри во Атланта, открива поставена бомба и спасува голем број човечки животи. Но иако најпрвин бил славен како херој, потоа станува главен осомничен.

Шампион: човекот кој украл 30.000 вредни книги

Гиљермо Либри Каручи Дала Сомаја (1803-1869) бил италијански благородник и математичар, познат по својата љубов кон книгите. Која била толку голема, што украл ни повеќе ни помалку туку 30.000 од нив, и тоа прилично ретки и вредни.

Откако Александар Греам Бел го измислил телефонот почнал да дизајнира - змејови

Кога имал 29 години, Бел го патентирал телефонот, еден од најпрофитабилните изуми во историјата. Но по првичниот успех, младиот пронаоѓач загубил интерес за оваа направа и своето растечко богатство го насочил кон небото.

Можни ли се психолошки „вакцини“?

Психолошките инокулации се слични на медицинските. Изложувањето на некој на ослабена доза на психолошки „вирус“ (на пример на лажни вести) поттикнува производство на ментални „антитела“, кои би требало да изградат имунитет на идни инвазивни напади. Делува некако логично - во теорија.

Најмалерозната инаугурација на американски претседател

Одлука на организаторите од 1973 на положувањето заклетва на Ричард Никсон, довела до масакр на гулаби долж авенијата Пенсилванија.

Нова Барбика со ликот на американската поетеса Маја Ангелу

Ова е трета фигура на компанијата Мател во новата серија „Инспиративни жени“, покрај Роза Паркс и Флоренс Најтингел.

Советскиот анти-расистички филм од 1936

„Ексцентрична музичка комедија“ - вака бил опишан филмот „Циркус“ во времето на неговата премиера. Но од денешна гледна точка тој содржи многу повеќе од музика и хумор.

Контроверзниот „Божји комитет“ кој одлучувал кој има право на дијализа

Пандемијата наметна куп етички прашања, меѓу кои и она најстрашното - во ситуација на ограничени ресурси, на пример апарати за кислородна поддршка, кој ќе се квалификува како приоритетен, а кој ќе биде оставен да умре? Во САД во 1960-тите бил формиран комитет кој требало да решава на слична тема - кој ќе оди на дијализа, а кој не.

Жената што голташе мечови и бајонет испукан од топ

Едит Клифорд во нејзино време - почетокот на 20 век - била ѕвезда. Во текот на нејзината кариера која траела две децении, таа настапувала пред кралеви, славни личност и пред преполни сали. Нејзината најопасна точка - голтање речиси 60 сантиметри долг бајонет, исфрлен од топ.

Во потрага по Титовите панкери

Вчера, 17.1, излезе книга која регистрира историја на земја која повеќе не постои и на музички жанр кој, велат, не е мртов. Таа содржи интересна приказна, за тоа како песна снимена во 1981 од млад панк бенд од провинциска Англија станала славна во некогашна Југославија.

Експедицијата Балмис: бродот со сирачиња кој ја пренел вакцината за големи сипаници во Новиот свет

Нашиот текст за „бележењето“ од сипаници кое го вршел Коста Цепенков предизвика бројни реакции и коментари. Сепак, за нас најинтересен беше податокот кој го дознавме од проф. д-р Никола Пановски, за случај кој за чудо е недоволно познат во историјата на медицината - пренесувањето на вакцината од Европа во шпанските колонии преку жив човечки синџир на почетокот на 19 век.

Душан Јовановиќ: „Македонките се балкански првенки во милина“

На новогодишната ноќ во Љубљана почина Душан Јовановиќ (81), театарски режисер, драматург и есеист, автор на култниот драмски текст „Ослободувањето на Скопје“. Во неговата последна, автобиографска книга, тој со голема љубов зборува за Скопје и, особено, за Македонките.

Карикатуристот кој го исмеваше француското здравство

Тензијата помеѓу политиката, здравствениот систем и „обичниот народ“ не е ништо ново, а особено доаѓа до израз во време на епидемии. Доказ за ова е сатирична книга од 19 век, која ја има напишано доктор, а илустрирано еден од најдобрите карикатуристи во историјата на овој цртачки жанр. 

И со „орвеловско“ се претера

Минатата недела во САД името на Орвел предизвика препукување помеѓу либералите и конзервативците, поради неговото наводно погрешно користење од страна на вторите.

Спиналонга: напуштениот грчки остров на кој се изолирале болни од лепра

Сувиот карпест остров кој служел како воена база во текот на венецијанското и подоцнежното отоманско владеење, од 1904 бил претворен во колонија на лепрозни. Во еден момент на него имало скоро 400 жители, луѓето склучувале бракови, а имало и кино и звучници со класична музика по улиците.

КенКен - загатката која го освојува светот

Ако сте љубители на крстозбори, судоку и решавање загатки воопшто, оваа е за вас. Нејзин изумител е наставник по математика, кој и по милиони продадени загатки и книги сепак вели - дека времето на КенКен допрва доаѓа.

Апликација „Џебен Атенборо“

Сер Дејвид е во улога на „домаќин“ во нова апликација која ќе им овозможи на корисниците на мобилни телефони да го „ангажираат“ како виртуелен водич во холографски видеа. Многу наводници за да се опише новото нормално, кое додуша и не е баш ново.