Bookbox

Филдсовиот медал, често нарекуван „Нобелова награда за математика“, и годинава ги истакна научниците чии идеи отвораат нови хоризонти не само во математиката, туку и во физиката, информатиката и разбирањето на природата. На Меѓународниот конгрес на математичарите во Филаделфија, четворица истражувачи под 40 години ја добија оваа престижна награда за решавање на проблеми што со децении, па и со векови, им пркосеа на најголемите умови. Меѓу нив особено се издвојува Џон Пардон – тивок, скромен научник чии револуционерни идеи веќе се сметаат за пресвртница во современата математика.

Со години Нетфликс важеше за платформата што целосно ги промени навиките на телевизиската публика, нудејќи цели сезони одеднаш и поттикнувајќи „бинџање“. Но, според сè повеќе аналитичари, токму тој модел денес почнува да му се враќа како бумеранг. Во текст на Слејт се тврди дека стриминг-гигантот ја нарушил една од најважните особини на телевизијата – чувството дека гледачите со текот на времето градат трајна врска со ликовите и сериите што ги следат.

Издавачот на „Хари Потер“ ќе добие милионска отштета од спогодбата со компанијата Антропик

Вештачката интелигенција сè почесто се судира со авторското право, а еден од најголемите судски договори досега покажува дека последиците можат да бидат милионски. Издавачката куќа „Блумсбери“, позната по серијалот за Хари Потер, ќе добие значителен дел од спогодбата меѓу стартапот Антропик и илјадници автори, со што случајот станува пресвртница во односите меѓу креативната индустрија и компаниите што развиваат генеративна вештачка интелигенција.

Букбокс читанка: „Црната молња“ од Башир Храјеф (1961)

Познавачите велат дека туниската литература од втората половина на 20 век се обидува да одговори на едно суштинско прашање: како изгледа едно општество што штотуку ја стекнало својата слобода, но сè уште живее со товарот на колонијалното минато? Едно од делата што на впечатлив начин го отвора токму тоа прашање е новелата „Црна молња“ од 1961 година, напишана од тунискиот писател Башир Храјеф, еден од најзначајните автори во современата арапска книжевност на Магребот.

Куќата во која е роден Хитлер претворена во полициска станица

Куќата во австрискиот град Браунау на Ин, во која во 1889 година е роден Адолф Хитлер, од 22 јули официјално стана полициска станица. Одлуката, донесена по долгогодишни расправи и обемна реконструкција, повторно ја отвори дебатата за тоа како треба да се постапува со местата поврзани со нацистичкото минато и како тие да се зачуваат од злоупотреба.

„Бетер кол Сол“ - неколку теории по повод новата и последна сезона

Јасно е дека статијава е главно за оние кои, како нас, се воодушевени од серијата, па дури и подготвуваат специјално мени за отпочнување со шестата сезона (синабонс и начос со мексикански сос). За сите останати - што чекате, фатете ја од прва!

Хронемика: кога вашето и туѓото време не поминува исто

„Хронемика“ е изучување на употребата на времето во невербална комуникација. Начинот на којшто го перцепираме, структурираме и реагираме на времето е моќна алатка, и за уредување на меѓусебните односи, но и за нивна манипулација. Во различни култури ова има врска со процесот на комуникација, но оној позатскриениот, кој се одвива меѓу редови. Притоа, точноста, подготвеноста да се почека, брзината на говор и опсегот на внимание при муабет се некои од релевантните индикатори.

Нова книга на Дилан: „Филозофија на модерната песна“

Mу дадоа Нобел за книжевност, но Дилан нема напишано книга од 2004, кога излезе првиот дел на мемоарот „Хроники“. Сега, наместо вториот дел кој одамна се очекува, тој најави книга на навидум поинаква тема.

Приказната за Борис Иофан, архитектот на Сталин

Преживеал војни и погроми, а притоа помогнал да се дефинира грандиозниот стил на советските згради. Дали Борис Иофан бил десна рака на пропагандата или жртва на околностите? Нова книга се обидува да одговори на ова прашање.

Жаби во кисело грозје, пита со јагула: музеј во Рим посветен на кулинарската традиција

„Гарум“ е библиотека и музеј на кулинарството во срцето на Рим. Со постојаната поставка се покриени цели пет векови италијанска историја, раскажана преку готвачи и кујнска опрема. После подолго време, поради пандемијата, тој сега повторно се отвора за посетители.

Букбокс гледаше: „Вестерн“ (2017)

Германско-бугарски филм кој иницира чувство на документарност, но не на начин кој би бил очекуван. „Западот“ е немоќен среде балканската пустелија, во која владее сиромаштија, а пак локалците се поцивилизирани во споредба со нив кога станува збор за почитување на етичкиот кодекс на заедницата.

Кому и зошто му одговара да нè засрамува?

Иако се вели дека денес се нема срам, тој е моќно и понекогаш корисно средство во рацете на оние кои се обидуваат да истераат некаква социјална правда, но и обратно, во рацете на оние кои сакаат срамот да го користат како начин да спречат било каква активност спротивна на нивните интереси. 

Како мириса оваа слика од 17 век?

Нова изложба во Шпанија вклучува десет ароми инспирирани од слика на Јан Бројгел постариот и Питер Пол Рубенс, која самата прикажува некогашна технологија на производство на мириси.

