Bookbox

На прв поглед, тишината изгледа како спротивност на литературата. Книжевноста живее преку зборови – преку внимателно избрани реченици што пренесуваат чувства, мисли и идеи. Затоа лесно е да се помисли дека тишината е празнина, нешто што ја прекинува комуникацијата. Но, токму спротивното е вистина: низ историјата на литературата, тишината често зборувала подеднакво силно како и зборовите.

Не мора некој да е немтур за да сфатиме дека не е расположен. Понекогаш доволно е само да го видиме како оди. Начинот на кој ги движиме рацете и нозете додека чекориме може многу да каже за нашата емоционална состојба – дали сме лути, тажни, исплашени или расположени. Ново истражување покажува дека токму одењето е еден од најискрените „јазици“ на телото.

Од Черчил до „Трансформери“: што губиме кога војната почнува да се продава како спектакл?

Начинот на кој политичарите зборуваат за војна отсекогаш откривал многу повеќе од самата воена стратегија - тој покажува какви вредности сакаат да одбранат и каква слика за светот нудат на своите граѓани. Некогаш лидерите ја оправдувале војната со зборови за мир, слобода и достоинство. Денес, сè почесто, сериозните говори се заменуваат со груб јазик, филмски цитати и агресивни пораки што повеќе личат на сцени од акционен блокбастер отколку на државничка реторика. 

Сестрата на Ниче и сонот за „Нова Германија“

Во доцниот 19 век, група германски доселеници тргнала кон Парагвај со амбициозна, но мрачна идеја – да создаде „нова Германија“, изолирана колонија наменета за таканаречената „ариевска раса“. Проектот, воден од Бернхард Ферстер и неговата сопруга Елизабет Ферстер-Ниче, сестра на филозофот Фридрих Ниче, бил претставуван како утописки рај, но брзо се претворил во приказна за сиромаштија, болести, разочарување и пропаст. Иако нивната визија пропаднала уште во 19 век, местото Нуева Германија и денес постои, носејќи го товарот на едно необично и контроверзно минато.

Каква врска имаат кодоши со смокви?

Зборот „сикофант“, кој денес во повеќе јазици е преземен со значење човек што лицемерно им ласка на моќните и богатите за лична корист и кодоши други, има необично потекло и тоа директно од античка Грција и од трговијата со еден од најважните производи за тогашната економија.

Чување бебиња-роботи како сексуално образование?

Со шубе насловов да не се сфати како предлог, да појасниме дека ова е експеримент во американски средни училишта. Чии резултати се оценети како сомнителни.

„Чувари“: советската верзија на „Господар на прстените“ од 1991

И да знаете и да не знаете руски, доколку сте фанови на Толкин или доволно љубопитни, на јутјуб во моментов над 700.000 луѓе гледаат актуелизирана руска верзија на ЛОТР, правена во време на распад на некогашниот СССР.

„Подобри денови“: кинескиот кандидат за Оскар

Филмот кој зборува за школски банди, „булинг“ и суров натпревар за упис на факултет, најпрвин не беше дочекан со радост од официјална Кина. Но кога беше пуштен во кино салите прерасна во поп-културен феномен, заработи над 200 милиони долари, и стана хонгконшки кандидат за Оскар.

„Сестрите Палавееви: на пат кон новиот свет“ од Алек Попов

Втор дел од сагата за супер-хероините Кара и Јара Палавееви. Ако првата книга беше сатирична, оваа е веќе отворено дрска, а инвестицијата во сериозноста на зафрканцијата ѝ дава легитимитет да биде таква. Кој знае што да очекуваме aко има трета...

Приказната за eден 400 години стар пресаден нос

Дури и денес примањето орган од донатор прави некаква невидлива врска помеѓу сопственикот и оној кому му е пресаден. Но приказната за еден пресаден нос од 17 век покажува колку буквално тоа се разбирало во минатото. 

Aстронаутката на чијшто гроб фановите оставаат банани

Се викала госпоѓица Бејкер и била дел од американската вселенска програма од доцните 1950-ти. Била шармантна, два пати мажена и дочекала длабока старост. 

Кога Курт Вонегат постариот поместил цела зграда (сосе луѓе внатре)

Денес, кога на некоја компанија и треба повеќе простор таа се сели во поголема зграда, ја проширува постоечката или ја руши и гради нова и поголема. Но до сега не сме слушнале некој просто да ја помести онаа во која работат луѓето за да направи место за доградба.

