Bookbox

Кога воздухот станува посвеж, хризантемата одбива да ја прифати промената на сезоната. Раскошна, со густо наредени ливчиња во бои од бела и жолта до бронзена, лила и темноцрвена, таа ги разубавува градините токму кога повеќето други растенија веќе се подготвуваат за зимскиот одмор. Но, таа не е само есенски украс. Нејзината приказна трае повеќе од три илјади години и ги поврзува древната медицина, царските дворови и различните културни претстави за животот и смртта.

Цело време мислевме дека станува збор за турцизам. Ама името да ти доаѓало од шкотскиот инженер Џон Лаудон Мекaдам, кој осмислил поевтин и потраен начин за изградба на патишта, поставувајќи ги темелите на технологијата што подоцна ќе доведе до современите асфалтни коловози.

Бесрамноста како извор на политичка моќ

Отпорот да се биде прифатен од другите може да стане извор на политичка моќ. Социјалните мрежи овозможуваат постојано следење на јавното однесување: секоја изјава може да биде извадена од контекст, осудена и искористена против оној што ја дал. Стравот од нарушување на сопствениот углед ги тера луѓето да се самоцензурираат, да избегнуваат чувствителни теми и да ги приспособуваат своите ставови на она што се смета за општествено прифатливо. 

Кога лондонските улични светилки служеле кафе, чај и „течно говедско“

Многу пред автоматите за кафе и „паметните“ градови, Лондон експериментирал со улични светилки што, покрај осветлувањето, нуделе топли пијалаци, цигари, разгледници, па дури и директна телеграфска врска со Скотланд Јард.

„Читајте!“ - би имала ли ефект ваква кампања кај нас?

Од Бил Козби и Опра Винфри до Даниел Редклиф и Стивен Хокинг – повеќе од 180 познати личности позирале со омилената книга во раце, во кампања на Американското здружение на библиотекари што трае веќе четврт век, а која порачува нешто едноставно: читајте.

Дали Шекспир бил жена?

Контроверзите околу авторството на драмите кои му се припишуваат на бардот се стари скоро исто колку и самите дела. Но можеби тоа е затоа што до сега никој не ја зел предвид можноста Вилијaм всушност да бил - Вилијaмина.

„Диригентката“: приказната за првата жена диригент на симфониски оркестар

Многу нешта во овој филм не се како што треба од кинематографска гледна точна. Но добрата вест е што преку него многумина ќе слушнат за една од првите жени-диригенти од почетокот на минатиот век.

Kлиматските промени се досадна тема, освен кога не се

На годинешново издание на Венецијанското биенале главната награда за најдобар павиљон ја однесе Литванија. Перформансот кој се одвиваше во него беше на тема која звучи (пре)ангажирано. Но суптилниот пристап со доза на хумор и цинизам беше она што направи впечаток.

Професорот по медицина што стана милионер на рулет

Не му биле толку важни парите, колку развивањето систем според кој човекот ќе ја победи машината. До денес неговата методологија останува тајна. 

Tajниот тунел кој треба да ги поврзе Франција и Британија преку Венеција

Вистински тунел е, само што не е ископан баш помеѓу двете држави, туку помеѓу нивните павиљони на Венецијанското биенале, кое почнува денес, 11 мај.

Најновата симфонија на Глас посветена на Боуви е дело на „арогантен композитор од високото добро утро“?

На последниот ден од 2018 напишавме дека славниот композитор планира да ја заокружи трилогијата базирана на музика на Боуви, со последното, трето дело. Европската премиера се случува денес во Лондон, но критичарите не се нешто воодушевени.

Комичари во политиката: кој последен се смее...

Како што политичарите можат да станат комични, така и комичарите можат да станат политичари, пишува Андреј Ивањи во најновиот број на „Време“. Разликата е во тоа што комичните политичари се несакајќи комични и по правило паѓаат од власт, додека комичарите ширум светот покажуваат дека знаат како да ја зграпчат.

Жената која кротеше змии-oтровници

Иако звучи така, ова не е некаква легенда за измислена жена со натприродни моќи. Грејс Олив Вили била првата колекционерка и „припитомувачка“ на рептили, која сепак на крај од нив и настрадала.

Омилената друштвена игра на старите Римјани

Се викала лудус латрункулорум, се играла на камена плоча, а им помагала на војниците да ја издржат досадата во паузите меѓу две битки.