Потврда за невидливо дело продадена за 1,2 милиони долари

Неодамнешната акуција, на која беше продадена сметката за купување на невидлив простор на францускиот уметник Ив Клајн, ги поттикна споредбите на овој концепт со денешните „незаменливи токени“ и блокчејн технологијата. Некои луѓе се едноставно пред своето време.

110 години од потонувањето на Титаник: писателот што го предвидел катастрофалниот настан

Го користел псевдонимот Мајн Клу Гарнет. Вистинското име му било Toртон Џенкин Хајнс. Денес ретко кој го препознава и по едното и по другото. Останал запомнет само како „писателот што ја предвиде катастрофата на Титаник“.

Циркус и филозофија - како да учиш за Аристотел додека жонглираш

Оваа работа е „циркус“, обично велиме за нешто што е несериозно и кое оттаму освен забава не може да понуди ништо поинакво. Всушност циркусот е институција пар екселанс, каде организацијата, дисциплината и напорната работа е секојдневие. Зошто тогаш тоа да не се искористи во подучување, на пример, филозофија?

„Украинскиот Моцарт“: приказната за Максим Березовски

Ситуацијата во Украина поттикнува интерес за нејзината култура и уметници, кои до сега не биле познати ни за пошироката украинска јавност. Еден од првите царски композитори на рускиот двор од 18 век, денес подзаборавен, бил оперскиот пејач и виолинист со украинско потекло, кој студирал во Италија во исто време со Моцарт.

Како никогаш претходно: повеќе од 1100 книги забранети во 26 американски држави

Извештај објавен минатата недела од групата за слободен говор ПЕН Америка презентира „алармантен“ пораст, без преседан, на забранувањето книги во САД.

Дали е време да ја обновиме нашата порака до вонземјаните?

Се вика „Пораката од Аресибо“ и претставува меѓуѕвездена радио порака која вклучува основни информации за човештвото и Земјата. Испратена е кон ѕвезденото јато М13 во 1974. Група научници сметаат дека по речиси педесет години, време е малку да се освежи.

Судски процеси против Господ

Колку и да звучи необично, луѓе го имаат тужено Господ, и во реалниот живот и во уметничките дела. Нештата за кои тој бил обвинуван главно имаат врска со неговото толерирање на злото, како и со штетните последици на неговите дејства.

„Мултиверзум за почетници“ од Златко Василкоски

Не знам каде прв пат го сретнав името на Златко Василкоски, но тоа сигурно бил некој летечки линк, на кој знае кој портал или, како што обично се вели кога се сака да се наведе генерички, а авторитативен извор на информации - „го видов некаде на интернет“. Ама тоа беше доволно за да ја прочитам неговата книга.

„Ај ма да те прајме турска глумица“: интервју со Билјана Јовановска за нејзината улога во нова турска серија на Нетфликс

Во моментов на Нетфликс оди турска серија во осум продолженија која не е онаква, „жалопојна“, каква што обично подразбираме под овој термин. Панкери, конзумеристичко општество кое не може да ги доброи своите жртви, семејство во кое сите имаат некаква тајна која ги јаде од внатре. И среде сето тоа, македонска актерка која глуми на турски. Добар почеток за една интересна приказна. 

Во пресрет на Велигден: што е со зајците-убијци во средновековните текстови?

Ако ете така, од мирно седење, ви текне да разгледувате ракописи од европскиот 13-ти и 14-ти век, на маргините ќе забележите бизарни цртежи: група зајаци како на ражен вртат ловци или ги варат нивните кучиња. Запознајте се со жанрот - „Одмаздата на зајаците“.

„Доволно стари“: јапонско ТВ шоу во кое мали деца вршат задачи за малку поголеми

На Нетфликс се прикажува шоу во кое деца, тип мали-мали, се испраќаат сами во светот. Ако мислите дека е глупо, погледнете барем една епизода, да видите како ќе ви се стега срце дур следите четиригодишно дете крај автопат. И колку навивате за него да му текне кога ќе го заборави слаткото кари на излез од самопослуга.

Што правеле луѓето кога немало наочари?

Кусогледоста денес погодува милијарди луѓе, а голем дел од нив не можат да си дозволат да купат соодветни наочари. Стапката на миопии нагло пораснала со развојот на читачката култура, иако тоа „читачка“ денес значи зјапање во ситни букви на мали екрани.

100 години од раѓањето на првата југословенска режисерка

Софија „Соја“ Јовановиќ режирала многу пред (само) трите колешки кои до сега го имаат добиено Оскарот - Кетрин Бигелоу, Клое Жао и Џејн Кемпион. Во Југословенската кинотека во тек е изложба посветена на нејзиното театарско и филмско творештво.

„Јави се на Русија“: необичната активистичка кампања на Литванците

Како да влијаеш на мислење на еден цел народ, среде негова војна со друг? Лесно е - сврти му на телефон. Па толку ли е тешко да направиш еден муабет со непознат?

Горила горила, бизон бизон: што се тоа тавтоними?

Како научно име на видови во кои и двата дела на името (за род и вид) се идентични, тавтонимите се дозволени кога станува збор за животни, но не и за растенија. 

Најбрзиот хирург на сите времиња, единствен кој убил тројца со една операција

Доктор Роберт Листон влегол во историјата со една титула која навидум е ласкава - најбрз со хируршкиот скалпел. Но таа брзина, како и хигиенските и други ограничувања кои ја обременувале работата на хирурзите во средината на 19 век, го претвориле во нешто поблиску до убиец.