Bookbox

Во време кога сè се случува сè побрзо, во еден средновековен храм во Германија веќе четврт век се изведува најбавниот музички концерт во светот. Делото на авангардниот композитор Џон Кејџ е замислено да трае неверојатни 639 години, а секоја промена на акорд претставува вистински историски настан што привлекува посетители од целиот свет.

Белото знаме денес е универзален симбол на предавање, примирје и желба за прекин на борбите. Го гледаме во филмови, книги и историски реконструкции. Неговата употреба датира уште од пред повеќе од две илјади години, а причината поради која токму белата боја станала знак на капитулација е многу попрактична отколку што би се очекувало.

Од трпезата на Хомер: осврт за Нолановата „Одисеја“ на наша класичарка

Во моментов во светот класичните филолози, благодарение на новата екранизација на древниот еп, ги живеат своите (или ворхоловите) пет минути, кои кој знае кога пак ќе се повторат. Сведочевме дури и јавни препукувања (како она помеѓу преведувачката на „Одисеја“ на англиски Емили Вотсон и писателката Џој Керол Оутс), во кои не изостанаа и политички тонови. Нашата академска средина не е до толку возбудена по ова прашање, но професорката Даниела Тошева од Институтот за класични студии при Филозофскиот факултет се согласи, специјално за Букбокс, да ги пренесе своите впечатоци за филмското дело произлезено од трпезата на Хомер, од која - еве - уште има да се мези.

Од богот Пан до паника

Голем број зборови што секојдневно ги користиме имаат корени во античката митологија. Еден од нив е и зборот „паника“, чија историја нè води до богот Пан – заштитникот на дивата природа, овчарите и планините. Старите Грци верувале дека токму тој е виновен за ненадејниот страв што ги обзема и луѓето и животните, а тоа верување оставило трага и во современиот јазик.

Зошто картографите вметнувале непостоечки градови во своите мапи?

Необична епизода од историјата на картографијата – приказна за измислените населби што картографите намерно ги внесувале на своите карти за да ги заштитат од плагијат, но и за еден „град на хартија“ што со текот на времето навистина станал дел од реалноста.

Пренаселеност, масовна невработеност, роботи: како децата од 1960 ја замислувале 2000-тата

Денес, особено во текот на пандемијата, стана некако нормално да имаме мрачни, дистописки мисли за иднината. За 1960-тите вообичаено се мисли дека биле ера на оптимизам, особено во технологијата и сеопштиот прогрес. Но и тогаш имало визионери.

Зошто плажите се толку привлечни?

Иако денес го земаме здраво за готово, нова книга ја анализира глобалната историја на човековиот однос кон бреговите и плажите, кој не бил секогаш онаков каков што е денес.

Илинден далеку од Св. Наум

„Без каква и да е причина го обележувам Илинден. Никому во семејството не му е слава, а за жал никој од Македонците не ни е род. Обавезно сум тажна затоа што деновите веќе подолго од месец се скратуваат, но тоа е веројатно само блед изговор за вистинска тага. Што тој ден не сум крај Св. Наум.“

Вистинската авторка на теоријата за петте фази на тагата

Веројатно сте чуле за неа. Теоријата за тоа како излегуваме на крај со најдлабоките таги вели дека тоа подразбира минување низ пет фази: одрекување, лутина, ценкање, депресија и прифаќање. Но во својата оригинална форма таа не се однесувала на соочување со смрт на близок, туку на сопствената терминална дијагноза.

Ла Малинче: преведувачка или предавничка?

Нова изложба која ќе се отвори во февруари 2022 во Уметничкиот музеј во Денвер го истражува животот на Ла Малинче, енигматична фигура која некои ја сметаат за мајка на Мексико, а други како предавник на сопствениот домороден народ. Од 16 век до денес таа е предмет на контроверзи, легенди и обожување.

Љубезни зборови - дали е можна онлајн платформа на која нема да се хејтаме?

„Кајнд вордс“ не е социјална мрежа, но со оглед на тоа што нејзината смисла е единствено во испраќањето и примањето пораки, таа на некој начин е и тоа. Кога излегла во 2019 никој не се надевал дека ќе стане толку популарна. Но на луѓето - особено на троловите! - изгледа им е потребен убав и охрабрувачки збор.

„Свиња“ (2021)

„Кејџ рејџ“, ама тивок. Ова би бил најточниот опис на филм во кој еден ловец на скапоцени тартуфи е во потрага по својата љубена. „Ја сакам“, изјавува тој во една сцена, целиот крвав и со солзи на очи. Мислејќи на својата свиња.