Сериозни првоаприлски вести за кои сите мислеле дека се априлилили

До пред нешто повеќе од една година вест за глобален смртоносен вирус би се сметала за лош виц. Но низ историјата на овој датум имало такви медиумски објави кои биле толку неверојатни што често биле толкувани како местенки. А всушност биле вистински.

Дали правата за книги треба да бидат бесплатни?

Прашањето за тоа кој треба да ги поседува книжевните дела и колку долго е тема на остра полемика. Неа ја предводи движење за укинување на авторското право, или барем за намалување на неговото времетраење. 

„Игра на тронови“ станува претстава

Премиерата ќе се случи во 2023, а претставата ќе се однесува на значаен собир кој се случува една деценија пред настаните опишани во романот на Мартин и хит ТВ серијата.

Зоолошки водич низ галаксијата

Нова книга истражува што би можеле да ни кажат својствата и изгледот на животните на нашата планета за оние кои живеат (ако живеат) во други делови од вселената.

Опсесивните собирачи на автограми од 19 век

Немало лек за оние опседнати со собирање автограми од познати личности во текот на 1880-тите. За да се добијат скапоцените потписи, или какви и да е пишувани белешки, не се бирало средства.

Фотографот кој осум години пешачи низ светот по патот на човечката миграција

Двократниот добитник на Пулицер, Пол Салопек, го документира светот на неговиот глобален повеќегодишен пат наречен „Излегување од рајот“ (Out of Eden Walk).

Другарка мадам: приказната за сопругата на советскиот амбасадор во САД

Ајви Тереза Лоу Литвиноф (или Ајви Валтернова Литвинова) била англиско-руска писателка и преведувачка, сопруга на советскиот дипломат и министер за надворешни работи Максим Литвинов. Но и неофицијална дипломатска „хостеса“, на англофоните во СССР и на русите во САД.

„Татко“: како е постигнато чувството на дезориентација во филмот?

Новиот филм со Ентони Хопкинс е трогателен и моќен, а за тоа придонесуваат најмалку два елемента: неговата одлична глума, но и нешто што се вика „продукциски дизајн“ а на кое ретко обрнуваме внимание.

Госпоѓа Еџ: приказната за радикалната спасителка на птици

Нејзината појава е опишана како мешавина на кралицата Мери и ловечки пес - упорна, опседната со заштитата на птици и на сиот жив свет, таа успеала да ги помрдне нештата во конзервациските кругови. Денес нејзиното име сепак не е толку познато.

Историја на едно овошје со вулгарно име

Ние ја викаме „мушмула“, а таа е необична затоа што спаѓа во оние овошки кои треба да скапат за да бидат зрели. Сепак, најнеобичното е поврзано со нејзиното старо име на повеќе јазици.

„Колектив“ (2020)

Романски документарен филм номиниран за овогодинешните Оскари, чиј наслов е име на дискотеката во која во 2015 се случи катастрофален пожар од чии последици починаа 64 млади луѓе, а со тешки повреди поминаа 146.

И шимпанзата се ставија на видео повици за да не бидат осамени

Вработените во сафари паркот „Двор Кралове“ и во зоолошката во Брно организираат дневни онлајн средби за нивните шимпанза, за да им го олеснат карантинот и да го надоместат недостатокот од посетители. 

Што и колку читал Ван Гог?

Нова биографска книга за славниот сликар се фокусира на една негова опсесија - читањето - која само навидум нема врска со неговиот уметнички опус.

Дали ракувањето ќе ја преживее пандемијата?

Нова книга ја истражува историјата на еден гест, кој пандемијата привремено го „замрзна“ но можеби и засекогаш ќе го промени.

Koлку ви тежи душата?

Можеби сте го гледале филмот „21 грам“ со Шон Пен, Наоми Вотс и Бенисио дел Торо. Насловот потекнува од верувањето дека толку тежи човечката душа, кога ќе го напушти човечкото тело по смртта. Но не станува збор за фолклор, туку научна студија објавена на почетокот на 20 век.

Предноста на „амбивертите“

Во црно-белата поделба на интроверти и екстроверти, има зона во која овие два типа се прелеваат во нешто трето - личност која „камелеонски“ се прилагодува на дадените ситуации.

Самоубиството како грев во средовековна Европа

Пандемиската изолација, страв и несигурност причинуваат пораст на самоубиствата во светот. Денес размислуваме за него како за психолошки проблем, но тој е истовремено бил, и сè уште е и религиски.