Bookbox

Од изгледот и здравјето до работата, спиењето и дури одморот – во 2026 година се чини дека сè може да се оптимизира. А сега за таа опсесија постои и збор на годината.

Кога една биографија ќе исчезне од најголемата онлајн енциклопедија во светот, не исчезнува само текстот. За некои луѓе, тоа е и губење на признанието дека нивната работа е доволно важна за да биде забележана.

Букбокс гледанка: „Скапани јаболки“ (Bad Apples, 2026)

Филм кој на дел од сајтовите е класифициран како „комедија“ всушност е болна сатира за тоа како современите образовни системи, ориентирани кон квантитативно мерливи „постигнувања“, се справуваат со „скапаните јаболки“ помеѓу учениците - оние кои го нарушуваат одвнатре. Како да решиш проблем со еден таков пред доаѓањето на инспекција? Заклучи го во визба. 

Хризантема: цветот што ја победува есента

Кога воздухот станува посвеж, хризантемата одбива да ја прифати промената на сезоната. Раскошна, со густо наредени ливчиња во бои од бела и жолта до бронзена, лила и темноцрвена, таа ги разубавува градините токму кога повеќето други растенија веќе се подготвуваат за зимскиот одмор. Но, таа не е само есенски украс. Нејзината приказна трае повеќе од три илјади години и ги поврзува древната медицина, царските дворови и различните културни претстави за животот и смртта.

Oд каде името „макадам“?

Цело време мислевме дека станува збор за турцизам. Ама името да ти доаѓало од шкотскиот инженер Џон Лаудон Мекaдам, кој осмислил поевтин и потраен начин за изградба на патишта, поставувајќи ги темелите на технологијата што подоцна ќе доведе до современите асфалтни коловози.

Правила кои децата нема да ги научат во школо

Ни се виде соодветно денов да го одбележиме со нешто кое не е анти-училишно, но покажува дека наученото во школо може да биде од тотално бескорисно, до спротивно на она со што децата ќе се соочат во реалниот живот. Или што би рекол Марк Твен - „Образованието главно се состои во она што сме го однаучиле".

Анти-еп за мрачна страна на американската историја

Пред неколку дена, прв пат по 1978, од печат излезе едно необично дело - поема на речиси 400 страници. Но таа не е интересна само заради нејзиниот обем, туку и заради нејзината содржина.

Почина неврологот кој пишуваше како поет

Во февруари оваа година Сакс соопшти дека има рак, и дека е „лице во лице со умирањето". Докторот кој не само што лечеше, туку и прекрасно пишуваше за необичните случаи кои ги третирал, според неговиот публицист, имал добра смрт, како што имал и добар живот.

Нов албум на Жан-Мишел Жар

Масив атак, Лори Андерсон и Моби се меѓу соработниците на новиот проект на Жар, кој не само што физички изгледа доста свежо за свои години, туку според она што го слушнавме од албумов има уште многу да каже во полето во кое беше еден од пионерите.

„Светот надвор од твојата глава: како да станеш индивидуа во доба на одземено внимание" од Метју Б. Крафорд

Колкав притисок ќе ви врши околината денес, за да ѝ го доделите она што ви е вам најскапоцено - вашето внимание? И колку притоа можете да ѝ се спротивставите? Оваа книга дијагностицира проблем, но истовремено нуди и можни решенија.

Блајнд Вили Џонсон, или човекот чија песна патува низ вселената

Во пресрет на 70 годишнината од смртта на Блајнд Вили Џонсон, неколкумина познати музичари меѓу кои Том Вејтс и Шинед О'Конор се согласија да направат свои верзии од неговите песни. Парите за проектот беа многу бргу собрани преку Кикстартер, што само покажува дека музиката на Џонсон е се уште жива. Но кој бил тој всушност?

Ќе се снима документарец за Ферал Трибјун

Во Хрватска по излегувањето на монографијата за историјата на Ферал се виде дека не само што весникот не е заборавен, туку и дека тој сè уште се смета за некаков „светилник на слободата“ кој на луѓето им е потребен како поткрепа и во овие времиња. 

Галерија во која ти нудат чоколадо додека гледаш слика

Лондонскиот Тејт денес ја отвара долго најавуваната изложба која истражува дали вкусот, допирот, мирисот и звукот го менуваат начинот на којшто ја искусуваме уметноста.

Кои се навистина 100-те најдобри песнописци на сите времиња?

Минатата недела Ролинг Стоун објави дизајнерски џиџе список на оваа тема. Следеше канонада критики, на кои се придружуваме - немојте да мислите дека ако ги има Вејтс, Кеш и Коен ќе ви простиме за сите останати кои ги нема.

