Bookbox

Голем број зборови што секојдневно ги користиме имаат корени во античката митологија. Еден од нив е и зборот „паника“, чија историја нè води до богот Пан – заштитникот на дивата природа, овчарите и планините. Старите Грци верувале дека токму тој е виновен за ненадејниот страв што ги обзема и луѓето и животните, а тоа верување оставило трага и во современиот јазик.

Необична епизода од историјата на картографијата – приказна за измислените населби што картографите намерно ги внесувале на своите карти за да ги заштитат од плагијат, но и за еден „град на хартија“ што со текот на времето навистина станал дел од реалноста.

Се сеќавате на изразот „тандара броќ“?

Сега некои од помладите ќе мислат дека нешто измислуваме и дека зборуваме за некој далечен, бушмански јазик. Всушност станува збор за израз кој „на времето“ (поранешна Југославија) често се среќаваше во стрипови и цртани на српско-хрватски. Но никогаш не сме се запрашале што значи.

„Народна табла“ - како Француската револуција го измислила првиот билборд

Француската револуција не донела само политички и општествени промени, туку поттикнала и вистинска лавина од идеи за тоа како информациите побрзо и појасно да стигнат до народот. Во време кога една погрешно разбрана порака можела да има кобни последици, пронаоѓачите барале нови начини за пренесување на говорите, вестите и револуционерните идеи. Иако повеќето од овие необични уреди никогаш не биле реализирани, тие претставуваат фасцинантен доказ за тоа колку комуникацијата станала клучен дел од револуционерниот проект.

Букбокс читанка: „Мотори и слатка трева“ од Дру Хајден Тејлор

Постојат книги што не се обидуваат да нè убедат дека светот е поедноставен отколку што е. Напротив, тие нè потсетуваат дека зад секојдневието можеби се крие нешто што одамна сме го заборавиле. Таков е овој роман на канадскиот писател Дру Хајден Тејлор – топла, духовита и мудра приказна во која реалноста и домородните легенди се испреплетуваат толку природно што на крајот човек почнува да се прашува дали навистина постои јасна граница меѓу нив.

Почудно од измислено: детално планираното убиство на продуцентот на серијата „Проблемот на трите тела“

The 3 Body Problem, првата книга од дистописката трилогија на кинескиот автор Лиу Цијшин, ја опишува средбата на Земјаните со вонземска цивилизација, од близок систем кој се состои од три сонцолики ѕвезди кои орбитираат едни околу други. Сега романот е екранизиран во долгоочекуваната серија на Нетфликс. Нејзината инстантна популарносст многумина потсети на подзаборавената мрачна приказна зад шоуто, која доби завршница на истиот ден со премиерата. 

Стиховите на песните стануваат поедноставни, полути и понарцисоидни

Наводно не било (само) до тоа дека сме постари. Според студија објавена оваа недела, во последниве 40 години песните, барем на англиски, и тоа во повеќе жанрови, стануваат сè „побазични“ - со поедноставни фрази кои се повторуваат. Во однос на содржината, доминираат песни кои не се весели. 

Вештата шпионка која го спречила Хитлер да го испразни Лувр

На прв поглед, со фустанчето со штиркана јака, уредната фризура и наочарите, така сместена среде сликите, изгледа како типичен „н'рд“ - историчар на уметност. Но Роза Антонија Марија Валан била многу повеќе од тоа - осамена шпионка која си го ризикувала животот од љубов кон уметноста.

Музеите во Италија водат војна против „вулгарната“ и комерцијална употреба на делата од нивните колекции

Статуата на Давид на Микеланџело е еден од симболите на Италија. Но дел од културниот естаблишмент смета дека верското и политичкото значење на ова, како и на други уметнички дела, се вулгаризира со продажбата на илјадници магнети и други сувенири, чија главна цел е комерцијална. Домашните закони се на нивна страна, но забраните можат да имаат контра-ефект.