Пешачење: необичниот спорт кој во 19 век бил поатрактивен од фудбалот

Компетитивното пешачење подразбирало големи ривалства, огромна награда, страсен национализам, ексцентрични карактери и шестодневно пешачење од 725 километри.

Не е прстен туку скара на ќумур: што е со погрешните кинески тетоважи?

Во 2019, прославувајќи го успехот на својот нов хит сингл „7 прстeни“, Аријана Гранде си направи тетоважа на внатрешната дланка. Тоа требаше да бидат канџи - јапонски симболи за изразот. Но набргу се покажа дека тетовирала „мала скара на ќумур“.

Прирачник за виртуелни патувања, од средниот век

Не се секирајте ако не можете да појдете во странство ова лето. Има и други начини човек да се одлепи од својата физичка околина и да појде на далечни патувања.

Љубомир Мелник: најбрзиот пијанист на светот

Првиот и веројатно последниот композитор и изведувач на тн. „континуирана“ музика, изгледа како руски монах, а со пијаното ракува како кунг-фу мајстор. 19.5 ноти во секунда е неговиот рекорд на брзо свирење, но тоа не е само прост егзибиционизам. Наскоро во тоа ќе се увериме на негов концерт во Скопје.

НАСА спроведува истрага за промена на името на најмоќниот вселенски телескоп на светот

Вселенскиот телескоп Џејмс Веб можеби ќе треба да се преименува, откако до НАСА пристигнаа дојави дека човекот по кого тој го добил името, Џејмс Едвин Веб (1906-1992) бил вклучен во прогонување на припадници на ЛГБТ заедницата во текот на својата политичка кариера.

Што ако Олимпијците повторно би се натпреварувале голи?

Иако модерните патики и спортски дресови им нудат одредена предност на натпреварувачите, психолошкиот ефект на неносење облека би можел да ги надмине оние физичките.

Што е полошо: да жалиш за нешто што си го направил, или за нешто што не си го направил?

„Што ми требаше“. „Ех како го пропуштив“. Со што е потешко да се живее - со погрешен чекор или со пропуштена можност?

Зошто „се потам како свиња“ е погрешно?

Лепливо, смрдливо, грдо. Обично вака се чувствува човек кога е испотен, вложувајќи голем напор за да ги скрие или отстрани последиците од еден физиолошки процес, без кого не би преживеале на топло.

Нов парфем инспириран од филм на Бергман

Драмата „Персона“ од 1966 е едно од Бергмановите најенигматични дела, тема на голем број анализи. Но сега тој се реинтерпретира како - парфем.

Предизвик за археологијата на иднината: како да се конзервираат предмети од пластика?

Касетофони, предмети за домаќинство, играчки, па дури и цели автомобили. Сите тие се наследство од 1990-тите кои треба да се најдат во колекциите на музеите посветени на дизајнот и на историјата воопшто. Но кои се најдобрите начини да се сочува овој материјал?

Спорт и политика: како изгледале олимписките игри во средниот век?

Вообичаено мислење е дека Олимпијади во средниот век едноставно немало. Но тоа не е сосема точно - меѓународни спортски натпревари сепак се одвивале, со трки со кочии и рицарски дуели.

УНЕСКО му го одзеде на Ливерпул статусот на светско културно наследство

Заканата стоеше уште од 2012, и еве, се оствари. Образложението е дека долгогодишниот градежен развој предизвикал „неповратен губиток“ на историската вредност на викторијанските пристаништа.

Последната хавајска принцеза - „мајката“ на модерното сурфање

Брилијантна, убава и изиграна. Вака ја опишуваат последната хавајска принцеза Каиулани.

Скандалозниот германски експеримент во кој сирачиња биле вдомувани со педофили

Се викал „Проект Кентлер“, според германскиот психoлог Хелмут Кентлер кој бил негов творец. Експериментот предвидувал намерно доделување бездомни деца од западен Берлин на мажи-педофили, со образложение дека тие „навистина ќе ги сакаат“.

Протестната Олимпијада која никогаш не се случила

Левичарската реакција на игрите од 1936 организирана во нацистичка Германија била откажана поради Шпанската граѓанска војна.

Најмалерозната железничка станица станува хотел

Некогаш ја викале „планинскиот Титаник“, но слично како и со бродот, и оваа железничка станица на француско-шпанската граница станала метафора за пропаднатите грандиозни амбиции на човечкото градителство.