Дејвид Атенборо бара ди-џеј

На 93 години, човекот чие име стана синоним за природонаучни документарци, бара фиљан музичар кој ќе направи ремикс на документарни музички снимки, регистрирани пред шеесетина години на Бали.

Тајниот живот на британски хирург кој всушност бил жена

Умрел во 1865, а на неговиот надгробен камен пишува „Доктор Џејмс Бери“. Бил еден од најпознатите хирурзи на викторијанска Англија. Но уште поинтересно е што Џејмс всушност бил - жена.

Историја на „влијателните“ - од Шекспир до Инстаграм

Влијанието е предизвик за суверенитетот, и политичкиот и личниот. Да признаеш дека си повлијаен од некого или од нешто значи да се откажеш од атрактивната идеја дека како поединец, или како општество, си самодоволен.

Прв музеј во светот посветен на стомакозборците

„Вентрилоквизам“ е комплицираниот назив на сега подзаборавената вештина на зборување од стомак. Еден американски музеј е дом на скоро 1000 кукли чиј глас оживувал на овој начин.

Омилениот диригент на Хитлер

Берлинската филхармонија издава нов комплет од 22 ЦД-иња со снимки од концерти на еден од нејзините директори и диригенти, направени пред и за време на Втората светска војна. Со тоа се отвараат голем број прашања поврзани со правењето уметност во очајни времиња.

Робинзон Крусо полни 300

Една од најпознатите книги во книжевната историја, втора по број на преводи после Светото писмо, се уште е лектира во нашите програми иако според современите толкувања се темели на расистички стереотипи. Што е толку привлечно во романот на Дефо?

Кога Горан Стефановски го интервјуираше претседателот Глигоров

На 24 април 1998 година, во својот деветти број, некогашниот магазин "Форум" објави мега-интервју со тогашниот претседател Киро Глигоров, направено од Горан Стефановски. По повод денешниот датум, 3.5, или 102 години од раѓањето на претседателот Глигоров, пренесуваме делови од него.

Нова книга на Кнаусгoрд посветена на Едвард Мунк

“Толку многу копнеж, толку малку простор“ е новото дело на славниот норвешки автор, со кое тој сака да ни го претстави сликарот зад „Крик“.

Професорите чиј фетиш е посебен вид креда

Да користиш табла и креда во ера на дигитални образовни пронајдоци, во форма на таблети, пауер-појнтови и други тракатанци, звучи во најмала рака необично, дури и богохулно. Уште понеобично е ако имаш омилен бренд креда, и те фаќа паника да не го снема.

На денешен ден: 500 години од смртта на Да Винчи

Леонардо си сер Пиеро да Винчи го напуштил овој свет на 2.5.1619, на (за тоа време) достоинствена старост од 67 години. Роден од брак на фирентински нотар и селанка, тој за време на животот станал вистинска рок ѕвезда во светот на уметноста. А постхумната слава еве му трае веќе пет векови.

Банана-протести против цензура во Полска

Полската национална галерија, поради „морални причини“, отстрани видео инсталација која прикажува „интеракција на жена со банана“. Луѓе излегоа на улица јадејќи банани, за да протестираат против она што тие го нарекуваат цензура.

Писателот-патолошки лажго

Уште не ни е јасно дали сите лаги и измами му се дел од некаков поширок концепт, чија смисла некогаш ќе ја открие, или човекот си има проблем. Но е интересен случај на лабава граница меѓу фикцијата што се пишува, онаа што се кажува и онаа што се живее.

Пронајдено продолжение на „Пеколниот портокал“ на Ентони Бурџес

Кратко време по премиерата на филмската адаптација на Кјубрик од 1971, авторот добил понуда: да напише продолжение на романот кој во насловот би го содржел зборот „пеколен“.

Кенијската народна песна посветена на американски кантри пејач

Денес, 30.04 е Меѓународен ден на џезот. Овој музички жанр е веројатно најдобриот доказ за тоа колку креативни можат да бидат музичките прелевања и „позајмувања“, кои не се сведуваат секогаш на тоа дека белецот краде од другите. Понекогаш инспирацијата е обратна. 

„Професорот и лудакот“ (2019)

Во 2016 пишувавме за книгата со истоимен наслов, која ја раскажува приказната за правењето на Оксфордскиот речник на англиски јазик. Тогаш најавивме дека ќе се снима филм со Шон Пен и Мел Гибсон во главните улоги. Повеќе од дваесет години по откупувањето на правата, филмот конечно пристигна.