Оксфордскиот речник на англискиот јазик додаде дури 23 јапонски зборови

Пoвеќе од половината позајмени зборови се однесуваат на готвењето. Вклучено е и „кинцуги“, популарната вештина на поправање оштетена керамика со златен лак. Најинтересен пример е всушност англиски збор, најпрвин преземен од јапонскиот, а сега повторно влезен во англискиот во својата јапонска варијанта.

Џереми Ален Вајт ќе го игра Брус Спрингстин во нов биографски филм

Главниот лик од серијата „Мечката“ (The Bear) од ресторанска кујна ќе треба да се прешалта на музичката сцена и да го игра Спрингстин во времето кога овој го снима албумот „Небраска“.

Букбокс гледаше: „Ефтеркланг: Македониум бенд“ (2024)

„Креативниот процес е како патување во непознатото, каде секоја песна е нова дестинација која чека да биде истражена“. Со овој цитат на Тоше почнува приказна која е многу повеќе од музичка, а тешко се опишува и со студениот термин „колаборативна“, кај нас навлезен преку проектните терминологии кои го имаат исцедено од неговиот благороден потенцијал. Единствен начин да го споделите чувството е да го погледнете филмот и потоа да се фатите на орото, „напраени“ од љубов и убавина.

40 години од смртта на Бранко Ќопиќ: „Бев неколку чекори зад него кога се фрли од мостот“

Помладите веројатно не го знаат, освен ако негова книга не останала на рафтовите на домашната библиотека. Беше еден од славните имиња на југословенската книижевност, но замина трагично, токму на денешен ден, 26 март 1984. Досега знаевме дека е во прашање самоубиство, но еден документарец ни ги открива и деталите.

Непреводливиот корејски збор за вечна љубов

Сте се сакале од деца, ама никогаш не сте ја „материјализирале“ таа љубов. Сте биле во исто друштво ама во врска со други луѓе, иако сте посакувале да бидете заедно. Никогаш не сте биле дечко и девојка ама сте зборувале со саати на телефон и сте делеле ист вкус за книги и музика. Во Кореја имаат збор за ова. 

Што ни кажуваат имињата на ракетите за стратегијата на државите кои ги поседуваат?

Текстот е за вооружување, но спаѓа во категоријата психолингвистика. Затоа што јазикот не служи само како средство за комуникација, туку изборот на зборови може да го интензивира или да го минимизира значењето на кое и да е прашање. Номенклатурата на стратешките ракетни арсенали, особено во јужна Азија, е поврзана со религискиот, историскиот и културниот контекст, а целта е моделирање на јавната перцепција и на динамиката на регионалната безбедност преку именување на - ракети.

Вистинската приказна зад „Ширли“ - новиот филм за првата црна кандидатка за претседател на САД

Иако Ширли Чисхолм на повеќе начини ја променила американската историја, таа не е ни оддалеку позната како Мартин Лутер Кинг помладиот или Роза Паркс. Сега Нетфликс сака тоа да го смени со „Ширли“, биографски филм кој се фокусира на историската претседателска трка на Чисхолм од 1972.

Кој сака да биде цар на неколку месеци?

Целосното замрачување на сонцето во Асирското царство значело можна смрт на владетелот. Решението - постави лажен цар на еден ден и после убиј го. Имало и доброволци, ама главно страдале воени затвореници, криминалци и сиромашни селани.

Најбавните (а славни) писатели

Во свет кој ја цени брзината, па и во пишувањето и издавањето книги, за публиката случајно да не го заборави, бавниот писател учи да ја толерира неизвесноста која оди рака под рака со долгите проекти. Можно ли е да се исклучи вревата на сомнежот додека лежерно се троши времето на лангзам пишување?

Тимоти Шаламе ќе го игра младиот Боб Дилан

По повеќе одложувања на продукцијата, новиот биографски филм за нобеловецот Дилан конечно започна да се снима. Нормално, веднаш штом се појавија првите фотографии почна мрчењето за изгледот на главниот актер, кој според коментарите повеќе личел на руски емигрант отколку на самиот Боб. 