Квентин Тарантино: „Ме депримира кога некој гледа мој филм на телефон“

Среде постпродукцијата на неговиот осми филм, The Hateful Eight, за банда одметници заглавена во салун среде бура, режисерот во големо интервју за New York Magazine зборува за проблемот со глупата публика, културолошката вредност на вестернот, кои серии му се допаѓаат а кои не, и за евентуалната пензија.

Дупка, колку тоа исполнето звучи

Дали може да ја купиш крофната, а дупката да ја оставиш во продавница? Дали отсуството е нешто материјално, или само метафизичко? Се бавиме со вакви сериозни прашања додека истовремено жалиме што од сите работи со дупка што се јадат (ѓеврек, похован кромид, куглоф), во моментов ние ја имаме само дупката.   

Минута молчење за мигрантите на врвот на австриската топ листа

Џон Кејџ експериментираше со тишината, која во неговата верзија траеше четири минути и 33 секунди. Но оваа на Раул Хаспел, во траење од една минута, има поинаква порака. Посветена е на мигрантите и бегалците кои престојуваат во главниот австриски центар за азиланти, Трајскиршен, каде владеат нехумани услови.

Англискиот како универзален научен јазик

Њутновата Principia Mathematica била напишана на латински, првите позначајни статии на Ајнштајн на германски, оние на Марија Кири на француски. Но денес речиси сите научни резултати се објавуваат на еден единствен јазик - англискиот, кој парадоксално станува научниот „лингва франка".

Банкси го украде Скопје 2014

На локација на напуштен базен во Вестон-Супер-Маре во Британија, се отвори она што го најавивме тука - Дисмаленд, апокалиптичен тематски парк, чии карактеристики на моменти ќе ви се видат необично познати. Банкси или на суд, или за почесен граѓанин на Скопје, трето нема.

Сакате да позајмите книга од Дејвид Брн?

Вчера пишувавме за омилените книги на пејачот на РЕМ, а денес за оние кои ги препорачува уште еден славен музичар. Ама овој ги дава и на заем.

Колку нијанси црно постојат?

Црното технички е отсуство: визуелно искуство на недостаток на светлина. Во „Светла Земја: откривањето на боите", авторот Филип Бал детално ја следи историјата на употребата и производството на црната боја, која нема врска само со технологијата, хемијата и сликарството, туку и со промена на цели светогледи.

10-те омилени книги на Мајкл Стајп (Р.Е.М.)

Најпознат како некогашен вокал на Р.Е.М., Стајп е автор на фотографии и дизајни на албумите на бендот, го има осмислувано осветлувањето на нивните настапи, а режирал и неколку од нивните видеа. Од неодамна работи како визитинг професор на одделението за уметност на Њујоршкиот универзитет. Еве кои се неговите 10 омилени книги, со краток коментар.

Професор ќе живее една година како Боуви

Замислуваме како би изгледало кога ваков проект би требало да помине пред Наставно-научниот совет на некој од нашите факултети.

Стрип посветен на историјата на пивото

Од почетоците на земјоделството до современото производство на пиво, оваа книга чие објавување се планира за октомври, покрива цели 9000 години историја на пијалокот на којшто се насладуваме додека ги пишуваме овие редови (добро де, радлерче).

Oда за пластичната столица

Текст на Светлана Слапшак во „Пешчаник" за еден артефакт од урбаниот, градинарскиот, кафанскиот и руралниот пејсаж, кој постојано ни е пред очите и под задникот, а за кого ретко размислуваме.

„Адамовите јаболка" (2005)

На што можеш да се надеваш во свет кој е генерално неправичен и зол? На тоа дека ако се грижиш за него, едно дрво може да ти роди доволно за од јаболката да направиш пита, за тебе и твоите пријатели. Убав филм, со многу крв, хумор и крај кој успокојува.

Елон Маск - биографијата на еден нарцисоиден визионер

Eдна од биографиите-бестселери по која ќе остане запаметена 2015 е „Елон Маск: Тесла, СпејсИкс и потрагата по фантастична иднина", посветена на најуспешниот и најзначаен бизнисмен во светот во моментов.

30 години од „Док чекаш сабах са шејтаном"

Ако постои бенд низ чија судбина би можел да се сними политички филм за Југославија, тоа е Забрането пушење. Од перспектива на накнадна памет, кога е сосема јасно дека сите „важни утакмици" за кои зборуваше Хасе се загубени, овој албум е потсетување на времето кога некои седеа со шејтанот и чекаа мугра, додека други во мугра седеа сами и го чекаа шејтанот, па на крајот и го дочекаа.