Bookbox

Од изгледот и здравјето до работата, спиењето и дури одморот – во 2026 година се чини дека сè може да се оптимизира. А сега за таа опсесија постои и збор на годината.

Кога една биографија ќе исчезне од најголемата онлајн енциклопедија во светот, не исчезнува само текстот. За некои луѓе, тоа е и губење на признанието дека нивната работа е доволно важна за да биде забележана.

Букбокс гледанка: „Скапани јаболки“ (Bad Apples, 2026)

Филм кој на дел од сајтовите е класифициран како „комедија“ всушност е болна сатира за тоа како современите образовни системи, ориентирани кон квантитативно мерливи „постигнувања“, се справуваат со „скапаните јаболки“ помеѓу учениците - оние кои го нарушуваат одвнатре. Како да решиш проблем со еден таков пред доаѓањето на инспекција? Заклучи го во визба. 

Хризантема: цветот што ја победува есента

Кога воздухот станува посвеж, хризантемата одбива да ја прифати промената на сезоната. Раскошна, со густо наредени ливчиња во бои од бела и жолта до бронзена, лила и темноцрвена, таа ги разубавува градините токму кога повеќето други растенија веќе се подготвуваат за зимскиот одмор. Но, таа не е само есенски украс. Нејзината приказна трае повеќе од три илјади години и ги поврзува древната медицина, царските дворови и различните културни претстави за животот и смртта.

Oд каде името „макадам“?

Цело време мислевме дека станува збор за турцизам. Ама името да ти доаѓало од шкотскиот инженер Џон Лаудон Мекaдам, кој осмислил поевтин и потраен начин за изградба на патишта, поставувајќи ги темелите на технологијата што подоцна ќе доведе до современите асфалтни коловози.

„Дефинитивна“ биографија на Лу Рид

Кој е логичниот след на настани откако ќе умре славен музичар? Нормално, нова биографија за него со „до сега неоткриени детали" од неговата кариера. Една таква ќе излезе наскоро.

Претстава во која главна улога играат мириси

Повеќе од сто години стара идеја за театарска симулација на патување преку звуци и мириси неодамна се оствари во Лос Анџелес. Во Скопје ваква претстава ќе биде успешна дури и ако во салата се пушти само мирис на чист воздух.

Вуди Ален: „Моите филмови се како кинеска храна"

Ален нема лично да ја прими наградата за животно дело Сесил Б. Де Мил на Златните глобуси кои се одржуваат овој викенд. Ќе биде во Њујорк, и најверојатно ќе гледа кошарка на телевизија.

Кога Пикасо го илустрирал Балзак

За Пикасо се знае дека мразел да работи по порачка. Сепак, кога станувало збор за книжевноста направил повеќе од 50 исклучоци, илустрирајќи дела на автори на кои им се восхитувал.

Соголената естетика на институционална Атина

Ирини Вурлумис е фриленс фотограф со грчко-индонезиско потекло. Растена е во Атина, а образувана во САД. Објавувала во Њујорк Тајмс, Тајмс, Ле Монд, Фајненшл тајмс и Њусвик. По единаесет години вон земјата, таа се вратила во Грција и се посветила на документирање на „соголената естетика на секојдневна Атина, како физичка сцена на економската криза".

Детски приказни читани од астронаути

Земските деца наскоро ќе можат нивните приказни за добра ноќ да ги слушнат од необични гласови и ликови кои доаѓаат од - вселената!

Зошто го памтиме Титаник, а не и Олимпик?

Интересен текст на Адам Гопник од Њујоркер за последниот пат кога западната цивилизација свртела од 13.-14., и за заводливоста на нашите замислени катастрофи.

„Хана Арент" (2013)

Биографски филм за една од најзначајните (женски) фигури во историјата на филозофијата на 20. век, чии ставови за „баналноста на злото" би требало да бидат сфатени сериозно и денес.

Сувомеснати уметнички дела

Божикните пости поминаа, па можеме без грижа на совест да ви го откриеме најновиот музеј отворен во Италија, посветен на - саламите.

Како да познаеш патник низ времето?

Eден од поинтересните текстови на кои налетавме во новата година има врска со научна статија, социјални мрежи и патување низ времето. Доволно елементи за добар (книжевен) заплет.

Мапата на нашите животи

16 уметници, писатели и мислители прават исто толку мапи. Секој од нив го истражува концептот на мапирање, низ процес кој на крајот станува лична картографија. А таа е многу повеќе отколку графичко одбележување на физичка територија.

Како музеите да станат секси?

Природно-научниот музеј во Лондон пред Нова година понуди целовечерна забава и преспивање во неговите простории. Најголем проблем со кој се соочуваат организаторите на ваквите настани - секс помеѓу посетителите.

Perfect Sense (2011)

Нема празник а некој на социјалните мрежи да не побара да му се препорача филм, по што обично следат долгометражни коментари со наслови и линкови. Еден од нив овој пат ни фати око.

Како ќе изгледа светот во 2014?

Станови без прозорци, подводни живеалишта, телефони на кои може да го гледате соговорникот, па дури и да читате книги...Асимов бил во право за голем дел од предвиденото, особено за она кое сеуште звучи предупредувачки.

Празничен поетски дует

Дуетите во животот се важна работа - да имаш со кого да врзеш муабет, да споделиш мака, да се скараш. Уметноста во тоа не е ништо поразлична од животот. Почнуваме рубрика на креативни соработки, чија црвена лента ја сечат Џовани и Дарко.

Година на луксузните книги

За да ја добијат битката со електронските книги, оние на хартија мораат да покажат што е она по што се незаменливи. Во 2013 излегоа неколку кои се вистинска посластица за библио-фетишистите. Можеби тоа е најава за идниот развој на пазарот на книжевни „хартии од вредност".

Раните новинарски текстови на Хемингвеј

Пред да стане книжевен џин, Хемингвеј бил стажант во весникот The Kansas City Star, во кој во текот на 1917/18 објавил неколку статии. Преку нив може да се следи развојот на неговиот стил, од сирово новинарски, до таков кој ќе заслужи Нобелова.

„Втора жена во харемот“ од Зоран Предин

Кога слушна дека книгата на Предин, за којашто има напишано предговор и која ја промовираше низ Хрватска, се преведува на македонски, и дека на неа случајно работи истата моја пријателка која компјутерски ја обработуваше и неговата збирка колумни кои пак ги преведов јас, Дежуловиќ изјави: „Космосот е чудо".

Претстава која се одвива во такси

Техеран и Скопје имаат најмалку две заеднички работи - загаден воздух и тензичен сообраќај. Но техеранските уметници креативно го користат она што не можат да го променат. Во такси возила кои сообраќаат по одредена рута одржуваат по четири претстави на вечер.

Кога Мица беше закон

Нова книга за антологиските стихови на Мица Трофртаљка, џејмсбрауновската ароганција на Лепа Лукиќ и Александровац како српски Нешвил. Плус бонус песна со економско-социјална содржина.

Оклоп како заштита од надзорни камери

Иако веста изгледа како да припаѓа во рубрика за наука и технологија, изумов е всушност на еден - уметник. Замислуваме како Фуко притиска „лајк“ на статијава.

„Ме нервираат и Србите и Хрватите"

Популарниот хрватски водител на „Во недела во 2", во „Сто фаци и Аце" открива детали за гостите кои минале низ неговите 550 емисии и 13 години во етерот. За Ведрана Рудан, инцидентот кај Кустурица и патриотите кои плукаат.