Професорките од Оксфорд кои тврделе дека се патници низ времето

Две учени и почитувани жени од викторијанска Англија велеле дека ја сретнале Марија Антоанета, жива и здрава, во Версај. За ова свое искуство објавиле и книга, додуша под псевдоним, бидејќи се плашеле од потсмевот на колегите. И оправдано.

Иван Џепароски: Никој не се смее сам

Денес, 20.03., беше промовиранa нова книга од професорот Иван Џепароски посветена на комичното и хуморот, многу соодветно објавена во издание на Театар Комедија. Меѓу другото, во неа се поставува прашањето на кое често помислуваме во последно време - како постепено, но сигурно, исчезнува смеата кај нас? Зошто и кога се смееме тоа го правиме во грч, како со киселина во устата и во душите? Иљачот за нашата загубена духовитост која ја заменивме со цинизам можеби е во советот на извесен доктор Зајцев.

Tajното „Возвишено здружение на бифтеците“ кое постои и денес

Уште од 17 век, низ Европа почнале да се формираат ексклузивно машки клубови, со комбинирана цел - јадење месо и ширење патриотизам. Најактивни биле оние од Британија, квази-масонски здруженија со театрални ритуали, кои иако денес се масовно критикувани, сè уште се одржуваат.

Хендл и Хендрикс под покрив на еден ист музеј

Германски-британски барокен композитор познат по своите опери, верски химни и концерти за органа. Aмерикански музичар, еден од најдобрите гитаристи во историјата, кој ги палеше своите гитари на сцена. Што ли би можеле овие двајца да имаат заедничко, побогу?

Голф и Рубикова коцка - нешта што полнат 50 години

Изгледа дека во 1970-тите немало само ѕвонарки, диско и џигерици, туку и производи кои или оставиле историски печат, или кои сè уште ги користиме.

Загатките на сфингата: феминистичка историја на крстозборот

Нова книга на Ана Шехтман, поранешна уредничка на познатото списание Los Angeles Review of Books, е истовремено мемоар и културолошка анализа на американските крстозбори од 1910 до 2010. Нејзиниот фокус е на жените кои низ тоа столетие се опседнале со јазикот и неговите правила и се обиделе да ги применат и популаризираат низ игра која за нив била повеќе од само пополнување квадратчиња со букви.

На 100 години почина изумителот на караокето

Неговото име е Шигеичи Негиши, кој кога имал 40 години дошол до идеја да го произведе она што денес го подразбираме под караоке машина, која тогаш се викала Спарко бокс. Професионалните музичари остро реагирале на нивната „замена“, исто како што тоа денес го прават со ВИ.

Како новинските агенции одлучуваат дали некоја фотографија е „премногу работена“?

Контроверзата околу ретушираната семејна фотографија на Принцезата од Велс и нејзините деца, освен мемиња и теории на заговор, откри и медиумите и фото агенциите, особено оние кои претендираат на сериозност и релевантност, излегуваат на крај со ова прашање, кое допрва ќе стане актуелно.

Како генерациите ги добиваат своите имиња?

Алфа. Икс, иписилон, зед. Покрај различните мислења околу временските периоди кои ги опфаќаат овие генерации и нивните стереотипни својства, до сега не ни беше јасно кој всушност стои зад нивното именување. Излегува дека главни во ова се маркетинг агенциите, на кои им требаат целни групи со дефинирани имиња, па или измислуваат свои или ги преземаат од книжевните дела и од медиумите. 

Основачот на движењето на Црвениот крст верувал во апокалипса и точно знаел како ќе изгледа

Историјата го памети Анри Динан главно по две работи - како основач на движењето на Црвениот крст и како добитник на првата Нобелова награда за мир во 1901. Но има уште една работа која и не е толку контрадикторна со неговите хуманитарни побуди.